Կառավարությունը նախատեսում է 2.3 մլրդ դրամ վերաբաշխել Ակադեմիական քաղաքի ծրագրից՝ գիտական կենտրոնների վերազինման և գիտական հետազոտությունների ֆինանսավորման նպատակով։
Կառավարության որոշման նախագծով առաջարկվում է «Հայաստանի Հանրապետության 2026 թվականի պետական բյուջեի մասին» օրենքում և բյուջեի կատարումն ապահովող որոշման մեջ կատարել վերաբաշխումներ՝ Ակադեմիական քաղաքի ստեղծման ծրագրով նախատեսված միջոցների հաշվին ֆինանսավորելով գիտության ոլորտի առաջնահերթ ծրագրերը։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, վերաբաշխման ենթակա 2 մլրդ 356.9 մլն դրամից 1 մլրդ 567.3 մլն դրամը նախատեսվում է ուղղել գիտական կենտրոնները ժամանակակից սարքավորումներով վերազինելուն, իսկ 789.6 մլն դրամը՝ գիտական և գիտատեխնիկական հետազոտությունների ֆինանսավորմանը։
Որքա՞ն գումար կհատկացվի գիտական կենտրոնների վերազինմանը
Նախագծով առաջարկվում է «Գիտական կենտրոնները ժամանակակից սարքավորումներով վերազինում ու համատեղ օգտագործման գիտական սարքավորումների կենտրոնների ստեղծում» միջոցառմանը հատկացնել 1 մլրդ 567.3 մլն դրամ։
Նշված գումարի հատկացմամբ նախատեսվում է վերազինել 12 գիտական կենտրոն՝ ձեռք բերելով ընդհանուր առմամբ 21 սարքավորում։
Ըստ հիմնավորման՝ գիտական սարքավորումների ձեռքբերման ծրագրի շրջանակում 2024 թվականին ծախսվել է 3 մլրդ 982.2 մլն դրամ, իսկ 2025 թվականին՝ 1 մլրդ 874.8 մլն դրամ։ 2026 թվականի համար սկզբնապես հաստատվել էր 2 մլրդ 250 մլն դրամ։
Միաժամանակ, սարքավորումների ձեռքբերման համար անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցների ընդհանուր պահանջը կազմել է 7 մլրդ 410 մլն դրամ։ Պետական բյուջեի հնարավորությունները հաշվի առնելու արդյունքում 5 մլրդ 160.4 մլն դրամը ներառվել էր բյուջեի հավելվածում՝ որպես առաջնահերթություն դիտարկվող ծախս։
Նախարարության բարձրագույն կրթության և գիտության կոմիտեն, մինչև ֆինանսական միջոցների հատկացումը, կնքել է 1 մլրդ 567.3 մլն դրամի պայմանագրեր՝ նախատեսելով, որ դրանց շրջանակում գնումները կիրականացվեն անհրաժեշտ ֆինանսավորման առկայության դեպքում։
Որքա՞ն գումար կուղղվի գիտական հետազոտություններին
Նախագծով նախատեսվում է գիտական և գիտատեխնիկական գործունեության գիտական դրամաշնորհային հետազոտությունների ֆինանսավորմանը հատկացնել 789.6 մլն դրամ։
Այդ միջոցները նախատեսված են նաև գիտության ոլորտում հայտարարված մրցույթների ֆինանսավորման համար, այդ թվում՝
- «PostDoc-Armenia–2026»՝ արտերկրի գիտնականների ներգրավմամբ գիտական հետազոտությունների ծրագիր,
- «Հեռավար լաբորատորիաների հիմնադրման ծրագիր-2026»,
- «Հայաստանի Հանրապետության գիտական համայնքին արտերկրի գիտնականների ինտեգրում – 2026»։
Հիմնավորման համաձայն՝ մրցույթների շրջանակում բարձր միավորներ ստացած հայտերը ենթակա են ֆինանսավորման երաշխավորման։ Նշված ծրագրերի իրականացումը նպատակ ունի նպաստել արտերկրի գիտնականների ներգրավմանը Հայաստանի գիտական համակարգում և հեռավար կառավարվող լաբորատորիաների ստեղծմանը։
Ինչո՞ւ են միջոցները վերաբաշխվում Ակադեմիական քաղաքի ծրագրից
Նախագծի հիմնավորման համաձայն՝ «Ակադեմիական քաղաքի նախագծման, կառուցման և բովանդակային գործընթացների ապահովում» միջոցառման ֆինանսավորումը նախատեսվում է նվազեցնել 2 մլրդ 356.9 մլն դրամով։
Նվազեցումը պայմանավորված է Ակադեմիական քաղաքի տարածքի նկատմամբ հանրության գերակա շահ ճանաչելու և դրանից բխող գործընթացների ավարտված չլինելու, ինչպես նաև Ակադեմիական քաղաքի գլխավոր հատակագծի հաստատման գործընթացը դեռևս ավարտված չլինելու հանգամանքներով։
Հետևաբար, համապատասխան միջոցները չեն օգտագործվել, և առաջացել է դրանք այլ առաջնահերթ ուղղություններով վերաբաշխելու հնարավորություն։
Կավելանա՞ պետական բյուջեի ծախսը
Նախագծի համաձայն՝ վերաբաշխման արդյունքում պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմինների բյուջեներում եկամուտների և ծախսերի ավելացում կամ նվազեցում չի նախատեսվում։ Խոսքը բյուջեով արդեն նախատեսված միջոցների վերաբաշխման մասին է։
Նշենք, որ խոսքը Կառավարության որոշման նախագծի մասին է։ Դրա ընդունման դեպքում Ակադեմիական քաղաքի ծրագրով նախատեսված միջոցների մի մասը կուղղվի գիտական կենտրոնների սարքավորումներով վերազինմանը և գիտական հետազոտությունների ֆինանսավորմանը՝ տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։