Iravaban.net-ը ուսումնասիրել է e-draft.am կայքում հանրային քննարկման դրված նախագիծը, Կառավարությունը նախատեսում է փոփոխություններ և լրացումներ կատարել 2024 թվականի ապրիլի 4-ի N 479-Ն որոշման մեջ՝ նպատակ ունենալով կատարելագործել բռնության ենթարկված երեխաների հայտնաբերման, ուղղորդման և աջակցության տրամադրման համակարգը, որով ակնկալվում է ներդնել բռնության ենթարկված երեխայի հայտնաբերման կարգը՝ համապատասխան մարմիններ պաշտպանության կամ աջակցության տրամադրման նպատակով նրա ուղղորդման և աջակցության տրամադրման կարգերն արդյունավետորեն իրականացնելու համար՝ ամբողջականացնելով բռնության ենթարկված երեխայի ուղղորդման շղթան:
Ինչո՞ւ է անհրաժեշտ փոփոխությունը
Փոփոխության հիմքում նոր իրավական կարգավորումների ընդունումն է։
Մասնավորապես՝ ուժի մեջ են մտել՝
- «Երեխայի իրավունքների և երեխայի պաշտպանության համակարգի մասին» օրենքը
- «Սոցիալական աջակցության մասին» օրենքը
Այս օրենքներով սահմանվել են նոր մոտեցումներ, որոնք պահանջում են ենթաօրենսդրական կարգավորումների թարմացում։
Ի՞նչ խնդիրներ կան գործող համակարգում
Գործող կարգավորումներում՝
- բացակայում է երեխայի հայտնաբերման հստակ մեխանիզմը
- ամբողջությամբ սահմանված չէ միջգերատեսչական համագործակցության ընթացակարգը
- որոշ եզրույթներ և մոտեցումներ չեն համապատասխանում նոր օրենքներին
Սա կարող է խոչընդոտել բռնության ենթարկված երեխաների ժամանակին հայտնաբերմանն ու աջակցությանը։
Ի՞նչ է առաջարկվում նախագծով
Նախագծով նախատեսվում է՝
- ներդնել բռնության ենթարկված երեխայի հայտնաբերման հստակ մեխանիզմ
- սահմանել երեխային տրամադրվող աջակցության ձևերը և դրանց առանձնահատկությունները
- հստակեցնել տարբեր մարմինների գործառույթները
- ապահովել իրավական ակտերի միջև համահունչություն
Ինչպե՞ս է գործելու նոր համակարգը
Նախատեսվում է, որ երեխայի նկատմամբ բռնության դեպքերը կարող են բացահայտվել տարբեր աղբյուրներից՝
- երեխայի կամ նրա ծնողների կողմից
- ուսուցիչների, դաստիարակների
- համայնքային կամ պետական մարմինների ներկայացուցիչների
- բուժզննության արդյունքների հիման վրա
Այնուհետև գործի է դրվում միջգերատեսչական համագործակցության մեխանիզմը՝ երեխային համապատասխան աջակցություն տրամադրելու համար։
Ինչու՞ է կարևոր միջգերատեսչական համագործակցությունը
Երեխայի կարիքների գնահատումը և աջակցությունը բազմամասնագիտական գործընթաց է։
Այն ներառում է տարբեր կառույցների համատեղ աշխատանք՝
- սոցիալական ծառայություններ
- կրթական հաստատություններ
- առողջապահական համակարգ
- իրավապահ մարմիններ
Այս համագործակցությունը թույլ է տալիս ապահովել հասցեական և արդյունավետ աջակցություն։
Ի՞նչ միջազգային փորձ է կիրառվում
Նախագիծը հիմնված է նաև եվրոպական մոտեցումների վրա, մասնավորապես՝ ԵՄ համապատասխան հրահանգների, որոնք կարևորում են՝
- երեխայի լավագույն շահի առաջնահերթությունը
- հատուկ վերաբերմունքը և պաշտպանությունը
- միասնական գնահատման մեխանիզմների կիրառումը
Ի՞նչ արդյունք է ակնկալվում
Փոփոխությունների ընդունմամբ նախատեսվում է՝
- ապահովել բռնության ենթարկված երեխաների վաղ և արդյունավետ հայտնաբերում
- ստեղծել հստակ և ամբողջական ուղղորդման համակարգ
- բարելավել աջակցության տրամադրման գործընթացը
- բարձրացնել երեխաների իրավունքների պաշտպանության մակարդակը
Կպահանջվի՞ լրացուցիչ ֆինանսավորում
Ոչ։ Նախագծի ընդունումը չի նախատեսում լրացուցիչ ծախսեր պետական բյուջեից։
Առաջարկվող փոփոխությունները միտված են ստեղծելու ավելի համակարգված և արդյունավետ մեխանիզմ՝ բռնության ենթարկված երեխաների պաշտպանության համար։
Դրանք կարևոր քայլ են երեխաների իրավունքների պաշտպանության ինստիտուցիոնալ համակարգի զարգացման ուղղությամբ՝ ապահովելով թե՛ կանխարգելում, թե՛ ժամանակին արձագանք և աջակցություն։
Նախագծի կարգավորումներին կարելի է ծանոթանալ հետևյալ հղմամբ՝ տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։