2025 թվականի ընթացքում Դատավորների ընդհանուր ժողովի Ուսումնական հարցերի հանձնաժողովի (այսուհետ՝ Հանձնաժողով) կողմից՝ «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքով, «Արդարադատության ակադեմիայի մասին» ՀՀ օրենքով և Դատավորների ընդհանուր ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 8-ի «Հայաստանի Հանրապետության դատավորների ընդհանուր ժողովի Ուսումնական հարցերի հանձնաժողովի գործունեության կարգը հաստատելու մասին» թիվ 04Լ որոշմամբ իրեն վերապահված լիազորությունների շրջանակներում իրականացված գործունեության վերաբերյալ ամփոփումը ներկայացվում է ստորև.
2025 թվականի ընթացքում Հանձնաժողովը.
1. Ի կատարումն «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքի 59-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և Դատավորների ընդհանուր ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 8-ի թիվ 04Լ որոշման՝ ապահովել է.
- Հունգարիայի Հանրապետության Բուդապեշտ քաղաքում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների արդարադատության դեպարտամենտի նախաձեռնությամբ կազմակերպված՝ «Էլեկտրոնային արդարադատություն» թեմայով աշխատաժողովին՝ 2 դատավորի մասնակցություն,
- Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Իլինոյ նահանգի Չիկագո քաղաքում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Թմրամիջոցների դեմ պայքարի և իրավապահ համագործակցության՝ ԹՀԻՊ գրասենյակի և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Կոնգրեսի գրադարանի նախաձեռնությամբ կազմակերպված՝ «Իրավական հիմնավորման և գրավոր ձևակերպման հմտությունները» թեմայով «Բաց աշխարհ» ծրագրին՝ 4 դատավորի մասնակցություն,
- Մոնղոլիայի Ուլան Բատոր քաղաքում կայացած Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Կոնգրեսի միջազգային առաջնորդության գրասենյակի կողմից կազմակերպված՝ «Դատական անկախության և դատարանների թվայնացման» թեմայով «Բաց աշխարհ» ծրագրին՝ 1 դատավորի մասնակցություն,
- Իտալիայի Թուրին քաղաքում Միջազգային աշխատանքային ստանդարտների ակադեմիայի կողմից կազմակերպված դասընթացին՝ 1 դատավորի մասնակցություն,
- Չեխիայի Հանրապետության մայրաքաղաք Պրահայում կայացած՝ «Դատական ցանցի տարեկան համաժողով. դատական հաղորդակցության ամրապնդում» տարեկան համաժողովին՝ 2 դատավորի մասնակցություն,
- Շվեյցարիայի Հանրապետության Ժնև քաղաքում կայացած՝ Մտավոր սեփականության համաշխարհային կազմակերպության կողմից կազմակերպված՝ «2025 թվականի ՀՄՍԿ մտավոր սեփականություն» թեմայով դատավորների համաժողովին՝ 1 դատավորի մասնակցություն,
- Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտ քաղաքում Եվրոպական միության և Եվրոպայի խորհրդի «Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման» համատեղ իրականացվող տարածաշրջանային ծրագրի՝ «Արդարադատության հասանելիություն կանանց համար․ Եվրոպայի խորհրդի գենդերային հավասարության և կանանց նկատմամբ բռնության չափանիշների իրականացում» նախագծի շրջանակում Արևելյան գործընկերության երկրների արդարադատության համակարգերի շահառուների համար կազմակերպված համաժողովին՝ 1 դատավորի մասնակցություն,
- Կանադայում Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն դատական խորհրդի և Կանադայի Դաշնային դատական գործերի հանձնակատարի գրասենյակի հետ համատեղ իրականացվող՝ «2025-2026 թվականների տեխնիկական աջակցության» (TAP–FJA հայաստանյան նախաձեռնություն) ծրագրի շրջանակում Ճանաչողական այցին՝ 3 դատավորի մասնակցություն,
- Չեխիայի Հանրապետության մայրաքաղաք Պրահայում կայացած՝ «The CEELI Institute» կազմակերպության կողմից կազմակերպված՝ «Դատական հաղորդակցությունը մեդիայի և հասարակության հետ․ դատական անկախություն և հասարակական վստահություն II» տարածաշրջանային աշխատաժողովին՝ 1 դատավորի մասնակցություն,
- Հնդկաստանի մայրաքաղաք Նյու Դելիում կայացած՝ Դելիի բարձրագույն դատարանի կողմից կազմակերպված Առևտրային դատարանների միջազգային ֆորումին՝ 2 դատավորի մասնակցություն:
2. Ի կատարումն «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքի 104-րդ հոդվածի 3-րդ մասի և Դատավորների ընդհանուր ժողովի 2018 թվականի նոյեմբերի 8-ի թիվ 04Լ որոշման 2.2-րդ կետի՝ Հանձնաժողովը
- Բարձրագույն դատական խորհրդին է ներկայացրել դատավորների թեկնածուների հավակնորդների ցուցակի քրեական մասնագիտացման բաժնի և դատավորների թեկնածուների հավակնորդների ցուցակի հակակոռուպցիոն մասնագիտացման բաժնի կոռուպցիոն հանցագործությունների քննության ենթաբաժինը համալրելու նպատակով անցկացված որակավորման գրավոր քննության աշխատանքների ստուգման և գնահատման նպատակով գնահատման 2 հանձնաժողովի կազմ 2 և դատավորների թեկնածուների հավակնորդների ցուցակի քրեական մասնագիտացման բաժինը համալրելու համար անցկացված որակավորման գրավոր քննության արդյունքների դեմ ստացված բողոքները քննելու նպատակով՝ բողոքարկման 1 հանձնաժողովի կազմ (5 դատավորի թեկնածություն):
3. Ի կատարումն Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքի 78-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 6-րդ կետի և «Արդարադատության ակադեմիայի մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ Հանձնաժողովը
- Արդարադատության ակադեմիա է ներկայացրել վերաքննիչ դատարաններում դատավոր նշանակվելու համար առաջխաղացման ենթակա դատավորների թեկնածուների հակակոռուպցիոն մասնագիտացման բաժնի կոռուպցիոն հանցագործությունների քննության և հակակոռուպցիոն քաղաքացիական գործերի քննության ենթաբաժինների 2025 թվականի ցուցակում ընդգրկված անձանց պարտադիր փորձաշրջանի կազմակերպման համար փորձաշրջանի 5 հիմնական ղեկավար:
4.Ի կատարումն «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքի 78-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետի և «Արդարադատության ակադեմիայի մասին» ՀՀ օրենքի 19-րդ հոդվածի 4-րդ մասի դրույթների՝ Հանձնաժողովը
- Արդարադատության ակադեմիա է ներկայացրել դատավորների, դատավորների թեկնածուների հավակնորդների և դատավորների թեկնածուների վերապատրաստման առարկայական կուրսերի և թեմաների վերաբերյալ առաջարկությունները 2026 թվականի ուսուցման ծրագրերում ներառելու նպատակով (բոլոր մասնագիտացումներով)՝ 249 առաջարկություն:
5.Ի կատարումն «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքի 78-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 4-րդ կետի և «Արդարադատության ակադեմիայի մասին» ՀՀ օրենքի 20-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների՝ Հանձնաժողովը
- Արդարադատության ակադեմիա է ներկայացրել 2026 թվականի ընթացքում վերապատրաստման ենթակա 320 պաշտոնավարող դատավորի և 31 դատավորի թեկնածունի, ինչպես նաև՝ «Հրազենի գործադրման հմտություններ» հատուկ ուսուցման ծրագրին 65 դատավորի մասնակցության վերաբերյալ տվյալները:
6.2025 թվականի ընթացքում, համագործակցելով Արդարադատության ակադեմիայի և միջազգային կառույցների հետ, Հանձնաժողովն ապահովել է. - Արդարադատության ակադեմիայի և Եվրոպայի խորհրդի հետ համատեղ «Աջակցություն Հայաստանում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի վճիռների արդյունավետ կատարմանը» ծրագրի շրջանակում 2025 թվականի փետրվար-մարտ ամիսներին կազմակերպված՝ «ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ գլխով նախատեսված մասնավոր մեղադրանքով վարույթի կապակցությամբ քրեական հայցերի դատական կարգով պատշաճ քննությունը» թեմայով վերապատրաստման դասընթացներին՝ 46 դատավորի մասնակցություն,
- Արդարադատության ակադեմիայի և Եվրոպայի խորհրդի հետ համատեղ «Հայաստանում մարդու սոցիալական իրավունքների ամրապնդումը» ծրագրի շրջանակներում 2025 թվականի մարտ ամսին կազմակերպված՝ «Աշխատանքային իրավունքները որպես մարդու իրավունքներ» խորագրով HELP առցանց դասընթացին՝ 6 դատավորի մասնակցություն,
- Արդարադատության ակադեմիայի, Շվեդիայի Ազգային դատարանների ադմինիստրացիայի «Հայաստանի դատավորների կարողությունների զարգացում՝ դատական համակարգի նկատմամբ նոր ակնկալիքներին համապատասխանելու և հանրային վստահությունն ամրապնդելու նպատակով» շվեդական ծրագրի շրջանակներում 2025 թվականի ապրիլ ամսին Ծաղկաձոր քաղաքում կազմակերպված՝ «Մեդիա հաղորդակցություն» թեմայով երկօրյա վերապատրաստման դասընթացին՝ 20 դատավորի մասնակցություն.
- Արդարադատության ակադեմիայի և Հայաստանի Հանրապետությունում Ֆրանսիայի դեսպանատան և «Էքսպերտիզ ֆրանս» միջազգային փորձագիտության գործակալության հետ համատեղ 2025 թվականի ապրիլ ամսին կազմակերպված՝ «Հայաստանում շրջակա միջավայրի դատական պաշտպանություն» վերտառությամբ միջինստիտուցիոնալ 3-օրյա դասընթացին՝ 6 դատավորի մասնակցություն,
- Հանձնաժողովի և Եվրոպայի խորհրդի հետ համատեղ «Աջակցություն դատաիրավական բարեփոխումների իրականացմանը Հայաստանում» ծրագրի շրջանակներում 2025 թվականի մայիս ամսին Ծաղկաձոր քաղաքում կազմակերպված՝ Վճռաբեկ դատարանի դատավորների համար նախատեսված աշխատաժողովին՝ 31 դատավորի մասնակցություն:
- Արդարադատության ակադեմիան Եվրոպայի խորհրդի հետ համատեղ «Հայաստանում մարդու սոցիալական իրավունքների ամրապնդումը» ծրագրի շրջանակներում 2025 թվականի հունիս ամսին կազմակերպված՝ «Մարդու թրաֆիքինգի դեմ պայքար» HELP առցանց դասընթացին՝ 3 դատավորի մասնակցություն,
- Արդարադատության ակադեմիայի և «Հայաստանում դատավորների կարողությունների զարգացում՝ դատական համակարգի նկատմամբ նոր ակնկալիքներին համապատասխանելու և հանրային վստահությունն ամրապնդելու նպատակով» շվեդական ծրագիրը Շվեդիայի Ազգային դատարանների ադմինիստրացիայի հետ համատեղ 2025 թվականի հունիս ամսին կազմակերպված՝ «Դատարաններում խտրականության արգելման և հավասար վերաբերմունքի ապահովման» թեմայով վերապատրաստմանը՝ 8 դատավորի մասնակցություն,
- Արդարադատության ակադեմիայի, Շվեդիայի Ազգային դատարանների ադմինիստրացիայի «Հայաստանի դատավորների կարողությունների զարգացում՝ դատական համակարգի նկատմամբ նոր ակնկալիքներին համապատասխանելու և հանրային վստահությունն ամրապնդելու նպատակով» շվեդական ծրագրի շրջանակում 2025 թվականի նոյեմբեր ամսին Դիլիջան քաղաքում կազմակերպված՝ «Մեդիա հաղորդակցություն» թեմայով երկօրյա վերապատրաստման դասընթացին՝ 22 դատավորի մասնակցություն,
- Արդարադատության ակադեմիայի և Հայաստանի Հանրապետության հաշտարարների պալատի հետ համատեղ Արդարադատության ակադեմիայում կազմակերպված՝ «Պարտադիր հաշտարարության գործարկման առանձնահատկությունները, գործող կարգավորումները» վերտառությամբ առաջին միջոցառմանը՝ 8 դատավորի մասնակցություն:
7. «Աջակցություն դատաիրավական բարեփոխումների իրականացմանը Հայաստանում» ծրագրի շրջանակներում Եվրոպայի խորհրդի երևանյան գրասենյակի կողմից ներգրավված միջազգային փորձագետ Մարինա Նաումովսկայի և Հանձնաժողովի համատեղ աշխատանքի արդյունքում՝ դատավորների (դատավորների թեկնածուների) կարողությունների զարգացման և ուսումնական կարիքների բացահայտման նպատակով մշակվել են դատավորների կարիքների առավել արդյունավետ գնահատման և մշտադիտարկման մեթոդաբանությունը և դրա իրականացմանն ուղղված համապատասխան հարցաթերթիկները։
Արդյունքում, 2025 թվականին Հանձնաժողովի կողմից նախաձեռնվել է դատավորների կարիքների բացահայտման և գնահատման նոր ձևաչափի գործընթաց, որի իրականացման նպատակով Հայաստանի Հանրապետությունում պաշտոնավարող բոլոր դատավորներին (դատավորների թեկնածուներին) է տրամադրվել դատավորների կարիքների բացահայտման և գնահատման նոր մեթոդաբանությամբ մշակված առցանց հարցաթերթիկ, որը հանդիսացել է արդյունավետ գործիք՝ անանուն և արագ կերպով վերհանելու դատավորների և դատավորների թեկնածուների ցուցակում ընդգրկված անձանց վերապատրաստման իրական կարիքները։
Հանձնաժողովը դատավորների կարիքների գնահատման արդյունքում ստացված տվյալներն ու ներկայացված առաջարկությունները մշակել և տրամադրել է Արդարադատության ակադեմիայի կառավարման խորհրդին՝ դատավորների և դատավորների թեկնածուների ցուցակում ընդգրկված անձանց 2026 թվականի վերապատրաստման դասընթացներն ու ուսուցման ծրագրերը վերհանված կարիքներին համապատասխանեցնելու նպատակով։
8.Հանձնաժողովը, համագործակցելով Արդարադատության ակադեմիայի հետ, իրականացրել է հաշվապահական հաշվառման և աուդիտորական գործունեության ոլորտներում իրականացվող փոփոխությունների վերաբերյալ վերապատրաստման դասընթացների կազմակերպման անհրաժեշտությունը գնահատելու և դատավորների իրական կարիքները բացահայտելու նպատակով առցանց հարցում: Նշված ոլորտում վերապատրաստման դասընթացների անհրաժեշտությունը գնահատելու նպատակով դատավորների կողմից լրացված հարցաթերթիկների ամփոփագիրը տրամադրվել է Արդարադատության ակադեմիային:
9.Երևանում Ռուսաստանի գիտության և մշակույթի կենտրոնի տնօրեն Վադիմ Ֆեֆիլովի կողմից «Ռուսաց լեզվի վարպետներ» ծրագրի շրջանակներում արդարադատության և իրավապահ ոլորտի ներկայացուցիչների համար ռուսաց լեզվի բարելավման դասընթացներ կազմակերպելու նպատակով Հանձնաժողովի կողմից Արդարադատության ակադեմիա են ներկայացվել դատավորներին հետաքրքրող և վերջիններիս կողմից մասնագիտական գործունեության իրականացման ընթացքում կիրառելի թեմաներ:
10. Անկախ պետությունների համագործակցության մասնակից պետությունների դատական համակարգի աշխատակիցների պատրաստման, վերապատրաստման և խորացված ուսուցման նպատակով անցկացված հանրային խորհրդի առցանց նիստին Բազային կազմակերպության հանրային խորհրդի անդամների հետ միասին Հանձնաժողովի կողմից ներկայացվել և ապահովվել է Հանձնաժողովի անդամների մասնակցությունը:
11.2025 թվականի ընթացքում Հանձնաժողովը հանդիպումներ է նախաձեռնել և անցկացրել հետևյալ կառույցների ներկայացուցիչների հետ.
- Եվրոպայի խորհրդի ու Եվրոպական միության «Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման» Արևելյան գործընկերության երկրների համար 2023-2027 թվականների «Աջակցություն դատաիրավական բարեփոխումների իրականացմանը Հայաստանում» ծրագրի ազգային ղեկավար Արման Զրվանդյանի և ԵԽ միջազգային փորձագետ Մարինա Նաումովսկայի առցանց հետ:
- Շվեդիայի կառավարության կողմից ֆինանսավորվող՝ «Հայաստանի դատավորների կարողությունների զարգացում՝ դատական համակարգի նկատմամբ նոր ակնկալիքներին համապատասխանելու և հանրային վստահության ամրապնդման նպատակով» երկարամյա ծրագրի արտաքին գնահատում իրականացնող խմբի ղեկավար Գրեգ Մորանի առցանց և ազգային փորձագետ Հայկուհի Հարությունյանի հետ։
- Եվրոպայի խորհրդի և Եվրոպական միության «Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման» Արևելյան գործընկերության երկրների համար ծրագրի արդյունքները վերանայող անկախ փորձագետ Ջիանֆրանկո Դը Էրամոյինի հետ:
Հանդիպումների ընթացքում Հանձնաժողովն ընդգծել և կարևորել է դատավորների համար իրենց կարիքներից բխող վերապատրաստումների կազմակերպումը, կարողությունների ու հմտությունների շարունակական զարգացման անհրաժեշտությունը, միջազգային փորձի փոխանակման կարևորությունը և այդ ուղղությամբ միջոցառումներ ձեռնարկելու ակնկալիքներն ու հետագա աշխատանքների իրականացման գործընթացում Հանձնաժողովի կողմից աջակցություն ցուցաբերելու պատրաստակամությունը։