ՍԷՐԼԻ ՆԵՄՇԷՀԻՐԼԵԱՆ
Այսօր մեր ժողովուրդը կանգնած է լուրջ եւ խոր մտահոգութեան մը դիմաց: Մեր նահատակներուն յիշատակը, որ պէտք է ըլլայ մեր ազգային կեանքին սիրտը, հոգին եւ ուղղութիւնը, կարծես կը մղուի երկրորդական դաշտ: Անիկա այլեւս չի զբաղեցներ այն արժանի տեղը, որ պէտք է ունենայ մեր հաւաքական գիտակցութեան մէջ: Փոխանակ խոր յարգանքով, արժանապատուութեամբ եւ պատասխանատու մօտեցումով պահելու այդ սրբազան յիշատակը` մենք ականատես կ՛ըլլանք անտարբերութեան, լռութեան եւ երբեմն ալ ձեւական մօտեցումի` իշխանութիւններուն կողմէ: Այս երեւոյթը միայն մտահոգիչ չէ, այլ նաեւ խորապէս վտանգաւոր` մեր ազգային գոյութեան համար:
Այս անտարբերութիւնը պարզ բացթողում կամ ժամանակաւոր թերացում մը չէ. անիկա կ՛ազդէ մեր ինքնութեան հիմքերուն վրայ: Երբ պետութիւնը կամ պատասխանատու մարմինները չեն արտայայտեր յստակ, հաստատ եւ արժանապատիւ դիրքորոշում, անուղղակի կերպով կը թուլացնեն այն կապը, որ մեզ կը միացնէ մեր անցեալին, յիշողութեան եւ նահատակներուն: Այսպիսով, յիշատակումը կը դադրի ըլլալէ կենդանի ու ներգործուն արժէք եւ կը վերածուի արարողակարգային պարտականութեան մը` զուրկ իր խորութենէն, իմաստէն եւ հոգեւոր ուժէն: Երբ յիշատակը կը վերածուի միայն ձեւականութեան, անիկա կը կորսնցնէ իր ազդեցութիւնը ժողովուրդի հոգեբանութեան եւ գիտակցութեան վրայ:
Մեր նահատակներուն յիշատակը սակարկելի չէ եւ չի կրնար ենթարկուիլ քաղաքական շահերու, դիւանագիտական հաշիւներու կամ ժամանակաւոր նպատակներու: Անիկա մեր հաւաքական յիշողութեան հիմքն է, մեր արժանապատուութեան, ինքնութեան եւ գոյատեւման անբաժանելի մասը: Երբ այս ճշմարտութիւնը կը մոռցուի եւ կը նսեմացուի, ամբողջ ժողովուրդ մը կը տուժէ: Մենք կը կորսնցնենք մեր պատմական շարունակականութիւնը, կը խաթարուի մեր ազգային վստահութիւնը, եւ կը թուլանայ մեր միասնականութիւնը:
Անտարբերութիւնը ունի նաեւ այլ վտանգաւոր հետեւանք մը: Երբ ժողովուրդը կը տեսնէ, որ իշխանութենէն յստակ ուղերձ չկայ, ան կամաց-կամաց կը հեռանայ հարցէն եւ կը դադրի զգալ այդ պատասխանատուութիւնը: Այսպիսով, անտարբերութիւնը կը տարածուի` իշխանութիւններէն մինչեւ հասարակութեան ամէնէն լայն շերտերը: Այդ պատճառով մեր հաւաքական յիշողութիւնը կը թուլանայ եւ կը դառնայ խոցելի:
Այսօր, աւելի քան երբեք, անհրաժեշտ է, որ մենք բարձրացնենք մեր ձայնը: Լռութիւնը չի ծառայեր որեւէ արդար գործի: Լռութիւնը ոչ թէ չէզոքութիւն է, այլ` համակերպում: Մենք պէտք է պահանջենք, որ մեր նահատակներուն յիշատակը պահուի արժանի կերպով, ոչ միայն գեղեցիկ խօսքերով, այլ նաեւ` գործնական եւ շարունակական քայլերով: Կրթական համակարգը, մշակութային կեանքը, հանրային դաշտը եւ պետական քաղաքականութիւնը պէտք է միասնաբար ծառայեն այս նպատակին: Անոնց յիշատակը պէտք է ապրի մեր դպրոցներուն, մշակոյթին եւ առօրեային մէջ:
Մեր պարտականութիւնն է նաեւ այս գիտակցութիւնը փոխանցել նոր սերունդներուն: Եթէ մենք չպահպանենք եւ չպաշտպանենք մեր նահատակներուն յիշատակը, ո՞վ պիտի ընէ այդ մեր փոխարէն: Երիտասարդութիւնը պէտք է գիտնայ, որ յիշատակը անցեալի հարց մը չէ միայն, այլ` ներկայի եւ ապագայի պատասխանատուութիւն: Առանց այս գիտակցութեան` ապագայ սերունդները կրնան կորսնցնել իրենց կապը իրենց ինքնութեան հետ:
Ուստի, այսօրուան կոչը պարզ է, բայց խոր եւ հրատապ` դուրս գալ անտարբերութենէն եւ վերագտնել պատասխանատուութիւնը: Մեր նահատակներուն յիշատակը պէտք է մնայ կենդանի, ներգործուն եւ յարգուած, ոչ միայն խօսքերով, այլ նաեւ` ամէնօրեայ վերաբերմունքով եւ գործերով: Միայն այսպէս կրնանք պահպանել մեր արժանապատուութիւնը, ամրապնդել մեր միասնականութիւնը եւ ապահովել, որ մեր ազգային ոգին շարունակէ ապրիլ եւ առաջնորդել մեզ` դէպի աւելի արժանապատիւ ապագայ: