Ամուսնության ընթացքում ձեռք բերված բնակարանը հաճախ գրանցվում է միայն ամուսիններից մեկի անվամբ՝ պարզապես այն պատճառով, որ պայմանագրում որպես կողմ նշված է եղել մեկը։ Օրենքը թույլ է տալիս դա շտկել առանց դատարանի, նոր գործարքի և բարդ ընթացակարգի։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, հարցը կարգավորվում է «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» օրենքի 43-րդ հոդվածով։
Ե՞րբ է հնարավոր գրանցել համատեղ սեփականությունը
Օրենքը նախատեսում է երկու իրավիճակ։ Առաջինը՝ երբ ամուսնության ընթացքում ամուսինների ձեռք բերած և նրանց համատեղ սեփականությունը հանդիսացող գույքի նկատմամբ գրանցվել է ամուսիններից միայն մեկի սեփականության իրավունքը այն հիմքով, որ գրանցման հիմք հանդիսացած իրավահաստատող փաստաթղթերում որպես իրավատեր նշված է եղել միայն ամուսիններից մեկը։ Երկրորդը՝ երբ ամուսնության ընթացքում ձեռք բերված և համատեղ սեփականություն դիտարկվող գույքի գրանցման համար ներկայացված իրավահաստատող փաստաթղթերում որպես իրավատեր նշված է միայն ամուսիններից մեկը։ Երկու դեպքում էլ ամուսինների համատեղ դիմումի հիման վրա այդ գույքի նկատմամբ կարող է գրանցվել ամուսինների համատեղ սեփականության իրավունքը։
Այն մասին, թե ամուսնության ընթացքում ձեռք բերված ո՞ր գույքն է համարվում համատեղ և որը՝ անձնական, կարդացեք այս նյութում։
Ի՞նչ է պետք ներկայացնել
Համատեղ դիմումին կից, գրանցման համար օրենքով նախատեսված ընդհանուր փաստաթղթերից բացի, պետք է ներկայացվի ամուսնության վկայականի իսկական օրինակը կամ սահմանված կարգով վավերացված պատճենը։ Եթե ներկայացվում է իսկական օրինակը, դիմումն ընդունող աշխատակիցը այն պատճենահանում է և բնօրինակը վերադարձնում դիմողներին։
Կարևոր իրավական նրբություն. համատեղ դիմումն ինքնին համարվում է ամուսինների կողմից տրված հայտարարություն այն մասին, որ նրանց միջև չի կնքվել պայմանագիր, կամ առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտ, որով գրանցման ներկայացված գույքի նկատմամբ փոփոխվել է ընդհանուր սեփականության շրջանակը։ Այսինքն՝ ամուսնական պայմանագրի կամ դատական ակտի առկայության դեպքում այս ուղին կիրառելի չէ։
Ամուսնական պայմանագրով ի՞նչ կարող են և ի՞նչ չեն կարող սահմանել ամուսինները՝ այս նյութում։
Գործո՞ւմ է արդյոք սա ամուսնալուծությունից հետո
Այո։ Օրենքի 43-րդ հոդվածի 2.1-ին մասով ամուսնալուծված նախկին ամուսինների դեպքում կիրառվում են նույն կանոնները՝ ամուսնության վկայականի փոխարեն ամուսնալուծության վկայականը ներկայացնելու առանձնահատկությամբ։ Այսինքն՝ ամուսնալուծությունն ինքնին չի զրկում համատեղ սեփականությունը գրանցելու այս հնարավորությունից, պայմանով, որ պահպանվում են մյուս պահանջները, ներառյալ համատեղ դիմումը։
Իսկ եթե պարզապես ազգանունն է փոխվել
Այս դեպքում նոր գրանցում ընդհանրապես չի պահանջվում։ Ֆիզիկական անձի անվան, հայրանվան կամ ազգանվան փոփոխման դեպքում գույքի նկատմամբ նոր գրանցում պետք չէ. կատարվում է միայն գրառում գրանցման մատյանում՝ անվան փոխման պետական գրանցման վկայականի կամ անձը հաստատող փաստաթուղթը տրամադրող մարմնի տված փաստաթղթի հիման վրա, և տրվում է նոր գրանցման վկայական՝ կատարված փոփոխության վերաբերյալ նշումով։ Օրենքի 73-րդ հոդվածով այդ գրառման վճարը 2000 դրամ է, իսկ 74-րդ հոդվածով այն կատարվում է դիմումը ներկայացնելու օրվանից երկրորդ աշխատանքային օրը։ Նույն կանոնը գործում է իրավաբանական անձանց՝ վերակազմակերպմամբ չպայմանավորված անվանափոխության դեպքում։
Ի՞նչ է փոխվում 2027 թվականից
2026 թվականի հուլիսի 3-ին ընդունված ՀՕ-322-Ն օրենքով 43-րդ հոդվածը լրացվում է նոր դրույթով, որն ուժի մեջ է մտնում 2027 թվականի հունվարի 1-ից։ Ըստ դրա՝ ամուսնության ընթացքում ամուսինների ձեռք բերած գույքի նկատմամբ համատեղ սեփականության իրավունքը կարող է գրանցվել նաև որպես ամուսնու բացառիկ սեփականության իրավունք՝ ամուսինների կողմից այդ նպատակով ներկայացված համատեղ դիմումի հիման վրա, ընդ որում կիրառվում են վերևում նկարագրված նույն կանոնները։ Այսինքն՝ հունվարից մեխանիզմը գործելու է երկու ուղղությամբ. ոչ միայն մեկի անվամբ գրանցվածը կարելի է դարձնել համատեղ, այլև համատեղ սեփականությունը՝ գրանցել ամուսիններից մեկի բացառիկ սեփականություն՝ նույն համատեղ դիմումով։
Նույն ամսաթվից գործող՝ կողակցի սեփականության մյուս նոր կարգավորման մասին կարդացեք այս նյութում։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ եթե ամուսնության ընթացքում ձեռք բերված գույքը գրանցված է ամուսիններից միայն մեկի անվամբ այն պատճառով, որ փաստաթղթերում որպես իրավատեր նշված է եղել մեկը, ամուսինների համատեղ դիմումով և ամուսնության վկայականով կարող է գրանցվել համատեղ սեփականության իրավունքը, նույն կանոնները գործում են նաև ամուսնալուծված նախկին ամուսինների համար՝ ամուսնալուծության վկայականով, համատեղ դիմումն ինքնին համարվում է հայտարարություն այն մասին, որ ամուսնական պայմանագիր կամ գույքի շրջանակը փոփոխող դատական ակտ չկա, պարզապես ազգանունը փոխվելու դեպքում նոր գրանցում պետք չէ. կատարվում է գրառում՝ 2000 դրամով և երկրորդ աշխատանքային օրը, իսկ 2027 թվականի հունվարի 1-ից համատեղ դիմումով հնարավոր կլինի նաև հակառակը՝ համատեղ սեփականությունը գրանցել որպես ամուսնու բացառիկ սեփականություն, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Ամուսինների ընդհանուր սեփականության, գույքի գրանցման և ամուսնական պայմանագրի հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։