Համատեղ սեփականության ներքո գտնվող գույքի օգտագործումը, տնօրինումը և բաժանումը կարգավորվում են օրենքով և սեփականության մասնակիցների միջև ձեռք բերված համաձայնությամբ։
Iravaban.net-ը ներկայացնում է, թե ինչ իրավունքներ ունեն համատեղ սեփականության մասնակիցները և ինչ կարգով կարող է բաժանվել ընդհանուր գույքը կամ առանձնացվել մասնակցի բաժինը։
Ինչպե՞ս է օգտագործվում համատեղ սեփականության գույքը
Համատեղ սեփականության մասնակիցները, որպես ընդհանուր կանոն, միասին են տիրապետում և օգտագործում ընդհանուր գույքը։
Սակայն մասնակիցները կարող են համաձայնությամբ սահմանել այլ կարգ։
Ինչպե՞ս է տնօրինվում ընդհանուր գույքը
Համատեղ սեփականության ներքո գտնվող գույքը տնօրինվում է բոլոր մասնակիցների համաձայնությամբ։
Ընդ որում, նշանակություն չունի, թե մասնակիցներից կոնկրետ ով է կնքում գույքը տնօրինելու գործարքը։
Օրինակ՝ ընդհանուր գույքի վաճառքի, նվիրատվության կամ այլ տնօրինման դեպքում անհրաժեշտ է հաշվի առնել համատեղ սեփականության բոլոր մասնակիցների համաձայնությունը։
Կարո՞ղ է մասնակիցներից մեկը միայնակ գործարք կնքել
Այո՛։ Համատեղ սեփականության մասնակիցներից յուրաքանչյուրն իրավունք ունի կնքել ընդհանուր գույքը տնօրինելու գործարք, եթե մասնակիցների միջև այլ բան նախատեսված չէ համաձայնությամբ։
Սակայն նման գործարքը կարող է վիճարկվել և անվավեր ճանաչվել մնացած մասնակիցների պահանջով, եթե՝
- գործարքը կնքած մասնակիցը չուներ անհրաժեշտ լիազորություններ, և
- ապացուցվում է, որ գործարքի մյուս կողմը գիտեր կամ ակնհայտորեն պետք է իմանար այդ մասին։
Այսինքն՝ միայն այն փաստը, որ գործարքը կնքել է համատեղ սեփականության մասնակիցներից մեկը, ինքնին դեռ չի նշանակում, որ գործարքն անվավեր է։
Ինչպե՞ս է բաժանվում համատեղ սեփականության գույքը
Ընդհանուր գույքը բաժանելու կամ մասնակիցներից մեկի բաժինն առանձնացնելուց առաջ նախ պետք է որոշվեն մասնակիցներից յուրաքանչյուրի բաժինները ընդհանուր սեփականության իրավունքում։
Օրենքը սահմանում է, որ ընդհանուր գույքը բաժանելիս կամ դրանից բաժին առանձնացնելիս մասնակիցների բաժինները համարվում են հավասար, եթե՝
- օրենքով այլ բան նախատեսված չէ, կամ
- մասնակիցները համաձայնությամբ այլ չափաբաժին չեն սահմանել։
Ի՞նչ է նշանակում բաժնի առանձնացում
Բաժնի առանձնացումը նշանակում է, որ համատեղ սեփականության մասնակիցներից մեկը ստանում է իր բաժինը՝ ընդհանուր գույքից առանձնացված ձևով։
Օրինակ՝ եթե ընդհանուր սեփականության ներքո գտնվող գույքի բաժանումը հնարավոր է ֆիզիկապես կամ իրավական առումով, մասնակիցներից մեկի բաժինը կարող է առանձնացվել՝ օրենքով սահմանված կարգով։