ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 219-րդ հոդվածը սահմանում է աշխատողների նկատմամբ գործատուի կողմից կիրառվող խրախուսանքների տեսակները, իսկ 218-րդ հոդվածը՝ աշխատանքային կարգապահության և կազմակերպության ներքին կարգապահական կանոնների հիմնական դրույթները: Ստորև Iravaban.net-ը ներկայացնում է հիմնական դրույթները՝ պարզ և հասկանալի լեզվով։
Ի՞նչ է աշխատանքային կարգապահությունը
Օրենսգրքի 218-րդ հոդվածի համաձայն՝ աշխատանքային կարգապահությունն աշխատանքային օրենսդրությամբ, աշխատանքային իրավունքի նորմեր պարունակող այլ նորմատիվ իրավական ակտերով, կոլեկտիվ և աշխատանքային պայմանագրերով, գործատուի ներքին իրավական ակտերով սահմանված վարքագծի կանոններն են, որոնց պարտավոր են ենթարկվել բոլոր աշխատողները:
Կարգապահությունը, սակայն, միայն պատասխանատվության մասին չէ. օրենքը նախատեսում է նաև հակառակ կողմը՝ խրախուսանքը:
Ե՞րբ է կիրառվում խրախուսանքը
Օրենսգրքի 219-րդ հոդվածի համաձայն՝ աշխատանքային պարտականությունները բարեխիղճ կատարելու համար գործատուն կարող է խրախուսել աշխատողներին: Ուշադրություն դարձրեք ձևակերպմանը՝ «կարող է». օրենսգրքի այս դրույթով խրախուսումը գործատուի իրավունքն է, ոչ թե պարտականությունը:
Խրախուսանքի ի՞նչ տեսակներ է նախատեսում օրենքը
Աշխատողի նկատմամբ կարող են կիրառվել խրախուսանքի հետևյալ տեսակները՝
շնորհակալության հայտարարում,
միանվագ դրամական պարգևատրում,
հուշանվերով պարգևատրում,
լրացուցիչ վճարովի արձակուրդի տրամադրում,
կարգապահական տույժի հանում:
Ինչպես տեսնում ենք, խրախուսանքը կարող է լինել ոչ միայն դրամական. այն կարող է արտահայտվել նաև, օրինակ, լրացուցիչ վճարովի արձակուրդով կամ նախկինում կիրառված կարգապահական տույժը հանելով:
Կարո՞ղ են սահմանվել խրախուսանքի այլ տեսակներ
Այո: Կոլեկտիվ պայմանագրով կամ ներքին իրավական ակտերով, այդ թվում՝ աշխատակիցների բաժնետիրացման ծրագրերով, կարող են սահմանվել խրախուսանքի այլ տեսակներ: Այսինքն՝ օրենքում թվարկված ցանկը սպառիչ չէ, և գործատուն կարող է նախատեսել խրախուսման լրացուցիչ ձևեր՝ ընդհուպ աշխատակիցներին ընկերության բաժնետեր դարձնելը:
Պետական պարգևներ
Օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով աշխատողները կարող են ներկայացվել պետական պարգևների:
Որտե՞ղ են ամրագրվում խրախուսանքի կանոնները
218-րդ հոդվածի համաձայն՝ կազմակերպության ներքին կարգապահական կանոնները (գործատուի ներքին իրավական ակտը) կանոնակարգում են, ի թիվս այլ հարցերի, աշխատողների նկատմամբ կիրառվող խրախուսանքի և կարգապահական պատասխանատվության միջոցները: Նույն կանոններով կարգավորվում են նաև աշխատանքի ընդունման և ազատման կարգը, կողմերի հիմնական իրավունքներն ու պարտականությունները, աշխատանքի ռեժիմը, հանգստի ժամանակը, աշխատավայրում բռնության կամ սեռական ոտնձգության արգելքը և աշխատանքային հարաբերություններին վերաբերող այլ հարցեր:
Հաճախ տրվող հարցեր
– Լավ եմ աշխատում: Գործատուն պարտավո՞ր է ինձ պարգևատրել:
– Օրենսգրքի 219-րդ հոդվածի ձևակերպմամբ՝ գործատուն «կարող է» խրախուսել աշխատողներին աշխատանքային պարտականությունները բարեխիղճ կատարելու համար, այսինքն՝ դա նրա իրավունքն է: Միևնույն ժամանակ, խրախուսանքի կանոններ կարող են սահմանված լինել կոլեկտիվ պայմանագրով կամ գործատուի ներքին իրավական ակտերով, ուստի արժե ծանոթանալ Ձեր կազմակերպության ներքին կարգապահական կանոններին:
– Խրախուսանքը միայն դրամական պարգև է՞:
– Ոչ: Օրենքը նախատեսում է խրախուսանքի հինգ տեսակ՝ շնորհակալության հայտարարում, միանվագ դրամական պարգևատրում, հուշանվերով պարգևատրում, լրացուցիչ վճարովի արձակուրդի տրամադրում և կարգապահական տույժի հանում:
– Կարգապահական տույժ ունեմ: Այն կարո՞ղ է հանվել որպես խրախուսանք:
– Այո: Կարգապահական տույժի հանումն օրենքով նախատեսված խրախուսանքի տեսակներից մեկն է:
– Կարո՞ղ է գործատուն աշխատակիցներին խրախուսել ընկերության բաժնետոմսերով:
– Այո: Օրենսգիրքն ուղղակիորեն նշում է, որ ներքին իրավական ակտերով, այդ թվում՝ աշխատակիցների բաժնետիրացման ծրագրերով, կարող են սահմանվել խրախուսանքի այլ տեսակներ:
– Աշխատողը կարո՞ղ է ներկայացվել պետական պարգևի:
– Այո, օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով աշխատողները կարող են ներկայացվել պետական պարգևների, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Խրախուսանքների, կարգապահական պատասխանատվության կամ աշխատանքային հարաբերությունների հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ զանգահարելով +374 99 970704 հեռախոսահամարին կամ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։
