Հարկային օրենսգիրքը զինծառայողների և զոհված զինծառայողների ընտանիքների համար նախատեսում է անշարժ գույքի հարկի արտոնություններ։ Դրանք գործում են արդեն, բայց ընտանիքների զգալի մասը դրանց մասին չգիտի կամ չգիտի, թե ինչպես կիրառել։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, արտոնությունները սահմանված են ՀՀ հարկային օրենսգրքի 230-րդ հոդվածով, իսկ դրանցից օգտվելու համար պահանջվող փաստաթղթերը՝ կառավարության N 1213-Ն որոշմամբ։
Ժամկետային ծառայության զինծառայողները
Օրենսգրքի 230-րդ հոդվածի 1-ին մասի 15-րդ կետով ծառայության ընթացքում անշարժ գույքի հարկից ազատվում են զորակոչի միջոցով պարտադիր զինվորական ծառայություն անցնող զինծառայողները։ Նույն արտոնությունը տարածվում է նաև միջազգային պայմանագրերով դաշնակից երկրների զինված ուժերում ծառայողների վրա։
Ազատումը գործում է երեք դեպքում՝ սեփականության իրավունքով իրենց պատկանող գույքի մասով, ընդհանուր բաժնային սեփականության դեպքում՝ իրենց բաժնի մասով, իսկ ընդհանուր համատեղ սեփականության դեպքում՝ միայն այն պայմանով, որ մյուս համասեփականատերերն անչափահաս կամ անաշխատունակ անձինք են։
Կարևոր սահմանափակում. արտոնությունը չի տարածվում հասարակական և արտադրական նշանակության շինությունների վրա։ Այսինքն՝ բնակարանը, տունը, այգետնակը և ավտոտնակն ազատված են, իսկ խանութը կամ արտադրամասը՝ ոչ։
Պայմանագրային ծառայության զինծառայողները
230-րդ հոդվածի 1-ին մասի 16-րդ կետով պարտադիր ծառայության ավարտից հետո հետուսումնական պայմանագրային զինվորական ծառայության մեջ գտնվողները, ինչպես նաև պայմանագրի ժամկետի ավարտից հետո ծառայությունը շարունակողներն ազատվում են անշարժ գույքի հարկից՝ մեկ անշարժ գույքի 40 միլիոն դրամը չգերազանցող մասով։
Մեկից ավելի գույք ունենալու դեպքում արտոնությունը կիրառվում է հարկ վճարողի դիմումում նշված գույքի մասով։ Հիմք են ընդունվում Կադաստրի տված տեղեկանքը՝ պատկանող գույքի քանակի և գտնվելու վայրերի մասին, ինչպես նաև հաշվառող մարմնի տեղեկանքը՝ այլ գույքի մասով արտոնություն կիրառված չլինելու վերաբերյալ։
Զոհված զինծառայողների ընտանիքները
230-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով անշարժ գույքի հարկից ազատվում է Հայաստանի պաշտպանության մարտական գործողությունների ընթացքում զոհված կամ ծառայողական պարտականությունները կատարելիս անհայտ կորած, անհայտ բացակայող կամ մահացած ճանաչված անձանց, ինչպես նաև նրանց ընտանիքի անդամներին սեփականության իրավունքով պատկանող գույքը։
Արտոնությունը գործում է մինչև այդ անձանց զավակներից մեկի տասնութ տարին լրանալը, իսկ եթե անձն ամուսնացած չի եղել կամ զավակներ չի ունեցել՝ մինչև ընտանիքի անդամի սեփականության իրավունքի դադարելը։
Ի՞նչ փաստաթուղթ է պետք և ո՞ւր դիմել
N 1213-Ն որոշման 1-ին կետի 6-րդ և 7-րդ ենթակետերով պահանջվում են գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման վկայականը կամ Կադաստրի տեղեկանքը, ինչպես նաև պետական համապատասխան մարմնի տված փաստաթուղթը ծառայության մասին, որում պարտադիր նշվում են ծառայության տեսակը և ժամկետը։ Ընդհանուր համատեղ սեփականության դեպքում ավելանում է անչափահաս համասեփականատիրոջ անձնագրի պատճենը կամ անաշխատունակությունը հաստատող փաստաթուղթը։
Փաստաթղթերը ներկայացվում են համապատասխան հաշվառող մարմին, այսինքն՝ գույքի գտնվելու վայրի համայնքապետարան։
Կարևոր մանրամասն, որ շատերը չգիտեն. որոշման N 1 հավելվածի 2-րդ կետով հաշվառող մարմինն ինքն է դիմում պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններին՝ անհրաժեշտ տվյալները էլեկտրոնային եղանակով ստանալու համար։ Միայն եթե տվյալները չեն ստացվում, հարկ վճարողն ինքը ներկայացնում է փաստաթղթերը կամ դիմում է հաշվառող մարմնին՝ դրանք էլեկտրոնային եղանակով ստանալու համար։ Իսկ 6-րդ կետով, եթե փաստաթղթերն ամբողջական չեն, մարմինը դրա մասին անմիջապես տեղեկացնում է հարկ վճարողին։
Նույն որոշմամբ սահմանված են նաև փոխադրամիջոցների գույքահարկի արտոնությունների համար պահանջվող փաստաթղթերը՝ ինչպես ժամկետային, այնպես էլ պայմանագրային ծառայության զինծառայողների համար։
Ե՞րբ է սկսվում և ե՞րբ դադարում
230-րդ հոդվածի 4-րդ մասով արտոնությունը գործում է այն ամսվա մեկից, երբ առաջացել է դրա իրավունքը, իսկ 5-րդ մասով արտոնության դադարման դեպքում հարկը հաշվարկվում է դադարման ամսվան հաջորդող ամսվա մեկից։
Երկու հիմքով արտոնությունը կորչում է։ Առաջինը՝ զինծառայողին ծառայությունից արձակելը։ Երկրորդը՝ գույքը ծառայության ընթացքում վարձակալության կամ հավատարմագրային կառավարման հանձնելը։
Հաճախ տրվող հարցեր
- Որդին ծառայության մեջ է, բնակարանը վարձով ենք տվել։ Արտոնությունը գործո՞ւմ է։
- Ոչ։ Օրենսգրքի 230-րդ հոդվածով արտոնությունը չի կիրառվում, եթե գույքը ծառայության ընթացքում հանձնվել է վարձակալության կամ հավատարմագրային կառավարման։
- Փաստաթղթերն ի՞նքս պետք է հավաքեմ։
- Ոչ պարտադիր։ N 1213-Ն որոշման հավելվածով հաշվառող մարմինն ինքն է դիմում համապատասխան մարմիններին տվյալները էլեկտրոնային եղանակով ստանալու համար։ Փաստաթղթեր ներկայացնելու անհրաժեշտություն առաջանում է միայն այն դեպքում, երբ այդ ճանապարհով տվյալները չեն ստացվել։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ ՀՀ հարկային օրենսգրքի 230-րդ հոդվածով ժամկետային ծառայության զինծառայողներն ազատվում են անշարժ գույքի հարկից ծառայության ընթացքում՝ բացառությամբ հասարակական և արտադրական նշանակության գույքի, հետուսումնական պայմանագրային ծառայության մեջ գտնվողները՝ մեկ գույքի քառասուն միլիոն դրամը չգերազանցող մասով, իսկ զոհված զինծառայողների ընտանիքները՝ մինչև զավակներից մեկի տասնութ տարին լրանալը, ընդ որում արտոնությունը կորչում է ծառայությունից արձակվելիս կամ գույքը վարձակալության հանձնելիս, իսկ պահանջվող տվյալները հաշվառող մարմինն առաջին հերթին ինքն է ստանում էլեկտրոնային եղանակով, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Հարկային արտոնությունների կիրառման և զինծառայողների իրավունքների հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ զանգահարելով +374 99 970704 հեռախոսահամարին կամ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։