ՀՀ ընտանեկան օրենսգիրքը ամուսիններին հնարավորություն է տալիս իրենց գույքային հարաբերությունները կարգավորելու ոչ միայն օրենքի ուժով, այլև ամուսնական պայմանագրով։ Iravaban.net-ը ներկայացնում է ընտանեկան օրենսգրքի 26-31-րդ հոդվածներով սահմանված կարգավորումները։
Ի՞նչ է ամուսնական պայմանագիրը
Օրենսգրքի 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամուսնական պայմանագիրը ամուսնացող անձանց կամ ամուսինների համաձայնությունն է, որով որոշվում են նրանց գույքային իրավունքներն ու պարտականությունները ամուսնության և (կամ) այն լուծվելու ընթացքում։ Ընդ որում՝ 26-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամուսինների ընդհանուր համատեղ սեփականության հետ կապված հարաբերությունները կարգավորվում են Քաղաքացիական օրենսգրքով, ինչպես նաև ամուսնական պայմանագրով։
Ե՞րբ և ինչպե՞ս է կնքվում
28-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամուսնական պայմանագիրը կարող է կնքվել ինչպես մինչև ամուսնության պետական գրանցումը, այնպես էլ ամուսնության ցանկացած ժամանակահատվածում։ Մինչև գրանցումը կնքված պայմանագիրն ուժի մեջ է մտնում ամուսնության պետական գրանցման պահից։ Պայմանագիրը կնքվում է գրավոր և ենթակա է նոտարական վավերացման։
Ի՞նչ կարող են սահմանել ամուսինները
29-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամուսնական պայմանագրով ամուսինները կարող են փոփոխել ընդհանուր սեփականության շրջանակը և սահմանել համատեղ, բաժնային կամ յուրաքանչյուրի սեփականություն՝ ողջ գույքի, դրա առանձին տեսակների կամ յուրաքանչյուրի գույքի նկատմամբ։ Պայմանագիրը կարող է վերաբերել ինչպես առկա, այնպես էլ հետագայում ձեռք բերվելիք գույքին։ Ամուսինները կարող են որոշել նաև միմյանց ապրուստը հոգալու փոխադարձ իրավունքներն ու պարտականությունները, միմյանց եկամուտներին մասնակցելու եղանակները, ընտանեկան ծախսեր կատարելու կարգը, ամուսնալուծվելիս յուրաքանչյուրին հանձնվելիք գույքը, ինչպես նաև գույքային հարաբերություններին վերաբերող ցանկացած այլ նորմ։ Թույլատրվում է նախատեսել ընդհանուր գույքի բաժանման վեճը առևտրային արբիտրաժով լուծելու հնարավորություն, իսկ պայմանագրով նախատեսված իրավունքներն ու պարտականությունները կարող են սահմանափակվել ժամկետով կամ կախվածության մեջ դրվել որոշակի պայմաններից։
Ի՞նչ չի կարող պարունակել պայմանագիրը
Նույն հոդվածի համաձայն՝ ամուսնական պայմանագիրը չի կարող սահմանափակել ամուսինների իրավունակությունը կամ գործունակությունը, դատարան դիմելու նրանց իրավունքը, չի կարող կարգավորել ամուսինների միջև անձնական ոչ գույքային հարաբերությունները կամ երեխաների նկատմամբ նրանց իրավունքներն ու պարտականությունները, չի կարող սահմանափակել անաշխատունակ անապահով ամուսնու՝ ապրուստի միջոց պահանջելու իրավունքը, ինչպես նաև ներառել պայմաններ, որոնք ամուսիններից մեկին դնում են անբարենպաստ իրավիճակում կամ հակասում են ընտանեկան օրենսդրության հիմնական սկզբունքներին։
Փոփոխումը և լուծումը
30-րդ հոդվածի համաձայն՝ պայմանագիրն ամուսինների համաձայնությամբ կարող է փոփոխվել կամ լուծվել ցանկացած ժամանակ՝ կնքելու համար սահմանված կարգով, սակայն դրա կատարումից միակողմանի հրաժարում չի թույլատրվում։ Ամուսիններից մեկի պահանջով պայմանագիրը կարող է փոփոխվել կամ լուծվել դատական կարգով՝ քաղաքացիական օրենսդրությամբ սահմանված հիմքերով։ Պայմանագրի գործողությունը դադարում է ամուսնության դադարման պահից՝ բացառությամբ այն պարտավորությունների, որոնք նախատեսված են ամուսնությունը դադարելուց հետո ընկած ժամանակաշրջանի համար։
Ե՞րբ կարող է պայմանագիրն անվավեր ճանաչվել
31-րդ հոդվածի համաձայն՝ դատարանը կարող է ամուսնական պայմանագիրն ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն անվավեր ճանաչել Քաղաքացիական օրենսգրքով՝ գործարքների անվավերության համար սահմանված հիմքերով։ Բացի այդ՝ ամուսիններից մեկի պահանջով պայմանագիրը կարող է անվավեր ճանաչվել, եթե դրա պայմանները տվյալ ամուսնուն դնում են ծայրահեղ անբարենպաստ իրավիճակում, իսկ 29-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջները խախտող պայմաններն առ ոչինչ են։
Ի՞նչ է կարևոր իմանալ
Ամփոփելով՝ ամուսնական պայմանագիրը ամուսիններին թույլ է տալիս գույքային հարցերը կարգավորել իրենց պայմանավորվածությամբ՝ սահմանելով սեփականության ռեժիմը, ապրուստի և ծախսերի կարգը, ամուսնալուծության դեպքում գույքի բաշխումը և այլն։ Միաժամանակ օրենքը հստակ սահմանում է, թե ինչը պայմանագրով հնարավոր չէ կարգավորել՝ պաշտպանելով ամուսինների հիմնարար իրավունքները և երեխաների շահերը, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։
