Կազմակերպությունները հարկը վճարում են երկու անգամ՝ առաջին կիսամյակի համար մինչև հունիսի 1-ը ներառյալ, երկրորդի համար՝ մինչև դեկտեմբերի 1-ը ներառյալ։ Սա ֆիզիկական անձանց համակարգից տարբերվող առանձին կարգ է, և դրա հետ կապված են մի քանի կանոն, որոնք բիզնեսի համար հաճախ անսպասելի են։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, կարգավորումը սահմանված է ՀՀ հարկային օրենսգրքով։ Կենցաղում այս հարկը շարունակում են անվանել գույքահարկ, սակայն օրենսգրքի պաշտոնական եզրույթը անշարժ գույքի հարկ է։
Ինչո՞ւ երկու անգամ
Օրենսգրքի 232-րդ հոդվածով ֆիզիկական անձանց համար հաշվետու ժամանակաշրջանը տարին է, իսկ կազմակերպությունների համար՝ յուրաքանչյուր հաշվետու կիսամյակը։ Հենց այստեղից է բխում վճարումների երկու ժամկետը՝ 236-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով։
Ընդհանուր տարեկան բեռը դրանից չի փոխվում։ 229-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կազմակերպությունների համար հարկը հաշվարկվում է տարեկան դրույքաչափերի և 0,5 գործակցի արտադրյալով հաշվարկվող կիսամյակային դրույքաչափերով, այսինքն՝ յուրաքանչյուր կիսամյակի համար կիրառվում է տարեկան դրույքաչափի կեսը։
Ո՞վ է հաշվարկում և ինչպե՞ս իմանալ գումարը
233-րդ հոդվածի 1-ին և 3-րդ մասերով հարկը հաշվարկում են հաշվառող մարմինները՝ հիմք ընդունելով Կադաստրից ստացված տեղեկությունները։ Հաշվարկված գումարների վերաբերյալ տեղեկությունները նրանք մինչև նոյեմբերի 1-ը փակցնում են համայնքի վարչական շենքում կամ տեղադրում իրենց կայքերում, իսկ ծանուցագիր ուղարկելը նրանց հնարավորությունն է, ոչ թե պարտականությունը։
Ուշադրություն. 4-րդ մասով տեղեկություն չփակցնելը կամ ծանուցագիր չներկայացնելը հարկ վճարողին չի ազատում պարտավորություններն ամբողջությամբ կատարելուց։
Գումարը ճշտելու համար 5-րդ մասով կարելի է դիմել հաշվառող մարմնին և ստանալ տեղեկանք երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում։ Իսկ 6-րդ մասով հաշվարկի հետ չհամաձայնելու դեպքում կարելի է դիմել նույն մարմնին՝ ճշգրտման, կամ Կադաստր՝ հարկման բազայի տվյալների համար։
Ինչո՞ւ է գումարն այս տարի ավելի մեծ
233-րդ հոդվածի 7-րդ մասով հարկը հաշվարկվում էր կադաստրային արժեքի և դրույքաչափերի արտադրյալի մասնակի չափով՝ 2021 թվականին 25, 2022-ին 30, 2023-ին 35, 2024-ին 50, իսկ 2025 թվականին 75 տոկոսի չափով։
2026 թվականի հաշվետու տարվա և հետագա տարիների համար այդ ցուցանիշը 100 տոկոս է։ Հենց դա է պատճառը, որ նույն գույքի համար այս տարվա գումարն ավելի բարձր է, թեև ո՛չ դրույքաչափերը, ո՛չ գույքն են փոխվել։
Գույքը վաճառելիս պետք է մարել բոլոր օբյեկտների պարտքը
Ահա այն կանոնը, որով կազմակերպությունների վիճակը ֆիզիկական անձանցից տարբերվում է։
236-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ֆիզիկական անձը գույքն օտարելիս մարում է տվյալ գույքի մասով պարտավորությունները։ Իսկ 3-րդ մասով կազմակերպությունը մինչև սեփականության իրավունքի պետական գրանցումը պարտավոր է ամբողջությամբ կատարել տվյալ համայնքում գտնվող իր բոլոր հարկման օբյեկտների մասով պարտավորությունները։
4-րդ մասով Կադաստրը գրանցումն իրականացնում է հարկային պարտավորություններ չունենալու վերաբերյալ տեղեկանքի հիման վրա, որը կազմակերպությունների համար ընդգրկում է տվյալ հաշվառող մարմնում հաշվառված բոլոր օբյեկտները։
Բացառություն են դեպքերը, երբ օտարումը կատարվում է Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայության, սնանկության կառավարչի կամ գրավառուի կողմից։
Ի՞նչ տույժ է կիրառվում ուշացման դեպքում
401-րդ հոդվածի 1-ին մասով ժամկետանց յուրաքանչյուր օրվա համար վճարվում է տույժ՝ չմուծված գումարի 0,075 տոկոսի չափով։ 2-րդ մասով այն հաշվարկվում է վճարման ժամկետից անցած ամբողջ ժամանակաշրջանի համար, բայց ոչ ավելի, քան 730 օրվա։
Հաճախ տրվող հարցեր
- Գույքը լիզինգով ենք վերցրել։ Հարկը ո՞վ է վճարում։
- 231-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 5-րդ և 6-րդ կետերով լիզինգի առարկա հանդիսացող օբյեկտի համար հարկային պարտավորությունն առաջանում է լիզինգառուի մոտ՝ լիզինգի իրավունքի պետական գրանցման ամսվան հաջորդող ամսվա 1-ից, և հենց նա է կատարում այն։ Լիզինգատուի մոտ նույն ժամանակահատվածում այդ հարկը չի հաշվարկվում։
- Գույքի վրա արգելանք է դրված։ Հարկը հաշվարկվու՞մ է։
- Այո։ 231-րդ հոդվածի 4-րդ մասով որևէ արգելանքի առկայությունը հիմք չի համարվում անշարժ գույքի հարկը չհաշվարկելու համար։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ ՀՀ հարկային օրենսգրքով կազմակերպությունների համար անշարժ գույքի հարկի հաշվետու ժամանակաշրջանը կիսամյակն է, հարկը հաշվարկվում է տարեկան դրույքաչափերի և 0,5 գործակցի արտադրյալով և վճարվում մինչև հունիսի 1-ը և դեկտեմբերի 1-ը ներառյալ, 2026 թվականից այն հաշվարկվում է 100 տոկոսի չափով, հաշվարկը կատարում են հաշվառող մարմինները, իսկ ծանուցագրի բացակայությունը վճարելուց չի ազատում, գույքն օտարելիս կազմակերպությունը պարտավոր է մարել տվյալ համայնքում գտնվող իր բոլոր օբյեկտների պարտավորությունները, և ուշացման դեպքում յուրաքանչյուր օրվա համար հաշվարկվում է 0,075 տոկոս տույժ՝ առավելագույնը 730 օրվա համար, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Կազմակերպությունների հարկային պարտավորությունների, հաշվարկի ճշգրտման, լիզինգային հարաբերությունների և տույժերի հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ զանգահարելով +374 99 970704 հեռախոսահամարին կամ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։