Դատական օրենսգրքի փոփոխությունների նախագծով ընդլայնվում է այն անձանց շրջանակը, ովքեր չեն կարող դատավոր դառնալ։ Ավելանում է երկու նոր հիմք՝ երկուսն էլ կապված էական կարգապահական խախտման հետ։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքում լրացումներ և փոփոխություններ կատարելու մասին սահմանադրական օրենքի նախագիծը հեղինակել է Արդարադատության նախարարությունը և տեղադրվել է Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում՝ հանրային քննարկման համար։ Քննարկման ժամկետը 2026 թվականի հուլիսի 31-ից մինչև օգոստոսի 15-ն է։
Ի՞նչ երկու նոր հիմք է ավելանում
Նախագծի 5-րդ հոդվածով Դատական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասը լրացվում է նոր 7-րդ և 8-րդ կետերով, ըստ որոնց դատավոր չի կարող դառնալ այն անձը՝
– որը, լինելով դատավոր, ստացել է կարգապահական տույժ՝ էական կարգապահական խախտման հիմքով լիազորությունների դադարեցման եղանակով. – որը նախկինում եղել է դատավոր, և որի կողմից էական կարգապահական խախտում թույլ տալու փաստը 154-րդ հոդվածի 6-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված որոշմամբ հաստատվել է Բարձրագույն դատական խորհրդի կողմից։
Երկրորդ հիմքն ուղղակիորեն կապված է նախագծի մյուս նորամուծության հետ. նոր 154-րդ հոդվածի 6-րդ մասով խորհուրդը հնարավորություն է ստանում հաստատել նախկին դատավորի կողմից էական կարգապահական խախտում թույլ տված լինելու փաստը նույնիսկ այն դեպքում, երբ դատավորն արդեն հրաժարական է ներկայացրել։
Որտե՞ղ են կիրառվում նույն սահմանափակումները
Համանման լրացումներ են նախատեսվում ևս չորս հոդվածում։
77-րդ հոդվածի 8-րդ մասը և 111-րդ հոդվածի 2-րդ մասը լրացվում են «կամ եթե Բարձրագույն դատական խորհուրդը հաստատել է նախկին դատավորի կողմից էական կարգապահական խախտում թույլ տված լինելու փաստը» բառերով։
Իսկ 123-րդ հոդվածի 7-րդ մասը և 132-րդ հոդվածի 3-րդ մասը լրացվում են «կամ Բարձրագույն դատական խորհուրդը չի հաստատել նախկին դատավորի կողմից էական կարգապահական խախտում թույլ տված լինելու փաստը» ձևակերպմամբ։
Բացի այդ, 112-րդ հոդվածի 1.1-ին մասի 2-րդ կետը ևս լրացվում է նույն սահմանափակմամբ։
Ինչո՞ւ է առաջարկվում այս փոփոխությունը
Ըստ նախագծի հիմնավորման՝ խնդիրն այն է, որ 111-րդ հոդվածը նախկին դատավորի համար սահմանում է դատավորների թեկնածուների ցուցակում ընդգրկվելու առավել հեշտացված ընթացակարգ՝ բացառություն նախատեսելով միայն այն դեպքի համար, երբ լիազորությունները դադարեցվել են կարգապահական խախտում թույլ տալու հիմքով։
Հիմնավորման մեջ նշվում է, որ ստացվում է հետևյալը. ենթադրյալ էական կարգապահական խախտում թույլ տված դատավորը կարող է կարգապահական վարույթի քննության ընթացքում հրաժարականի դիմում ներկայացնելու միջոցով հասնել վարույթի կարճման, իսկ հետագայում կրկին դիմել դատավորների թեկնածուների ցուցակում ընդգրկվելու համար։
Հաճախ տրվող հարցեր
Կարո՞ղ է նախկին դատավորը վիճարկել այդ որոշումը։
Այո։ Նախագծի 17-րդ հոդվածով 156.1-ին հոդվածը լրացվում է նոր 8-րդ մասով, ըստ որի 154-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված որոշումները ենթակա են բողոքարկման նույն հոդվածով սահմանված կարգով։
Ե՞րբ կարող են ուժի մեջ մտնել այս սահմանափակումները։
Նախագծի 19-րդ հոդվածով օրենքն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը, բացառությամբ 2-3-րդ հոդվածների, որոնք կապված են Բարձրագույն դատական խորհրդի ենթաօրենսդրական ակտի հետ։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ Արդարադատության նախարարության հեղինակած նախագծով Դատական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածը լրացվում է երկու նոր հիմքով, ըստ որոնց դատավոր չի կարող դառնալ այն անձը, որը, լինելով դատավոր, ստացել է կարգապահական տույժ՝ էական կարգապահական խախտման հիմքով լիազորությունների դադարեցման եղանակով, ինչպես նաև այն անձը, որի կողմից էական կարգապահական խախտում թույլ տալու փաստը հաստատվել է Բարձրագույն դատական խորհրդի որոշմամբ. համանման սահմանափակումներ են նախատեսվում նաև 77-րդ, 111-րդ, 123-րդ և 132-րդ հոդվածներում, իսկ նման որոշումները ենթակա են բողոքարկման, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Խոսքը նախագծի մասին է, որը գտնվում է հանրային քննարկման փուլում և կարող է փոփոխվել կամ չընդունվել։