Իրանի ճանապարհների և քաղաքաշինության նախարար Ֆարզանե Սադեղը Ղազախստանին առաջարկել է զարգացնել Չինաստան-Ղազախստան-Իրան-Եվրոպա տրանսպորտային միջանցքը, ընդլայնել երկաթուղային հաղորդակցությունը և մեծացնել տարանցիկ փոխադրումների կարողությունները, հոկտեմբերի 17-ին հայտնել է IRNA գործակալությունը՝ հղում անելով Իրանի ճանապարհների և քաղաքաշինության նախարարությանը։
Սադեղն առաջարկները ներկայացրել է հոկտեմբերի 16-ին Աստանայում Ղազախստանի տրանսպորտի նախարար Նուրլան Սաուրանբաևի հետ հանդիպմանը։ Նա կոչ է արել ակտիվացնել Իրանի, Ղազախստանի, Ռուսաստանի և Թուրքմենստանի կողմից զարգացվող «Հյուսիս-հարավ» միջազգային տրանսպորտային միջանցքի արևելյան ճյուղը, իրականացնել գործող համաձայնագրերը և վերացնել տարանցիկ փոխադրումների խոչընդոտները։
Նախարարն առաջնահերթությունների թվում նշել է տրանսպորտային երթուղիների թողունակության մեծացումը և իրանական Չաբահար նավահանգստի միացումը երկրի երկաթուղային ցանցին։ Նրա խոսքով՝ Թեհրանն արդեն Ղազախստանին է ներկայացրել երկկողմ համագործակցության ճանապարհային քարտեզի նախագիծը և ակնկալում է դրա շուտափույթ ստորագրումը։
Սադեղը Ղազախստանի նախարարին հրավիրել է մասնակցելու Չաբահար-Զահեդան երկաթուղու առաջիկա բացմանը։ Հետագայում նախատեսվում է երկաթուղային հաղորդակցությունը զարգացնել Սերախսի ուղղությամբ, ինչը պետք է ընդլայնի Աֆղանստանի և Կասպից ծովից հյուսիս գտնվող երկրների տրանսպորտային հնարավորությունները։
Սաուրանբաևը հավանություն է տվել առաջարկներին և հայտնել, որ ճանապարհային քարտեզի համաձայնեցումը մոտենում է ավարտին։ Նա ընդգծել է Կենտրոնական Ասիան, Կովկասը և Եվրոպան կապող ավտոմոբիլային ու երկաթուղային երթուղիների բազմազանեցման անհրաժեշտությունը։
Իրանի տարածքով տարանցիկ երթուղիների զարգացումը նաև Հայաստանի տնտեսական օրակարգի մաս է։ 2023 թվականի նոյեմբերին Երևանը Չաբահար նավահանգստից օգտվելու հնարավորություն էր խնդրել՝ Հնդկաստանի և ասիական այլ երկրների հետ առևտուրն ընդլայնելու նպատակով։
Դեկտեմբերին Հայաստանն ու Իրանը պայմանավորվել էին հուշագիր պատրաստել հայկական ընկերությունների կողմից իրանական նավահանգիստներից օգտվելու վերաբերյալ։ Կողմերը Հայաստանը դիտարկել էին որպես Իրանից ԵԱՏՄ և Եվրոպա բեռնափոխադրումների տարանցիկ օղակ, իսկ Իրանը՝ հայկական ապրանքները Կենտրոնական Ասիա և Հնդկաստան արտահանելու ուղի։
2024 թվականի փետրվարին Հայաստանը Հնդկաստանին առաջարկել էր դեպի Եվրոպա այլընտրանքային առևտրային երթուղի՝ Իրանի, Հայաստանի և Սև ծովի տարածքով։
Armenia Today-ի հետ հարցազրույցում Ռուսաստանի միջազգային հարաբերությունների խորհրդի փորձագետ Նիկիտա Սմագինը գնահատել էր «Հյուսիս-հարավ» միջանցքի մաս դառնալու Հայաստանի հնարավորությունները։ Նա նշել էր, որ հիմնական երթուղիներն անցնում են Կասպից ծովով և Ադրբեջանով, իսկ Հայաստանը կարող է դառնալ տարանցիկ փոխադրումների լրացուցիչ ուղղություն։
2025 թվականի օգոստոսին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ռազմավարական նախագծեր էր անվանել իրանական ընկերության մասնակցությամբ Քաջարան-Ագարակ ճանապարհի 32 կմ հատվածի կառուցումը և Իրանի հետ սահմանին Արաքս գետի վրայով երկրորդ կամրջի շինարարությունը։
2026 թվականի հուլիսին ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Դավիթ Խուդաթյանը Սադեղի հետ քննարկել էր երկու նախագծերը։ Կողմերը նաև պայմանավորվել էին միջոցներ ձեռնարկել բեռնափոխադրումների ծավալները մեծացնելու ուղղությամբ։
Սեպտեմբերին Հայաստանն ու Իրանը ստորագրել էին սահմանին մաքսային հսկողության պարզեցված համակարգ ստեղծելու մասին հուշագիր։ Այն նախատեսում է համագործակցություն էլեկտրոնային փաստաթղթաշրջանառության, բեռնատարների անցման արագացման և մաքսային ընթացակարգերի համակարգման ուղղություններով։
Հոկտեմբերի 9-ին Փաշինյանն ու Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը քննարկել էին երկկողմ հարաբերությունների հետագա զարգացումը, այդ թվում՝ ենթակառուցվածքային նախագծերն ու տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակումը։
Հոկտեմբերի 16-ին Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին հայտարարել էր, որ Թեհրանը TRIPP նախագծի հետ կապված շարունակում է մտահոգություն հայտնել տարածաշրջանում ԱՄՆ հնարավոր ներկայության առնչությամբ, սակայն անվտանգության հարցերում վստահում է Հայաստանին։
