Iravaban.net–ը e-draft.am՝ Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման կայքում ուսումնասիրել է «Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2017 թվականի հոկտեմբերի 5-ի N 1317-Ն որոշման մեջ փոփոխություններ կատարելու մասին» որոշման նախագիծը, որով առաջարկվում է ավելացված արժեքի հարկից ազատել մանկական գրականության, դպրոցական և ուսումնական հրատարակությունների, ինչպես նաև միաժամանակ որպես գիտական կամ ուսումնական և այլ հրատարակություն համարվող գրականության օտարման գործարքները։
Նախագծով նախատեսվում է, որ որոշումն ուժի մեջ կմտնի պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից։
Ո՞րն է նախագծի նպատակը
Նախագծի նպատակը մանկական գրականության, դպրոցական և ուսումնական հրատարակությունների, ինչպես նաև միաժամանակ որպես գիտական կամ ուսումնական և որպես այլ հրատարակություն համարվող գրականության օտարման գործարքները ՀՀ հարկային օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով սահմանված՝ ավելացված արժեքի հարկից ազատելու արտոնության՝ գործնականում կիրառության ընթացքում առաջացած խնդիրների լուծումն է:
Կարգավորման հարաբերությունների ներկա վիճակը և առկա խնդիրները
ՀՀ հարկային օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի համաձայն՝ ԱԱՀ-ից ազատվում են դպրոցական գրերի և նոտայի տետրերի, նկարչական ալբոմների, մանկական և դպրոցական գրականության, դպրոցական ուսումնական հրատարակությունների, բուհերի, մասնագիտացված գիտական կազմակերպությունների, Հայաստանի Հանրապետության գիտությունների ազգային ակադեմիայի հրատարակած գիտական և ուսումնական հրատարակությունների օտարումը։ Նույն կետով սահմանված արտոնությունների կիրառության շրջանակը սահմանում է Կառավարությունը։
ՀՀ կառավարության 2017 թվականի հոկտեմբերի 5-ի «Ավելացված արժեքի հարկից ազատման արտոնությունների կիրառության շրջանակները սահմանելու մասին» N 1317-Ն որոշման 1-ին կետով սահմանված թիվ 1 հավելվածի 3-րդ, 4-րդ և 5-րդ կետերի վերջին նախադասությունների համաձայն՝
- հրատարակչի կամ իրացնողի կողմից մանկական գրականության օտարումն ազատվում է ԱԱՀ-ից, եթե տվյալ գրականությունը Հայաստանի Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության (այսուհետ՝ Նախարարություն) կողմից պաշտոնապես հաստատվել կամ երաշխավորվել է որպես մանկական,
- դպրոցական հրատարակությունների օտարումն ազատվում է ԱԱՀ-ից, եթե դրանք պաշտոնապես հաստատվել կամ երաշխավորվել են Նախարարության կողմից` որպես դպրոցական,
- ուսումնական հրատարակությունների օտարումն ազատվում է ԱԱՀ-ից, եթե դրանք պաշտոնապես հաստատվել կամ երաշխավորվել են Նախարարության կողմից:
Նույն հավելվածի 10-րդ կետի համաձայն՝ այն հրատարակությունները, որոնք կարող են դասակարգվել և՛ որպես գիտական կամ ուսումնական, և՛ որպես այլ տիպի հրատարակություն, ԱԱՀ-ից ազատվում են, եթե դրանք Նախարարության կողմից պաշտոնապես հաստատվել են որպես գիտական և (կամ) ուսումնական հրատարակություն:
Այսինքն, խնդրո առարկա գործարքների իրականացման դեպքում ԱԱՀ-ից ազատման արտոնությունը գործում է, եթե վերջիններիս վերաբերյալ առկա է Նախարարության համապատասխան դիրքորոշումը:
Խնդիրն այն է, որ Նախարարության ռեսուրսները հաճախ չեն բավարարում մեծ ծավալի հրատարակությունների բովանդակությունը կարճ ժամկետում ուսումնասիրելու և համապատասխան երաշխավորում տրամադրելու համար։ Արդյունքում, Նախարարության կողմից երաշխավորումները տրամադրվում են ավելի երկար ժամկետներում, քան ԱԱՀ հաշվետու ժամանակաշրջանն է, ինչի արդյունքում այդ ընթացքում օտարված գրականության մասով խնդիրներ են առաջանում ԱԱՀ հաշվարկելու և վճարելու առումով, քանի որ դեռևս պարզ չի լինում գործարքներն ազատված են ԱԱՀ-ից, թե ոչ։
Առկա խնդիրների առաջարկվող լուծումները.
Նախագծով առաջարկվում է ուժը կորցրած ճանաչել 2017 թվականի հոկտեմբերի 5-ի N 1317-Ն որոշման 1-ին կետով սահմանված թիվ 1 հավելվածի այն դրույթները, որոնցով մանկական գրականության, դպրոցական և ուսումնական հրատարակությունների, ինչպես նաև միաժամանակ որպես գիտական կամ ուսումնական և այլ հրատարակություն համարվող գրականության օտարման գործարքներն ԱԱՀ-ից ազատվելու համար պահանջվում է Նախարարության կողմից տրամադրված երաշխավորություն։
Կարգավորման առարկան
Նախագծի կարգավորման առարկան մանկական գրականության, դպրոցական և ուսումնական հրատարակությունների, ինչպես նաև միաժամանակ որպես գիտական կամ ուսումնական և այլ հրատարակություն համարվող գրականության օտարման գործարքներն ԱԱՀ-ից ազատելու ընթացակարգն է:
Իրավական ակտի կիրառման դեպքում ակնկալվող արդյունքը
Նախագծի ընդունման արդյունքում ակնկալվում է պարզեցնել մանկական գրականության, դպրոցական և ուսումնական հրատարակությունների, ինչպես նաև միաժամանակ որպես գիտական կամ ուսումնական և այլ հրատարակություն համարվող գրականության օտարման գործարքներն ԱԱՀ-ից ազատելու ընթացակարգը։
Միաժամանակ, նախագծի ընդունումը լրացուցիչ ֆինանսական միջոցների անհրաժեշտություն չի պահանջում, իսկ դրա ընդունմամբ պայմանավորված՝ պետական բյուջեի եկամուտների էական նվազեցում կամ ծախսերի ավելացում տեղի չի ունենա:
Կապը ռազմավարական փաստաթղթերի հետ
Նախագիծը բխում է Կառավարության 2021-2026 թվականների ծրագրի «Հարկաբյուջետային քաղաքականություն» մասով սահմանված քաղաքականության ուղղություններից, որոնց համաձայն՝
- հարկաբյուջետային քաղաքականության հիմնական նպատակը պետական ֆինանսական համակարգի բարձր արդյունավետությունն է: Դրան հասնելու նպատակով Կառավարությունը շարունակելու է հարկային քաղաքականության այնպիսի բարեփոխումները, որոնք նպաստելու են բիզնես միջավայրի մրցունակության բարձրացմանը,
- Կառավարության կողմից իրականացվող հարկային քաղաքականությունն ուղղված է լինելու տնտեսության ներդրումային գրավչության բարձրացմանն ու տնտեսական ակտիվության մակարդակի բարելավմանը՝ դրանով իսկ ստեղծելով կայուն նախադրյալներ արտահանման և երկարաժամկետ տնտեսական աճի, հանրային բարիքի վերաբաշխման և հարկաբյուջետային կայունության ամրապնդման համար: