«Փաստ» օրաթերթը գրում է. Ըստ հինավուրց գրությունների և լեգենդների, անտիկ ժամանակներում միայն ամենաուժեղներն էին դառնում ցեղի կամ ցեղախմբի առաջնորդ: Բայց և բոլորն էին ցանկանում լինել առաջնորդ, ուստի ձգտում էին լինել ֆիզիկապես ուժեղ: Արդյունքում էլ ժամանակի հետ ի հայտ են եկել ուժային մի շարք մարզաձևեր: Ծանրամարտի նման՝ ուժի վրա հիմնված սպորտաձևի մասին առաջին հիշատակումները … Read more
«Փաստ» օրաթերթը գրում է. Այսօր մարդիկ հաճախ են, օրինակ՝ հանգստյան օրերին արթնանում տրիմմերի ձայնից, որը խոտհնձիչի տեսակ է: Իսկ արդյո՞ք այդ սարքը վաղուց է հորինվել: Պարզվում է՝ ոչ, 1971 թվականին է այն հորինվել Ջորջ Բոլասի կողմից։ Նա ամերիկացի ձեռնարկատեր և շոումեն էր: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի և Կորեական պատերազմի մասնակից այդ նախկին զինվորականը ամուսնացել … Read more
«Փաստ» օրաթերթը գրում է. Շինարարական մատիտը մի պիտույք է, որին սովորաբար առանձնապես մեծ ուշադրություն չեն դարձնում: Դե, մատիտ է, էլի: Այն գտնվում է կա՛մ վարպետի գրպանում, կա՛մ ընկած է աշխատանքային սեղանի վրա, կա՛մ էլ դուրս է ցցված արհեստավորի ականջի ետևից: Եվ քչերն են մտածում, թե ինչո՞ւ է այն այդքան անսովոր՝ հարթ կողերով, միայն … Read more
«Փաստ» օրաթերթը գրում է. Յուրաքանչյուր գինի ունի իրեն յուրահատուկ առանձնահատկությունները, սակայն դրանց մեծ մասը արտադրվում է բավականին նման մեթոդներով: Այդուամենայնիվ, կան որոշակի բացառություններ, որոնցից մեկը վերաբերում է, օրինակ՝ Վինսանտո գինուն, ինչն էլ այն համեմատաբար անսովոր է դարձնում, քանի որ սովորական գործընթացը ներառում է հավաքված խաղողի երկարատև չորացում։ Այսինքն, գինին ստացվում է գրեթե… չամիչից: … Read more
«Փաստ» օրաթերթը գրում է. Խավիարը սննդամթերք է, որը պատրաստվում է ձկնկիթներից։ Դրա պատրաստման ամենատարածված եղանակը ձկնկիթը աղ դնելն է։ Հայերենում «խավիար» բառը գալիս է պարսկերեն համարժեք բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է հենց «ձկնկիթ»։ Ձկան խավիարը հայտնի է եղել դեռևս մ.թ.ա. 4–3-րդ հազարամյակներում։ Հին Պարսկաստանում և Մերձավոր Արևելքում մարդիկ դեն չէին նետում ձկնկիթը և … Read more
Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին Սև խոռոչները չեն կարող միաժամանակ արձակել հզոր ջեթեր (շիթեր) և ուժեղ քամիներ. դրանք փոխակերպվում են այդ ռեժիմների միջև՝ ճոճանակի նման: Այս եզրակացությանն է եկել գիտնականների միջազգային թիմը՝ երեք տարի շարունակ 4U 1630−472 համակարգը Միջազգային տիեզերական կայանի NICER ռենտգենյան գործիքի և MeerKAT ռադիոաստղադիտակի միջոցով դիտարկելուց հետո: Հետազոտությունը հրապարակվել է 2026 թվականի հունվարի 5-ին Nature Astronomy ամսագրում: Ջեթերն ու քամիները … Read more
«Փաստ» օրաթերթը գրում է. Լայն, ծալքավոր օձիքները (Ruffles, Ruffs) 16-րդ և 17-րդ դարերի եվրոպական նորաձևության ամենաճանաչելի տարրերից են: Խոսքը հսկայական, խիտ օձիքի մասին է, որը կազմված էր բազմաթիվ ծալ քերից, որոնք հաճախ նմանեցրել են պարանոցի շուրջ սպիտակ «բլիթի»։ Ծալքավոր օձիքները ծագել են Իսպանիայում մոտավորապես 1550-ական թվականներին։ Սկզբում դրանք պարզապես վերնաշապիկների թեթևակի ծալքավոր օձիքներ … Read more
Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին Ուֆայի գիտության և տեխնոլոգիայի համալսարանի (ՈՒԳՏՀ) գիտնականները, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Ուֆայի դաշնային հետազոտական կենտրոնի կենսաքիմիայի և գենետիկայի ինստիտուտի () և Биотек кампус ընկերության գործընկերների հետ միասին, հայտնաբերել են թաքնված գեներ, որոնք օգնում են Կովկասի բնակիչներին գոյատևել լեռներում թթվածնի խիստ անբավարարության պայմաններում: Այդ բացահայտումը կարևոր է ինչպես էվոլյուցիոն կենսաբանության, այնպես էլ գործնական … Read more
Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին Կյանքի կառուցվածքը հիմնված է այն փաստի վրա, որ ԴՆԹ հաջորդականությունները սպիտակուցները կոդավորում են գենետիկական կոդի միջոցով։ Սովորաբար, երեք նուկլեոտիդների (այսպես կոչված կոդոններ) համադրությունները կամ նշում են քսան ամինաթթուներից մեկը, կամ ծառայում են որպես սպիտակուցի սինթեզը դադարեցնելու ազդանշան։ Այս կանոնը համարվում էր խիստ պարտադիր. յուրաքանչյուր կոդոն ուներ մեկ՝ հատուկ նշանակություն։ Սակայն … Read more
Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին Դաջվածքի թանաքը կարող է մնալ ոչ միայն մաշկի մեջ. պիգմենտի մի մասն անցնում է լիմֆատիկ անոթներով և կուտակվում մոտակա ավշային հանգույցներում: Սա ցույց է տրվել մկների վրա կատարված ուսումնասիրությամբ. հանգույցներում գունանյութերը կլանվում են իմունային բջիջների (հիմնականում մակրոֆագերի) կողմից, այդ բջիջներից մի քանիսը մահանում են, և բորբոքային ռեակցիան շարունակվում է մինչև երկու … Read more