Անտառահատումների գինը. Աֆրիկան դառնում է ջերմոցային գազերի խոշոր աղբյուր․ «Էկոսֆերա»

Կլիմայագետների միջազգային խումբը հայտնաբերել է առաջին ապացույցը, որ վերջին տասնամյակի սկզբին աֆրիկյան անտառները դադարեցրել են կենսազանգվածի աճը և ջերմոցային գազերի կլանումը և դարձել են ջերմոցային գազեր արտանետող ամենամեծ աղբյուրներից մեկը՝ զանգվածային անտառահատումների պատճառով, հաղորդում է Մեծ Բրիտանիայի Լեսթերի համալսարանի մամուլի ծառայությունը։

Այս հայտնագործությունը պետք է ծառայի որպես կարևոր ազդանշան միջազգային կլիմայական օրակարգի համար։ Եթե աֆրիկյան անտառները դադարել են կլանել ածխածինը, դա նշանակում է, որ աշխարհի մյուս տարածաշրջանները պետք է ավելի շատ կրճատեն արտանետումները՝ ջերմաստիճանի բարձրացումը մինչև 2°C սահմանափակելու և կլիմայի աղետալի փոփոխությունից խուսափելու համար։

Գիտնականներն այս եզրակացությանն են հանգել աֆրիկյան անտառներում ածխածնի ցիկլի ուսումնասիրության շրջանակներում։ Այս անտառները զբաղեցնում են մոտավորապես 640-840 միլիոն հեկտար, իսկ դրանց կենսազանգվածը կուտակում է ավելի քան 85 միլիարդ տոննա ածխածին։ Վերջին տասնամյակներում Աֆրիկայի աճող բնակչությունը, զուգորդված լայնածավալ անտառահատումների հետ, կլիմայագետներին դրդել է մանրամասն ուսումնասիրել, թե որքան ածխածին է կլանվում և արտադրվում աֆրիկյան անտառների կողմից։

Դրա համար գիտնականները ուսումնասիրել են ճապոնական ALOS կլիմայական արբանյակի և Միջազգային տիեզերական կայանի վրա գտնվող GEDI տիեզերական լազերային ռադարի կողմից հավաքված տվյալները, ինչպես նաև Աֆրիկայի 10,800 անտառածածկ շրջաններում գետնային կայանների և արշավախմբերի կողմից հավաքված բազմաթիվ օդային լուսանկարներ և կենսազանգվածի չափումներ: Գիտնականներն օգտագործել են այս տվյալները՝ 2007-2017 թվականներին Աֆրիկայում անտառածածկույթի բարձրությունն ու խտությունը վերականգնելու համար։

Նրանց կատարած հաշվարկները ցույց են տվել, որ մինչև 2010 թվականը Աֆրիկայի ընդհանուր կենսազանգվածը տարեկան աճել է մոտ 433 միլիոն տոննայով, բայց դրանից հետո այն սկսել է արագ նվազել՝ անտառային հրդեհների հաճախականության աճի և արևադարձային լայնատերև անտառների հատման աճի պատճառով։ Այս գործընթացները հատկապես ինտենսիվ են եղել 2010-2015 թվականներին, երբ աֆրիկյան անտառները տարեկան կորցրել են մոտ 133 միլիոն տոննա կենսազանգված: Դրանք որոշ չափով դանդաղել են 2015-2017 թվականներին, երբ կորստի տեմպերը նվազել են մինչև տարեկան 41 միլիոն տոննա:

Հետազոտողների կարծիքով, այս կորուստները հիմնականում կենտրոնացված են եղել Աֆրիկայի արևադարձային շրջաններում, այդ թվում՝ Մադագասկարում, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում և Արևմտյան Աֆրիկայի երկրներում։ Այս կորուստներից մի քանիսը փոխհատուցվել են սավաննայի տարածքի և բիոմասայի աճով, սակայն ընդհանուր առմամբ, աֆրիկյան անտառները CO₂ կլանիչներից վերածվել են ջերմոցային գազեր արտանետող հիմնական աղբյուրների։

Leave a Comment