Ընդհանուր կանոնով կտակը վավերացնում է նոտարը, և առանց դրա այն անվավեր է։ Սակայն կյանքում լինում են իրավիճակներ, երբ մարդը ֆիզիկապես չի կարող հասնել նոտարին՝ հիվանդանոցում է, զինվորական մասում, նավի վրա կամ հեռավոր բնակավայրում։ Օրենսգիրքն այս դեպքերի համար նախատեսում է կտակների առանձին խումբ, որոնք հավասարեցվում են նոտարի վավերացրածներին։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, համապատասխան կարգավորումը սահմանված է ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1207-րդ հոդվածով։
Ընդհանուր կանոնը
Օրենսգրքի 1203-րդ հոդվածով կտակը պետք է կազմվի գրավոր՝ նշելով այն կազմելու վայրը և ժամանակը, անձամբ ստորագրվի կտակարարի կողմից և վավերացվի նոտարի կողմից։ Այս կանոնները չպահպանելը հանգեցնում է կտակի անվավերության։ Հենց այս ընդհանուր կանոնից են բացառություն 1207-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքերը։
Ո՞ր կտակներն են հավասարեցվում նոտարի վավերացրածներին
1207-րդ հոդվածի 1-ին կետով նոտարի վավերացրած կտակներին հավասարեցվում են՝
– հիվանդանոցներում, հոսպիտալներում, այլ հիվանդանոցային բուժական հաստատություններում բուժվող կամ բնակչության սոցիալական պաշտպանության հաստատություններում ապրող քաղաքացիների կտակները՝ վավերացված այդ հաստատությունների գլխավոր բժիշկների, բուժական մասով նրանց տեղակալների կամ հերթապահ բժիշկների, ինչպես նաև հոսպիտալների պետերի, սոցիալական պաշտպանության հաստատությունների տնօրենների կամ գլխավոր բժիշկների կողմից,
– զինծառայողների կտակները, իսկ զինվորական մասերի տեղաբաշխման այն կետերում, որտեղ նոտար չկա, նաև այդ մասերում աշխատող քաղաքացիական անձանց, նրանց ընտանիքի անդամների և զինծառայողների ընտանիքի անդամների կտակները՝ վավերացված զինվորական մասերի հրամանատարների կողմից,
– հեռավոր այն բնակավայրերում, որտեղ նոտար չկա, ապրող անձանց կտակները՝ վավերացված համայնքի ղեկավարի կողմից,
– երկրաբանական կամ այլ նմանատիպ արշավախմբերում գտնվող քաղաքացիների կտակները՝ վավերացված այդ արշավախմբերի ղեկավարների կողմից,
– Հայաստանի Հանրապետության դրոշի ներքո նավարկող նավերի վրա գտնվող քաղաքացիների կտակները՝ վավերացված այդ նավերի նավապետերի կողմից,
– ազատազրկման վայրերում գտնվող անձանց կտակները՝ վավերացված ազատազրկման վայրերի պետերի կողմից։
Վկայի ներկայությունը պարտադիր է
Սա այս կարգի կարևորագույն պայմանն է։ 1207-րդ հոդվածի 2-րդ կետով նշված կտակները կտակարարը պետք է ստորագրի վկայի ներկայությամբ, և վկան նույնպես ստորագրում է կտակը։ Ի տարբերություն նոտարական սովորական վավերացման, որտեղ 1205-րդ հոդվածի 4-րդ կետով վկայի ներկայությունը կտակարարի ցանկությամբ է, այստեղ այն պարտադիր պահանջ է։
Նույն կետով նման կտակների նկատմամբ համապատասխանաբար կիրառվում են օրենսգրքի 1205-րդ հոդվածի կանոնները՝ կտակի նոտարական վավերացման մասին։ Դրանցից են, օրինակ, պահանջը, որ կտակը մինչև ստորագրելը կտակարարն ամբողջությամբ կարդա, ինչպես նաև վավերացնող անձի պարտականությունը՝ կտակարարին պարզաբանել ժառանգության պարտադիր բաժնի իրավունքը։
Ո՞վ չի կարող լինել վկա
1208-րդ հոդվածով վկա չեն կարող լինել և կտակարարի փոխարեն կտակը չեն կարող ստորագրել կտակը վավերացնող անձը, այն անձը, ում օգտին կազմվել է կտակը կամ արվել կտակային հանձնարարություն, ինչպես նաև այդ անձի ամուսինը, երեխաները և ծնողները, լրիվ գործունակությամբ չօժտված քաղաքացիները, անգրագետները և կտակը կարդալ չկարողացող անձինք, կազմված կտակի լեզվին բավարար չափով չտիրապետող անձինք, բացառությամբ փակ կտակի դեպքի, ինչպես նաև կեղծ ցուցմունք տալու համար դատվածություն ունեցող անձինք։
Կտակն ուղարկվում է նոտարին
1207-րդ հոդվածի 3-րդ կետով այս կարգով վավերացված կտակն առաջին իսկ հնարավորության դեպքում այն վավերացրած անձը պետք է ուղարկի կտակարարի բնակության վայրի նոտարին։
Հաճախ տրվող հարցեր
Հիվանդանոցում կազմված կտակը նույն ուժն ունի՞, ինչ նոտարականը։
Այո, եթե պահպանված են 1207-րդ հոդվածի պահանջները՝ վավերացրել է լիազորված պաշտոնատար անձը, և կտակն ստորագրվել է վկայի ներկայությամբ, որը նույնպես ստորագրել է այն։
Կարո՞ղ է վկա լինել այն անձը, ում օգտին կազմվում է կտակը։
Ոչ։ 1208-րդ հոդվածով վկա չեն կարող լինել ինչպես այդ անձը, այնպես էլ նրա ամուսինը, երեխաները և ծնողները։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1207-րդ հոդվածով նոտարի վավերացրած կտակներին հավասարեցվում են բուժական և սոցիալական պաշտպանության հաստատություններում, զինվորական մասերում, նոտար չունեցող հեռավոր բնակավայրերում, արշավախմբերում, ՀՀ դրոշի ներքո նավարկող նավերում և ազատազրկման վայրերում կազմված կտակները՝ վավերացված հոդվածով սահմանված պաշտոնատար անձանց կողմից, ընդ որում այդ կտակները պարտադիր կարգով ստորագրվում են վկայի ներկայությամբ, ով նույնպես ստորագրում է կտակը, իսկ վավերացրած անձն առաջին իսկ հնարավորության դեպքում պարտավոր է կտակն ուղարկել կտակարարի բնակության վայրի նոտարին, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Կտակ կազմելու, դրա վավերացման և ժառանգության հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ զանգահարելով +374 99 970704 հեռախոսահամարին կամ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։
#կտակ #ժառանգություն #նոտար #քաղաքացիականօրենսգիրք #կտակիվավերացում #ժառանգությանիրավունք