Քչերը գիտեն, որ «Սպառողական կրեդիտավորման մասին» օրենքը վարկառուի իրավունքների խախտման համար նախատեսում է կոնկրետ գումարային հետևանք. խախտման փաստը հաստատվելու դեպքում կրեդիտավորողից հօգուտ սպառողի գանձվում է 300 000 դրամ՝ անկախ նրանից, թե խախտումը որքան վնաս է պատճառել։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, այս մեխանիզմը սահմանված է օրենքի 20-րդ հոդվածով և վերաբերում է ոչ միայն բանկերին. կրեդիտավորող են համարվում նաև օտարերկրյա բանկի մասնաճյուղը, վարկային կազմակերպությունը և գրավատունը։
Ո՞ւմ և ի՞նչ վարկերի վրա է տարածվում օրենքը
Օրենքը պաշտպանում է սպառողին՝ անձնական, ընտանեկան, տնային օգտագործման նպատակով կրեդիտ ստացող ֆիզիկական անձին, ինչպես նաև մինչև 5 մլն դրամի գյուղատնտեսական վարկ ստացողներին և գերփոքր ձեռնարկատերերին։ Կրեդիտ է համարվում ոչ միայն վարկը, այլև փոխառությունը, լիզինգը, օվերդրաֆտը, վարկային քարտը։ Օրենքի պահանջները չեն տարածվում 15 մլն դրամը գերազանցող պայմանագրերի, անտոկոս պայմանագրերի և բնակարանային հիփոթեքի վրա, որն ունի առանձին օրենք։
Պաշտպանվող իրավունքների շարքում են, օրինակ, պայմանագիրը կնքումից հետո 7 աշխատանքային օրվա ընթացքում առանց պատճառաբանության լուծելու իրավունքը («մտածելու ժամանակ»), վարկը ցանկացած պահի վաղաժամկետ մարելու իրավունքը՝ առանց տույժերի, պայմանագրում պարտադիր տեղեկությունների՝ ներառյալ տարեկան փաստացի տոկոսադրույքի ամրագրումը, և ամսական առնվազն մեկ անգամ պարտավորությունների վերաբերյալ գրավոր տեղեկատվություն ստանալու իրավունքը։
Ինչպե՞ս է գործում 300 000 դրամի մեխանիզմը
Օրենքի 20-րդ հոդվածի համաձայն՝ եթե կրեդիտավորողը խախտել է սպառողի՝ այս օրենքով կամ դրա հիման վրա ընդունված ակտերով սահմանված որևէ իրավունք, սպառողն իրավունք ունի դիմելու դատարան, օրենքով նախատեսված դեպքում՝ առևտրային արբիտրաժ, ինչպես նաև Ֆինանսական համակարգի հաշտարարին։ Խախտման փաստը հաստատվելու դեպքում դատարանի վճռով, արբիտրաժի կամ հաշտարարի որոշմամբ կրեդիտավորողից հօգուտ սպառողի գանձվում է 300 000 դրամ։
Կարևոր է. գումարը գանձվում է խախտման փաստի համար և սպառողը պարտավոր չէ ապացուցել, որ կրել է հենց այդ չափի վնաս։ Ընդ որում, Ֆինանսական համակարգի հաշտարարին դիմելը, պահանջի քննությունը և որոշման կայացումը հաճախորդի համար անվճար են՝ «Ֆինանսական համակարգի հաշտարարի մասին» օրենքի 5-րդ հոդվածի ուժով։
Ե՞րբ կրեդիտավորողը կարող է խուսափել վճարումից
Օրենքը նախատեսում է մեկ բացառություն. փոխհատուցումը չի գանձվում, եթե դիմելու օրվա դրությամբ կրեդիտավորողը միաժամանակ բավարարել է երեք պայման՝ ձեռնարկել է խախտված իրավունքը վերականգնելու անհրաժեշտ գործողությունները, փաստացի վերացրել է խախտումը (եթե դա հնարավոր է վերացնել), և սպառողը իրական վնաս չի կրել, իսկ կրելու դեպքում կրեդիտավորողն այն հատուցել է։ Եթե խախտումն օբյեկտիվորեն վերացնել հնարավոր չէ, բավարար են առաջին և երրորդ պայմանները։
300 000 դրամը չի փոխարինում վնասների հատուցմանը. օրենքն ուղիղ ամրագրում է, որ այս իրավունքը չի կարող մեկնաբանվել որպես վնասների հատուցում պահանջելու իրավունքը սահմանափակող դրույթ։ Այսինքն՝ եթե խախտումը ձեզ իրական վնաս է պատճառել, կարող եք պահանջել և՛ վնասի հատուցումը, և՛ օրենքով սահմանված գումարը։
Եվս երկու պաշտպանիչ կանոն
Եթե պայմանագրում բացակայում են օրենքով պարտադիր տեղեկությունները, կրեդիտավորողը պարտավոր է իր նախաձեռնությամբ կամ սպառողի պահանջով երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում պայմանագիրը համապատասխանեցնել պահանջներին՝ բոլոր ծախսերն իր հաշվին։ Իսկ 18-րդ հոդվածն արգելում է կրեդիտավորողին պայմանագրի կնքումը պայմանավորել արբիտրաժային համաձայնության կնքմամբ սպառողին չի կարելի «զրկել» դատարան կամ հաշտարարին դիմելու ուղուց։ Օրենքի պահանջների կատարման նկատմամբ վերահսկողությունն իրականացնում է Կենտրոնական բանկը, որը խախտումների համար կրեդիտավորողի նկատմամբ կարող է կիրառել նաև առանձին տուգանքներ՝ 300 000-ից մինչև 2 մլն դրամ։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ սպառողական կրեդիտի պայմանագրով որևէ իրավունքի խախտման փաստը հաստատվելու դեպքում կրեդիտավորողից՝ բանկից, վարկային կազմակերպությունից կամ գրավատնից, հօգուտ սպառողի գանձվում է 300 000 դրամ՝ դատարանի, արբիտրաժի կամ Ֆինանսական համակարգի հաշտարարի որոշմամբ, ընդ որում հաշտարարի միջոցով պահանջի քննությունն անվճար է, բացառություն է միայն այն դեպքը, երբ կրեդիտավորողը մինչև դիմելը վերացրել է խախտումն ու հատուցել վնասը, և այս գումարը չի սահմանափակում վնասների հատուցում պահանջելու իրավունքը, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում 1. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Վարկային հարաբերությունների և սպառողի իրավունքների պաշտպանության հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։