Իրանի դեմ պատերազմը սպառել է ԱՄՆ առանցքային հրթիռների պաշարները. CSIS – armeniatoday.am

Իրանի դեմ պատերազմի ընթացքում ԱՄՆ-ն օգտագործել է հակաօդային և հակահրթիռային պաշտպանության առանցքային համակարգերի պաշարների զգալի մասը, ինչը կարող է սահմանափակել այլ տարածաշրջաններում նոր հակամարտություններին արձագանքելու Վաշինգտոնի հնարավորությունները, հետևում է Ռազմավարական և միջազգային հետազոտությունների կենտրոնի (CSIS) գնահատականից։

Կենտրոնի հաշվարկներով՝ ԱՄՆ-ն սպառել է մինչև պատերազմն ունեցած Patriot և THAAD կալանիչների, ինչպես նաև PrSM հրթիռների պաշարների շուրջ կեսը։ Tomahawk և JASSM թևավոր հրթիռների, ինչպես նաև SM-2, SM-3 և SM-6 ծովային հրթիռների պաշարները նվազել են մոտ մեկ երրորդով։ CSIS-ի գնահատմամբ՝ մնացած սպառազինությունը բավարար է Իրանի դեմ գործողությունները շարունակելու համար, սակայն նոր խոշոր հակամարտության դեպքում կարող են առաջանալ լուրջ ռիսկեր։

Հիմնական մտահոգությունը կապված է ոչ թե Իրանի դեմ ընթացիկ գործողությունների, այլ Չինաստանի, Ռուսաստանի կամ Հյուսիսային Կորեայի հետ հնարավոր նոր հակամարտության հետ։ Նույն համակարգերն անհրաժեշտ են Մերձավոր Արևելքում, Եվրոպայում և Հնդկախաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում ամերիկյան ռազմաբազաների ու դաշնակիցների պաշտպանության համար։

CSIS-ի մեկ այլ գնահատականի համաձայն՝ Իրանի դեմ պատերազմի ընթացքում ԱՄՆ-ն կարող էր օգտագործել Patriot, THAAD և SM-3 համակարգերի նախապատերազմյան պաշարների ավելի քան կեսը։ Կենտրոնը հայտնել է նաև, որ THAAD համակարգի մեկ կամ մի քանի AN/TPY-2 ռադարներ վնասվել են։

Իրանի դեմ ռազմական գործողությունների ընթացքում ամերիկյան ուժերը կիրառել են 13 629 հարվածային զինամթերք՝ ավելի քան 13 հազար թիրախի դեմ։ Այդ թվում՝ հունիսի 10-ին Իրանի դեմ հարվածների հերթական ալիքի ժամանակ արձակվել է 49 Tomahawk հրթիռ։ CSIS-ը ԱՄՆ ռազմական արշավի ընդհանուր արժեքը գնահատել է 34-42 մլրդ դոլար։

CSIS-ի հաշվարկներով՝ Tomahawk, THAAD և Patriot հրթիռների պաշարները նախապատերազմյան մակարդակին վերադարձնելու համար կպահանջվի առնվազն երեք տարի։ SM-3 և SM-6 հրթիռների պաշարների համալրումը կարող է տևել շուրջ երկու տարի։

ԱՄՆ պաշտպանության նախարարությունն արդեն սկսել է ընդլայնել արտադրական հզորությունները։ Lockheed Martin-ի հետ կնքված համաձայնագրով նախատեսվում է Patriot համակարգերի PAC-3 MSE կալանիչների տարեկան արտադրությունը շուրջ 600-ից հասցնել 2 հազարի։ Յոթամյա գնումների ծրագիրը պետք է արտադրողներին երկարաժամկետ պատվերներ ապահովի և հնարավորություն տա ընդլայնել մատակարարման շղթաները։

Պենտագոնը նախատեսում է նաև երկարաժամկետ պայմանագրեր կնքել Tomahawk և Standard Missile ընտանիքի հրթիռների արտադրության համար։ ԱՄՆ ցամաքային զորքերի՝ 2027 ֆինանսական տարվա բյուջետային հայտով 31,8 մլրդ դոլար է նախատեսված առանցքային ցամաքային հրթիռային համակարգերի, այդ թվում՝ Patriot, THAAD և PrSM ծրագրերի համար։

Սակայն նույնիսկ պատվերների կտրուկ ավելացումը թույլ չի տա արագ վերականգնել պաշարները։ Շատ համակարգերի արտադրական գծերը տասնամյակներ շարունակ նախատեսված են եղել համեմատաբար փոքր խմբաքանակների համար, իսկ հզորությունների ընդլայնումը պահանջում է նոր արտադրամասեր, մասնագետների պատրաստում և հրթիռային շարժիչների, ուղղորդման համակարգերի ու պայթուցիկ նյութերի արտադրության ավելացում։

ԱՄՆ-ն չի հրապարակում հրթիռների պաշարների ճշգրիտ ծավալները, ուստի սպառված զինամթերքի մասնաբաժնի վերաբերյալ թվերը CSIS-ի փորձագիտական գնահատականներն են։

ԱՄՆ-ն և Իսրայելը Իրանի դեմ լայնածավալ ռազմական գործողություններ էին սկսել 2026 թվականի փետրվարի 28-ին։ Հունիսի 17-ին կողմերը ռազմական գործողությունների անհապաղ դադարեցման հուշագիր էին ստորագրել, որով պատերազմի առաջին փուլը տևել էր շուրջ երեքուկես ամիս, սակայն հուլիսի 7-ին ԱՄՆ-ն և Իրանը վերսկսել էին փոխադարձ հարվածները։

Leave a Comment