Պոլոզ Մուկուչը կամ Մկրտիչ Մելքոնյանը հայտնի զվարճաբան ու առակախոս է, որի կատակները, չնայած նրա կյանքի վաղաժամ ավարտին, մինչ օրս հիշվում ու պատմվում են հոմերական ծիծաղով։
ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գիտաշխատող, ազգագրագետ Գրիգոր Աղանյանը, ինքն էլ գյումրեցի է, ներկայացնում է Պոլոզի կյանքից ուշագրավ և իրական պատմություններ՝ զուգահեռաբար նկարագրելով հին Ալեքպոլի կենցաղը, սովորույթներն ու հասարակական բարքերը։ Պոլոզ Մուկուչի կերպարը հայելու պես ճշգրիտ արտացոլում է 19-րդ դարավերջի և 20-րդ դարասկզբի քաղաքի իրական պատկերը։
Նա եղել է չափազանց բարի, ընկերասեր, եկեղեցասեր և մեծի պատիվը հարգող անհատականություն։ Զբաղվելով թե՛ մեծածախ և թե՛ մանրածախ առևտրով՝ նա աչքի է ընկել բացառիկ ազնվությամբ և երբեք որևէ մեկին չի խաբել հաշվարկներում։ Նրա հանդեպ տածած սերն ու վստահությունն այնքան մեծ է եղել, որ նույնիսկ առանց անձնագրի նրան թույլատրել են գնացքով ապրանքներ փոխադրել տարբեր քաղաքներ։