Աշխատանքի ընդունվելիս շատերն են լսում այս առաջարկը և համաձայնվում՝ վախենալով կորցնել տեղը։ Իրականում աշխատանքային օրենսգիրքը փորձաշրջանը կապում է պայմանագրի հետ, ոչ թե դրա բացակայության։ Բայց օրենսգիրքն ունի նաև երկու այլ ձև՝ մինչև աշխատանքի ընդունելը մարդուն փորձելու համար, և դրանք շփոթում են հենց այս առաջարկի հետ։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, հարցը կարգավորվում է ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքով։
Ի՞նչ է փորձաշրջանն օրենքով
Փորձաշրջանը կարող է սահմանվել աշխատանքային պայմանագրի կնքման ժամանակ՝ կողմերի համաձայնությամբ, և դրա մասին պայմանները պետք է սահմանվեն հենց պայմանագրով։ Այն կարող է սահմանվել գործատուի ցանկությամբ՝ ստուգելու աշխատողի համապատասխանությունը, կամ, ինչը քչերը գիտեն, հենց աշխատողի ցանկությամբ՝ որոշելու, թե առաջարկվող աշխատանքն իրեն համապատասխանո՞ւմ է։ Ժամկետը չի կարող գերազանցել երեք ամիսը, բացառությամբ օրենսդրությամբ նախատեսված դեպքերի, երբ այն կարող է սահմանվել մինչև տասներկու ամիս։ Այդ ժամկետում չեն ներառվում ժամանակավոր անաշխատունակության, արձակուրդի, օրինական գործադուլի և զինվորական պարտականությունների կատարման օրերը։
Վճարվո՞ւմ է փորձաշրջանը
Այո։ Փորձաշրջանի ընթացքում աշխատողն ունի բոլոր իրավունքները և կրում է բոլոր պարտականությունները, որոնք սահմանված են օրենսգրքով, այլ օրենքներով և նորմատիվ իրավական ակտերով, կոլեկտիվ և աշխատանքային պայմանագրերով։ Այսինքն՝ գործում են աշխատավարձի, աշխատաժամանակի, արձակուրդի և մնացած բոլոր կանոնները, և աշխատավարձը վճարվում է ընդհանուր կարգով՝ մինչև հաջորդ ամսվա 15-ը։ «Փորձաշրջան՝ առանց պայմանագրի և առանց վճարի» կառույց օրենսգիրքը չի ճանաչում. դա փորձաշրջան չէ, այլ չձևակերպված աշխատանք, որն օրենսգրքով անօրինական է համարվում, և դրա համար պատասխանատու է գործատուն։
Ո՞ր դեպքերում փորձաշրջան ընդհանրապես չի կարող սահմանվել
Օրենսգիրքը փակ ցանկ է տալիս։ Փորձաշրջան չի կարող նախատեսվել տասնութ տարին չլրացած անձանց, մասնագիտական կրթության և ուսուցման ծրագրով աշխատանքի վրա հիմնված ուսումնառության շրջանակում որոշակի աշխատանք կատարող սովորողների, ընտրովի պաշտոն զբաղեցնողների, ինչպես նաև որակավորման քննություններ հանձնած կամ գործատուի նախաձեռնությամբ ուսուցում անցած անձանց և գործատուների փոխադարձ համաձայնությամբ այլ աշխատանքի փոխադրվողների նկատմամբ։ Օրենսդրությամբ կարող են նախատեսվել նաև այլ դեպքեր։ Ընդ որում, եթե փորձաշրջանն անցնելուց հետո շարունակում եք աշխատել, համարվում եք փորձաշրջան անցած, և գործատուն կարող է պայմանագիրը լուծել արդեն միայն օրենսգրքի 109-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հիմքերով։
Իսկ ի՞նչ է օրինական «մինչև ընդունելը»
Օրենսգիրքը երկու ձև է նախատեսում, և երկուսն էլ գրավոր պայմանագիր են պահանջում։ Առաջինը մասնագիտական ուսուցումն է՝ մինչև հինգ ամիս ժամկետով, որի ընթացքում գործատուն պարտավոր է վճարել առնվազն օրենքով սահմանված նվազագույն ամսական աշխատավարձի չափով, և հարաբերությունը ձևակերպվում է աշակերտի պայմանագրով։ Երկրորդը փորձնակի կարգավիճակն է՝ ուսումնական հաստատությունում սովորելու ընթացքում կամ ավարտելուց հետո մեկ տարվա ընթացքում, մինչև երկու ամիս ժամկետով, առանց երկարաձգման, շաբաթական ոչ ավելի, քան քսան ժամ. այստեղ վարձատրության հարցը որոշվում է կողմերի համաձայնությամբ, պայմանագիրը քաղաքացիաիրավական է, և այդ ժամանակահատվածն աշխատանքային ստաժ չի համարվում։ Այսինքն՝ անվճար պրակտիկան օրինական է, բայց միայն այս շրջանակում և միայն գրավոր պայմանագրով։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ փորձաշրջանը սահմանվում է աշխատանքային պայմանագրի կնքման ժամանակ և դրանով իսկ ենթադրում է ձևակերպված, վարձատրվող աշխատանք՝ առավելագույնը երեք ամիս, բացառությամբ օրենսդրությամբ նախատեսված դեպքերի, ընթացքում աշխատողն ունի բոլոր իրավունքները, մի շարք անձանց նկատմամբ փորձաշրջան ընդհանրապես չի կարող սահմանվել, իսկ մինչև ընդունելը մարդուն փորձելու օրինական ձևերն աշակերտի և փորձնակի գրավոր պայմանագրերն են, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Առանց պայմանագրի աշխատանքի փաստն ապացուցելու մասին կարդացեք այս նյութում։
Ծանուցում 1. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Փորձաշրջանի, չձևակերպված աշխատանքի և աշխատանքային պայմանագրի կնքման հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։
Ծանուցում 2. սույն նյութի պատկերը գեներացվել է արհեստական բանականության գործիքակազմի օգնությամբ։