Իրանն այսօր գտնվում է շատ ավելի ուժեղ դիրքերում, քան մինչև պատերազմի սկսվելը. Արմեն Այվազյան

Իսլամաբադում 21 ժամ տևած ԱՄՆ–Իրան բանակցություններից հետո դրանք ընդհատվել են՝ առանց համաձայնության գալու։ Փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը վերադարձել է ԱՄՆ՝ հայտարարելով, որ Իրանը չի ընդունել ամերիկյան պահանջները։

Իրանի արտգործնախարարության տվյալներով՝ որոշ կետերում գրանցվել է առաջընթաց, սակայն երեք կետ մնացել է չլուծված։ Թեև դրանք չեն նշվել, ակնհայտ է, որ խոսքը վերաբերում է՝

1. Հորմուզի նեղուցին, որը վերահսկում են իրանցիները, և որի անվերապահ բացումն են պահանջում ամերիկացիները,

2. Իրանի միջուկային ծրագրին, որը ամերիկացիները ցանկանում են ոչ միայն փակել կամ կտրուկ սահմանափակել, այլև առգրավել Իրանում առկա մոտավորապես 400 կգ հարստացված ուրանը,

3. Լիբանանում հրադադարի հաստատմանը, որը նախապես հայտարարվել էր որպես ԱՄՆ/Իսրայելի և Իրանի միջև հրադադարի մաս, սակայն խախտվել էր իսրայելացիների կողմից։ Ուստի Իրանը պահանջում է անմիջապես ընդգրկել Լիբանանը հրադադարի շրջանակում։

Այժմ հարցն այն է, թե ի՞նչ կլինի բանակցությունների այսօրվա ձախողումից հետո՝ կվերսկսվի արդյո՞ք պատերազմը, թե՞ ոչ։

Համաշխարհային տնտեսությունը ԱՄՆ-ի և Իսրայելի սանձազերծած այս պատերազմից արդեն իսկ ստացել է այնպիսի ուժգին հարված, որ մեկ-երկու շաբաթ ևս պատերազմական գործողությունների շարունակման դեպքում կարող է հայտնվել աննախադեպ դեպրեսիայի մեջ։ Գրեթե բոլոր պետությունները շահագրգռված են, որպեսզի պաշտոնական Վաշինգտոնը ոչ թե բավարարվի սոսկ խարխուլ հրադադարով, այլ վերջակետ դնի պատերազմական գործողություններին և որևէ համաձայնության հասնի Իրանի հետ։ Դժգոհությունն այս պատերազմից մեծ է նաև Միացյալ Նահանգներում, որտեղ վերջին մեկ ամսվա ընթացքում սպառողական գները, հատկապես՝ վառելիքինը, զգալիորեն բարձրացել են։ Այս ամենը քաղաքականապես թանկ է նստելու Դ. Թրամփի և Հանրապետական կուսակցության վրա այս տարվա նոյեմբերին կայանալիք միջանկյալ ընտրություններում։

Հետևաբար, նույն թափով պատերազմի վերսկսումը քիչ հավանական է, եթե միայն գլոբալիստների նպատակը համաշխարհային տնտեսության փլուզումը չէ։ Ուստի բանակցությունները կարող են շարունակվել այլ ձևաչափերով՝ մինչև կրկին ավելի բարձր մակարդակով վերսկսվելը։

Դիմանալով ԱՄՆ-ի և Իսրայելի խոշորածավալ հարձակմանը, ցավոտ հակահարվածներ հասցնելով իր թշնամիներին ու նրանց դաշնակիցներին և, ամենակարևորը, ամբողջական վերահսկողություն հաստատելով Հորմուզի նեղուցի վրա՝ Իրանն այսօր գտնվում է շատ ավելի ուժեղ դիրքերում, քան մինչև պատերազմի սկսվելը։

Հ.գ.

Քիչ առաջ Դ. Թրամփն ակնարկել է, որ կարող է դիմել Իրանի ծովային շրջափակմանը։ Սակայն սա էլ մի նոր խելագար ծրագիր է, որի արդյունքում Հորմուզի նեղուցը կփակվի առավել խիստ, քան մինչ այժմ, և, ըստ այդմ, իրավիճակից ելք համարվել չի կարող։

После 21-часовых американо-иранских переговоров в Исламабаде они были прерваны без достижения соглашения. Вице-президент Джей Ди Вэнс вернулся в США, заявив, что Иран не принял американские требования.

По данным МИД Ирана, по ряду пунктов был зафиксирован прогресс, однако три пункта остались нерешёнными. Хотя они не были озвучены, очевидно, что речь идёт о:

1. Ормузском проливе, который контролируется иранцами и безусловного открытия которого требуют американцы;

2. ядерной программе Ирана, которую США стремятся не только закрыть или резко ограничить, но и изъять находящиеся в стране примерно 400 кг обогащённого урана;

3. установлении режима прекращения огня в Ливане, который изначально был объявлен частью перемирия между США/Израилем и Ираном, однако был нарушен израильской стороной. Поэтому Иран требует немедленного включения Ливана в рамки перемирия.

Теперь вопрос в том, что произойдёт после сегодняшнего провала переговоров — возобновится ли война или нет.

Мировая экономика уже получила столь мощный удар от этой войны, развязанной США и Израилем, что при продолжении боевых действий ещё одну-две недели может оказаться в состоянии беспрецедентной депрессии. Практически все государства заинтересованы в том, чтобы официальный Вашингтон не ограничился лишь хрупким перемирием, а положил конец военным действиям и достиг какого-либо соглашения с Ираном. Недовольство этой войной велико и в самих Соединённых Штатах, где за последний месяц значительно выросли потребительские цены, особенно на топливо. Всё это политически дорого обойдётся Д. Трампу и Республиканской партии на промежуточных выборах, которые состоятся в ноябре этого года.

Следовательно, возобновление войны с прежней интенсивностью маловероятно, если только целью глобалистов не является обрушение мировой экономики. Поэтому переговоры могут продолжиться в иных форматах — до их возобновления на более высоком уровне.

Выдержав крупномасштабное нападение США и Израиля, нанеся болезненные ответные удары своим противникам и их союзникам и, самое главное, установив полный контроль над Ормузским проливом, Иран сегодня находится в гораздо более сильных позициях, чем до начала войны.

P.S. Только что Д. Трамп намекнул на возможность морской блокады Ирана. Однако это ещё один безумный план, который приведёт лишь к ещё более жёсткому закрытию Ормузского пролива и, соответственно, не может рассматриваться как выход из ситуации.

Արմեն Այվազյան, քաղաքական գիտությունների դոկտոր, պատմաբան