Ինչպես արդեն հայտնել ենք 2026 թվականի հուլիսի 1-ից սպառողները հնարավորություն կունենան իրենց նախաձեռնությամբ մեկ հպումով արգելափակելու առցանց եղանակով իրականացվող ֆինանսական գործառնությունները՝ մոբայլ բանկինգով և կազմակերպության կայքով։
Գործիքը հնարավորություն կտա սպառողներին ավելի լավ կառավարել իրենց անունից իրականացվող ֆինանսական գործառնությունները և լինել ավելի պաշտպանված զեղծարարության դեպքերից։
Մինչ ֆինանսական կազմակերպությունների կողմից գործիքի գործարկումը Կենտրոնական բանկը լրացուցիչ կտեղեկացնի և կհիշեցնի սպառողներին դրա կիրառման կարգի և հնարավորությունների վերաբերյալ։
Կազմակերպության ներքին ընթացակարգերով ներդրվում և ապահովվում է «ստոպ» գործիքների հասանելիությունը․
- հեռավար եղանակով մատուցվող առանձին ծառայությունը արգելափակելու համար՝ «ստոպ ծառայություն» գործիք,
- հեռավար եղանակով մատուցվող բոլոր ծառայությունները միաժամանակ արգելափակելու համար՝ «ստոպ բոլոր ծառայությունները» գործիք։
«Ստոպ» գործիքները կիրառելի են առնվազն հետևյալ ծառայությունների նկատմամբ.
Դրամական փոխանցումներ և վճարումներ.
ա. Փոխանցումներ և վճարումներ դեպի երրորդ անձանց հաշիվներ՝ այդ թվում դեպի երրորդ անձանց էլեկտրոնային փողի հաշվառման հաշիվներ:
Քարտային գործառնություններ.
- ա. Ծրագրային հավելվածով կանխիկացման հայտերի ստեղծում,
- բ. Քարտից քարտ փոխանցումներ,
- գ. Առցանց (card-not-present) վճարումներ և գնումներ,
- դ. Քարտի կապակցում էլեկտրոնային դրամապանակներին կամ սարքերին
- (տեխնիկածրագրային հնարավորության դեպքում):
3) Վարկային գործառնություններ.
- ա. Նոր վարկի ստացում
- բ. Արդեն իսկ հաստատված վարկային գծի կամ օվերդրաֆտի սահմանաչափի չօգտագործված մասի օգտագործում:
4) Ավանդներ.
- ա. Գործող ավանդի գումարի վերադարձ, կամ տոկոսների վճարում կամ ավանդի հաշվից դրամական միջոցներն այլ անձանց փոխանցում,
- բ. Գործող ավանդի պայմանագրի ժամկետից շուտ լուծում:
5) Այլ.
- ա. Նոր հաշվի բացում,
- բ. Նոր վճարային քարտի թողարկում,
- գ. Այլ բանկի քարտի կապակցում ծրագրային հավելվածին,
- դ. Նոր սարքերի (հեռախոս, պլանշետ և այլն) կամ այլ հավելվածների կապակցում բանկային հաշվին:
6. «Ստոպ» գործիքները, սույն կանոնակարգի 5-րդ կետով նախատեսված ծառայություններից բացի, կիրառելի են նաև հեռավար եղանակով մատուցվող այն ծառայությունների նկատմամբ, որոնք կարող են սպառողի համար պարունակել ֆինանսական և տվյալների արտահոսքի ռիսկեր՝ պայմանավորված այն հանգամանքով, որ այդ ծառայությունների համար, կազմակերպությունների կողմից իրենց գործունեության վայրերում մատուցվող ծառայությունների համեմատ, նախատեսված չեն անվտանգության և նույնականացման համարժեք կանոններ։
7. Այն դեպքում, երբ կազմակերպության մեկ ծրագրային հավելվածով գործարկվում է «ստոպ» գործիքը, ապա այն կիրառելի է լինում նաև նույն կազմակերպության մյուս ծրագրային հավելվածների համար:
8. Սպառողի կողմից «ստոպ» գործիքի կիրառմամբ արգելափակված ծառայությունը համարվում է արգելափակված տվյալ կազմակերպության կողմից գործարկվող բոլոր ծրագրային հավելվածներում, անկախ այն հանգամանքից, թե որ ծրագրային հավելվածի միջոցով է կատարվել արգելափակումը։
9. Վարկային բյուրոյի կողմից համապատասխան տեխնիկածրագրային լուծումների առկայության դեպքում սույն կանոնակարգի 5-րդ կետի 3-րդ ենթակետով նախատեսված գործառնությունների համար «ստոպ» գործիքը կիրառելիս սպառողին ցուցադրվում է հաղորդագրություն և տրամադրվում է հնարավորություն՝ սահմանափակելու սույն կանոնակարգի 5-րդ կետի 3-րդ ենթակետով սահմանված վարկային գործառնությունները նաև այլ ֆինանսական կազմակերպություններում։
10. Ծառայությունների արգելափակման դեպքում սպառողը շարունակում է ունենալ հասանելիություն իր հաշիվների, ավանդների և վարկերի մնացորդները դիտելու, ինչպես նաև իրական միջավայրում ֆիզիկապես դրանք օգտագործելու հնարավորություն։
«ՍՏՈՊ» ԳՈՐԾԻՔԻ ԳՈՐԾԱՐԿՄԱՆ ԿԱՆՈՆՆԵՐԸ
11. Կազմակերպությունը ստեղծում է համապատասխան պայմաններ, որպեսզի սպառողը կարողանա ինքնուրույն կիրառել «ստոպ» գործիքները՝ ծրագրային հավելվածների միջոցով, կազմակերպության գործունեության վայր այցելելու կամ հեռախոսազանգի միջոցով։
12. «Ստոպ» գործիքների ներկայացման ձևի նկատմամբ նվազագույն պահանջներն են.
- Ծրագրային հավելվածում նախատեսվում է առանձին, տեսանելի և հստակ նշված «ստոպ» կոճակ կամ գործողություն՝ հասանելի հիմնական էջից՝ երկու գործիքի («ստոպ ծառայություն» և «ստոպ բոլոր ծառայություններ») գործարկման համար,
- «Ստոպ» կոճակը տեղակայվում է տեսանելի հատվածում, և սպառողը պետք է կարողանա այն հեշտությամբ նկատել, ճանաչել, հասկանալ և կիրառել,
- Գործիքի կիրառումը չի պահանջում բացատրություն կամ հիմնավորում սպառողի կողմից,
- «Ստոպ» կոճակը սեղմելիսa սպառողը հնարավորություն ունի տեսնելու բոլոր ծառայությունների ցանկը (այսուհետ՝ ցանկ), ընտրելու այն ծառայությունը կամ ծառայությունները, որոնք ցանկանում է արգելափակել, ինչպես նաև մեկ հպումով ընտրել բոլոր ծառայությունների արգելափակման հրահանգ,
- Ցանկը ներկայացվում է մանրամասն՝ ըստ ծառայության տեսակի, ծառայությունների անվանումները ձևակերպվում են սպառողի համար հասկանալի ձևով,
- Ցանկում առանձնացված ձևաչափով նշվում են այն ծառայությունները, որոնք կազմակերպության գնահատմամբ առավել ռիսկային են զեղծարարության տեսանկյունից։
13. «Ստոպ» գործիքների գործարկման նկատմամբ նվազագույն պահանջներն են.
1) «Ստոպ» գործիքի գործարկումից հետո սպառողին ցուցադրվում է սույն կետով սահմանված օրինակելի ձևով կամ նույն իմաստն ու իրազեկման մակարդակն ապահովող համարժեք հաղորդագրություն,
Հաղորդագրության օրինակելի ձև․
«Դուք արգելափակում եք ձեր ընտրած ծառայություն(ներ)ը/ բոլոր ծառայությունները։ Ոչ ոք (այդ թվում՝ դուք) չի կարող իրականացնել որևէ գործողություն տվյալ ծառայությունների շրջանակում՝ նույնիսկ հավելվածին հասանելիություն ստանալու դեպքում։ Ապաարգելափակման համար դիմեք կազմակերպություն կամ զանգահարեք [հեռ. համար]։»,
2) Սույն կետի 1-ին ենթակետում նշված հաղորդագրությունը ցուցադրվում է առնվազն 60 (վաթսուն) վայրկյան և ներառում է «հաստատել» և «չեղարկել» կոճակները։ Ծառայությունները արգելափակվում են միայն «հաստատել» կոճակը սեղմելու կամ այլ հաստատող գործողություն կատարելու դեպքում,
3) «Հաստատել» հրահանգը ստանալուց հետո ծառայությունը արգելափակվում է անհապաղ՝ առավելագույնը 60 (վաթսուն) վայրկյանի ընթացքում:
14. Գործիքը գործարկելուց հետո հիմնական էջում սպառողին տեսանելի է արգելափակված ծառայությունների ընթացիկ կարգավիճակը։
15. «Ստոպ» գործիքների գործարկումից հետո հաղորդակցման նկատմամբ նվազագույն պահանջներն են.
- «Ստոպ» գործիքի գործարկումից անմիջապես հետո կազմակերպությունը սպառողին ուղարկում է հաստատման ծանուցում՝ տեքստային հաղորդագրությամբ (SMS), էլեկտրոնային փոստի կամ սպառողի կողմից ընտրված հաղորդակցման այլ եղանակով,
- Ծանուցումն ուղարկվում է հայերենով, եթե կազմակերպության կողմից առաջարկվող տարբերակներից սպառողը հաղորդակցման այլ լեզու չի ընտրել,
- Ծանուցումն առնվազն պարունակում է տեղեկատվություն, թե որ կազմակերպության որ ծառայություն(ներ)ն են արգելափակվել, արգելափակման ամսաթիվը և ժամը, ապաարգելափակման ձևերը, հետադարձ կապի տվյալներ՝ հարցերի կամ խնդիրների դեպքում,
- «Ստոպ» գործիքի գործարկումից հետո սպառողին ուղարկվում է սույն կետով սահմանված օրինակելի ձևով կամ նույն իմաստն ու իրազեկման մակարդակն ապահովող համարժեք հաղորդագրություն,
ա․ Տեքստային հաղորդագրության (SMS) օրինակելի ձև.
«Դուք արգելափակել եք [կազմակերպության անվանումը] ձեր ընտրած [ծառայություն(ներ)ը կամ բոլոր ծառայությունները] [ամսաթիվ, ժամ]։ Ապաարգելափակումը հասանելի է միայն Ձեր նույնականացումից և ինքնության ստուգումից հետո։ Հարցերի դեպքում՝ [հեռ․ համար]։»,
բ․ Մոբայլ բանկինգում ծանուցման/«push notification» օրինակելի ձև.
«Թեմա. Ծառայություն(ներ)ը արգելափակված են
Դուք արգելափակել եք ծառայություն(ները)/բոլոր ծառայությունները: Ապաարգելափակումը հասանելի է միայն Ձեր նույնականացումից և ինքնության ստուգումից հետո: Հարցերի դեպքում՝ [հեռ․ համար]:»,
գ․ Էլեկտրոնային նամակի օրինակելի ձև.
Թեմա: Ձեր անունով վարկ ստանալու հնարավորությունը X կազմակերպությունում արգելափակված է
Հարգելի՛ հաճախորդ,
Տեղեկացնում ենք, որ Ձեր նախաձեռնությամբ արգելափակվել է X Կազմակերպությունում հեռավար եղանակով վարկի դիմելու հնարավորությունը։
Սա նշանակում է, որ այս պահից սկսած, Դուք, ինչպես նաև որևէ այլ անձ, չեք կարողանա ստանալ վերոնշյալ ֆինանսական ծառայությունները։
Ապաարգելափակումը հասանելի է միայն Ձեր նույնականացումից և ինքնության ստուգումից հետո։
Գործողություն: Ծառայության արգելափակում
Ամսաթիվ և ժամ: [ԱՄՍԱԹԻՎ, ԺԱՄ]
Հարցերի համար դիմեք [X կազմակերպության անվանումը]՝ զանգահարելով [հեռախոսահամար] կամ գրելով [էլ.փոստի հասցե]։
Հարգանքով,
[X կազմակերպության անվանումը] թիմ
16. «Ստոպ ծառայություն» և «ստոպ բոլոր ծառայությունները» գործիքների գործարկումը կարող է իրականացվել նաև կազմակերպության գործունեության վայրում կամ հեռախոսակապի միջոցով։
Հուլիսի 1-ից հետո գործիքի առկայությունը պարտադիր է՝ բանկերի, օտարերկրյա բանկի մասնաճյուղերի, վարկային կազմակերպությունների, դրամական փոխանցումներ իրականացնող վճարահաշվարկային կազմակերպությունների համար, որոնք մատուցում են ֆինանսական ծառայություններ հեռավար եղանակով: