ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 129-րդ հոդվածով սահմանված են հայցի ապահովման միջոցները, որոնք դատարանը կարող է կիրառել դատական ակտի կատարումն ապահովելու նպատակով։ Սակայն շատերը չգիտեն, որ Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական հարթակում՝ e-draft.am–ում, հանրային քննարկման է ներկայացվել օրենքների նախագծերի փաթեթ, որով առաջարկվում է ներդնել հայցի ապահովման նոր միջոց՝ գույքի ժամանակավոր պետական կառավարումը։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net–ը, փաթեթը ներառում է լրացումներ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքում, «Ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման մասին» և «Պետական գույքի կառավարման մասին» օրենքներում։
Ի՞նչ է առաջարկվում քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքում
Նախագծով օրենսգրքի 129-րդ հոդվածի 1-ին մասը (հայցի ապահովման միջոցների ցանկը) լրացվում է նոր 6.1-ին կետով, որով որպես հայցի ապահովման միջոց նախատեսվում է պետության (համայնքի) գույքային շահերի պաշտպանության հայցերով, ինչպես նաև ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման վարույթներով գույքի, այդ թվում՝ բաժնեմասի, բաժնետոմսի, փայի ժամանակավոր պետական կառավարումը։
Ե՞րբ կարող է գույքը հանձնվել ժամանակավոր պետական կառավարման
Օրենսգիրքը լրացվում է նաև նոր 129.1-ին հոդվածով, որով սահմանվում են այս միջոցի առանձնահատկությունները։ Դատարանը գույքը ժամանակավոր պետական կառավարման կարող է հանձնել հայցվորի (դիմողի) միջնորդությամբ։ Ընդ որում՝ միջնորդություն ներկայացնող կողմը պետք է հիմնավորի, որ գույքը չհանձնելը կարող է անհնարին դարձնել կամ դժվարացնել դատական ակտի կատարումը, հանգեցնել վեճի առարկա գույքի (այդ թվում՝ բաժնեմասի, բաժնետոմսի, փայի) փաստացի կամ իրավական վիճակի փոփոխության կամ էական վնաս հասցնել պետության կամ հասարակության գույքային կամ ոչ գույքային շահերին։ Գույքը ժամանակավոր պետական կառավարման հանձնելու, կառավարչի ընտրության և կառավարման կարգը սահմանելու է Կառավարությունը։
Լրացումներ հարակից օրենքներում
«Ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման մասին» օրենքի 25-րդ հոդվածում կատարվող լրացմամբ ամրագրվում է, որ այդ վարույթներով դատարանն առաջնորդվում է նաև Քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի նոր 129.1-ին հոդվածով։ Իսկ «Պետական գույքի կառավարման մասին» օրենքի 7-րդ հոդվածի լրացմամբ պետական գույքի կառավարման համար լիազոր մարմնին վերապահվում է սահմանված կարգով իրականացնելու որպես հայցի ապահովման միջոց կիրառված գույքի, այդ թվում՝ բաժնեմասի, բաժնետոմսի, փայի ժամանակավոր պետական կառավարումը։
Հանրային քննարկումը և ուժի մեջ մտնելը
Նախագծերի փաթեթը մշակվել է Արդարադատության նախարարության կողմից և հանրային քննարկման է ներկայացվել 2026 թվականի հունիսի 11-ից հունիսի 26-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Նախագծերով նախատեսվում է, որ Քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի և «Պետական գույքի կառավարման մասին» օրենքի լրացումներն ուժի մեջ կմտնեն պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից, իսկ «Ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման մասին» օրենքի լրացումը՝ պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը։ Քանի որ խոսքը դեռ նախագծերի մասին է, վերջնական կարգավորումը կախված է դրանց ընդունումից։
Ի՞նչ է նշանակում
Ամփոփելով՝ պետք է նշել, որ առաջարկվող փաթեթով քաղաքացիական դատավարությունում ներդրվում է հայցի ապահովման նոր միջոց. պետության (համայնքի) գույքային շահերի պաշտպանության հայցերով և ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման վարույթներով դատարանը, հայցվորի միջնորդությամբ, կկարողանա վեճի առարկա գույքը, այդ թվում՝ բաժնեմասը, բաժնետոմսը, փայը, հանձնել ժամանակավոր պետական կառավարման՝ դատական ակտի կատարումը և պետության ու հասարակության շահերը պաշտպանելու նպատակով, տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։