Հայաստանում գրանցված (հաշվառված) տրանսպորտային միջոցների սեփականատերերը պարտավոր են ունենալ գործող ԱՊՊԱ պայմանագիր և վճարել գույքահարկ։ Սակայն շատերը չգիտեն, որ Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական հարթակում՝ e-draft.am-ում, հանրային քննարկման է ներկայացվել ՀՀ կառավարության որոշման նախագիծ, որով առաջարկվում է որոշ տրանսպորտային միջոցներ համարել խոտանված և հանել հաշվառման համակարգչային շտեմարանի գործող հատվածից։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, փոփոխությունը վերաբերում է փաստացի գոյություն չունեցող կամ չօգտագործվող այն մեքենաներին, որոնք, սակայն, շարունակում են գրանցված մնալ։
Ի՞նչ խնդիր է առաջարկվում լուծել
Ըստ հիմնավորման՝ «Ավտոտրանսպортային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության մասին» օրենքի համաձայն՝ բոլոր հաշվառված մեքենաների սեփականատերերը պարտավոր են ունենալ գործող ԱՊՊԱ պայմանագիր, իսկ չունենալու դեպքում ենթակա են վարչական պատասխանատվության (Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքի 129.2-րդ հոդվածի 1-ին մաս)։ Բացի այդ՝ Հարկային օրենսգրքով այդ մեքենաների համար առաջանում են գույքահարկի պարտավորություններ։ Արդյունքում քաղաքացիները ստիպված են լինում ԱՊՊԱ ունենալ և գույքահարկ վճարել փաստացի գոյություն չունեցող կամ այլ անձի տիրապետման տակ գտնվող մեքենաների համար՝ առանց դրանցից օրինական ճանապարհով ազատվելու հնարավորության։
Ո՞ր մեքենաները կհամարվեն խոտանված
Նախագծով նախատեսվում է 2023 թվականի հոկտեմբերի 1-ի դրությամբ խոտանված համարել և հաշվառման շտեմարանի գործող հատվածից հանել այն մեքենաները, որոնց համար 2023 թվականի հոկտեմբերի 1-ից մինչև որոշման ուժի մեջ մտնելը՝
- չի կնքվել ԱՊՊԱ պայմանագիր,
- չի արձանագրվել որևէ իրավախախտում,
- չեն անցել տեխնիկական զննություն,
- չի վճարվել գույքահարկ,
- էլեկտրոնային ռեգիստրում որևէ գործողություն չի կատարվել։
Ո՞ր մեքենաների վրա չի տարածվի
Կարգավորումը չի տարածվում այն մեքենաների վրա, որոնց վերջին սահմանահատումը՝ ըստ սահմանային էլեկտրոնային համակարգի տվյալների, որոշման ուժի մեջ մտնելու օրվա դրությամբ Հայաստանից ելքի սահմանահատում է (այսինքն՝ մեքենան գտնվում է ՀՀ-ից դուրս)։
Ի՞նչ կլինի, եթե մեքենան կրկին «ի հայտ գա»
Նախագծով սահմանվում է, որ եթե խոտանված համարված մեքենան կրկին ի հայտ գա (կնքվի ԱՊՊԱ պայմանագիր, դրանով կատարվի իրավախախտում, անցնի տեխնիկական զննություն, վճարվի գույքահարկ, ռեգիստրում կատարվի որևէ գործողություն կամ դրա օգտագործումն այլ կերպ փաստվի), ապա այն վերադարձվում է հաշվառման շտեմարանի գործող հատված, իսկ գույքահարկի գծով պարտավորություններն ամբողջ ծավալով ենթակա են կատարման՝ Հարկային օրենսգրքով սահմանված կարգով։
Համարանիշերի հրապարակումը
Նախագծով նախատեսվում է, որ որոշումն ուժի մեջ մտնելուց հետո մեկամսյա ժամկետում խոտանված համարված մեքենաների հաշվառման համարանիշերը հրապարակվում են ՀՀ ներքին գործերի նախարարության պաշտոնական կայքում։ Համայնքների ղեկավարներին առաջարկվում է նման մեքենաներ հայտնաբերելու դեպքում գրավոր հայտնել ՆԳՆ համապատասխան վարչությանը։
Հանրային քննարկումը
Նախագիծը մշակվել է ՀՀ ներքին գործերի նախարարության կողմից և հանրային քննարկման է ներկայացվել 2026 թվականի հունիսի 18-ից հուլիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Ըստ հիմնավորման՝ դրա ընդունումը պետական բյուջեում ծախսերի կամ եկամուտների փոփոխություն չի նախատեսում։ Քանի որ խոսքը դեռ նախագծի մասին է, վերջնական կարգավորումը կախված է դրա ընդունումից։
Ի՞նչ է նշանակում
Ամփոփելով՝ պետք է նշել, որ նախագծի ընդունման դեպքում սահմանված չափանիշներին համապատասխանող՝ փաստացի չօգտագործվող մեքենաները կհամարվեն խոտանված և կհանվեն հաշվառման գործող շտեմարանից, ինչը դրանց սեփականատերերին կազատի ԱՊՊԱ պայմանագիր կնքելու և գույքահարկ վճարելու պարտավորությունից։ Միաժամանակ, եթե նման մեքենան կրկին ի հայտ գա, այն կվերադարձվի հաշվառման, իսկ գույքահարկի պարտավորությունները կենթարկվեն կատարման ամբողջ ծավալով,- տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։