Հայկական օպերային արվեստի պատմության մեջ առանձնահատուկ տեղ ունի Բարսեղ Թումանյանը։ Նրա ստեղծագործական ուղին միավորում է բարձր պրոֆեսիոնալիզմը, ազգային երաժշտական մտածողությունը և համաշխարհային օպերային մշակույթի լավագույն ավանդույթները։
Բարսեղ Թումանյանն այն արվեստագետներից է, որոնց գործունեությունը վաղուց արդեն դուրս է եկել զուտ կատարողական արվեստի սահմաններից՝ դառնալով մշակութային ներկայության և ազգային արժանապատվության կարևոր արտահայտություն։ Նրա ձայնը, բեմական կեցվածքը և երաժշտական մտածողության խորությունը ձևավորել են բացառիկ մի արվեստագետի կերպար, որի անունը ճանաչելի է ոչ միայն Հայաստանում, այլև միջազգային հեղինակավոր բեմերում։
Բարսեղ Թումանյանը ծնվել է Երևանում և երաժշտական կրթություն ստացել հայկական դասական վոկալ դպրոցի լավագույն ավանդույթների միջավայրում։ Դեռ ուսանողական տարիներից աչքի է ընկել իր ձայնի յուրահատուկ տեմբրով, արտիստական արտահայտչականությամբ և բեմական ներքին ուժով։
Նրա ձայնատեսակը՝ խորը և հնչեղ բասը, հնարավորություն է տվել մարմնավորելու համաշխարհային օպերային գրականության ամենաբարդ և հոգեբանական առումով բազմաշերտ կերպարները։ Ժամանակի ընթացքում նա ձևավորվեց որպես լայն ընդգրկման երգիչ, որի երգացանկը ներառում է ինչպես եվրոպական դասական օպերայի գլուխգործոցներ, այնպես էլ հայկական ազգային օպերային ստեղծագործություններ։
Թումանյանի արվեստում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում ռուսական օպերային դպրոցի կերպարները։ Նրա կատարմամբ Մուսորգսկու, Բորոդինի, Չայկովսկու և Ռիմսկի-Կորսակովի օպերաների հերոսները ստացել են նոր հնչողություն և հոգեբանական խորություն։
Միևնույն ժամանակ նա մեծ հաջողությամբ հանդես է եկել նաև իտալական և ֆրանսիական օպերային երգացանկում՝ ապացուցելով, որ իր արվեստը չի սահմանափակվում որևէ ազգային կամ ոճական շրջանակով։ Նրա բեմական ներկայությունը մշտապես առանձնացել է կերպարի ներքին տրամաբանությունը բացահայտելու կարողությամբ․ Բարսեղ Թումանյանի համար օպերան միայն երաժշտական կատարում չէ, այլ ամբողջական դրամատիկ գործողություն, որտեղ յուրաքանչյուր շարժում, հայացք և ինտոնացիա ենթարկված են կերպարի հոգեբանական կառուցվածքին։
Հայ հանդիսատեսի համար Բարսեղ Թումանյանի անունը սերտորեն կապված է նաև հայկական օպերային արվեստի պահպանման և զարգացման գաղափարի հետ։ Նա բազմիցս հանդես է եկել հայկական հեղինակների ստեղծագործությունների կատարմամբ՝ նպաստելով ազգային երաժշտության հանրահռչակմանը տարբեր երկրներում։
Հատկապես կարևոր է նրա ներդրումը հայկական օպերային դպրոցի հեղինակության ամրապնդման գործում, քանի որ միջազգային բեմերում նրա յուրաքանչյուր ելույթ միաժամանակ ներկայացրել է նաև հայկական մշակույթը։ Այդ առումով Թումանյանը ոչ միայն անհատ կատարող է, այլև մշակութային դեսպան, որի արվեստը ձևավորում է Հայաստանի երաժշտական կերպարը արտաքին աշխարհում։
Նրա գործունեությունը կապված է մի շարք հեղինակավոր թատրոնների և միջազգային նախագծերի հետ։ Նա համագործակցել է աշխարհահռչակ դիրիժորների, ռեժիսորների և օպերային երգիչների հետ՝ մշտապես պահպանելով սեփական ստեղծագործական դիմագիծը։ Բարսեղ Թումանյանի արվեստի կարևոր առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ նա երբեք չի ձգտել արտաքին էֆեկտների․ նրա ուժը միշտ եղել է երաժշտական ճշմարտացիությունը, կերպարի ներքին դրամատիզմը և բարձր մշակութային ճաշակը։ Դրա շնորհիվ նրա կատարումները հիշվում են ոչ միայն վոկալ արվեստի, այլև խորը մարդկային ազդեցությամբ։
Բարսեղ Թումանյանը կարևոր դեր ունի նաև երիտասարդ սերնդի երաժշտական դաստիարակության գործում։ Տարիների ընթացքում նա իր փորձը փոխանցել է երիտասարդ կատարողներին՝ ընդգծելով մասնագիտական կարգապահության, երաժշտական կրթության և բեմական պատասխանատվության կարևորությունը։ Նրա համար օպերային արվեստը ոչ միայն մասնագիտություն է, այլ հոգևոր ծառայություն, որը պահանջում է ամբողջական նվիրում և մշտական ինքնակատարելագործում։ Այս վերաբերմունքն է, որ ձևավորել է նրա նկատմամբ խորը հարգանք թե՛ մասնագիտական շրջանակներում, թե՛ հանդիսատեսի լայն շրջանակների մոտ։
Հայ մշակույթի պատմության մեջ Բարսեղ Թումանյանը մնում է որպես մեծ արվեստագետ, որի ստեղծագործական ուղին վկայում է, որ իրական արվեստը ժամանակից վեր արժեք է։ Նրա ձայնը դարձել է հայկական օպերային դպրոցի ուժի և արժանապատվության խորհրդանիշներից մեկը։
Նա այն արվեստագետներից է, որոնք իրենց գործունեությամբ ոչ միայն ներկայացնում են երաժշտություն, այլև ստեղծում մշակութային հիշողություն։ Եվ հենց այդ պատճառով Բարսեղ Թումանյանի անունը շարունակում է մնալ հայ երաժշտարվեստի ամենահարգված և նշանակալից անուններից մեկը։