Ռուս-իսրայելցի բլոգեր և լրագրող Ալեքսանդր Լապշինը ենթադրել է, որ Բելառուսի հարցման հիման վրա Հայաստանում իր նկատմամբ գործող հետախուզման հետևում կարող էր կանգնած լինել Ադրբեջանը։ Այս մասին նա գրել է Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայության (ԱԱԾ) սահմանապահ ծառայության գործողությունների դեմ իր բողոքի քննությունից առաջ, որը, նրա խոսքով, նշանակված է հոկտեմբերի 6-ին։
Լապշինի վարկածով՝ Ադրբեջանը Բելառուսին օգտագործում է որպես միջնորդ, քանի որ չի կարող Հայաստանին ուղղակիորեն դիմել իրեն ձերբակալելու հարցմամբ՝ համապատասխան պայմանավորվածությունների բացակայության պատճառով։
Լրագրողը նաև հայտարարել է, որ Հայաստանի դատարանից իր համար անբարենպաստ որոշում է ակնկալում։ Նրա խոսքով՝ նման ելքը հնարավորություն կտա շարունակել դատական գործընթացը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում (ՄԻԵԴ)։
«Ինձ համար ավելի կարևոր է Երևանում դատը պարտվելը, քան հաղթելը։ Ինչո՞ւ։ Որովհետև ես ուզում եմ այս թեման միջազգային դարձնել, իսկ դրա համար պետք է Հայաստանի դատարանի մերժումը բողոքարկեմ Ստրասբուրգի ՄԻԵԴ-ում»,- գրել է Լապշինը։
Նրա կարծիքով՝ Հայաստան մուտքի արգելքը զրկում է իրեն դատական նիստին անձամբ մասնակցելու հնարավորությունից և խախտում արդար դատաքննության իր իրավունքը։ Լապշինը հայտարարել է, որ այս հանգամանքը ևս մտադիր է ներկայացնել ՄԻԵԴ դիմելու ընթացքում։
Հոկտեմբերի 6-ին նախատեսված նիստի և հետագայում ՄԻԵԴ դիմելու մտադրության մասին Լապշինը հայտնել էր դեռ օգոստոսին։ Խոսքը Հայաստանի վարչական դատարանում ԱԱԾ սահմանապահ ծառայության գործողությունները բողոքարկելու մասին է՝ Հայաստան նրա մուտքը մերժելուց հետո։
Լապշինի խոսքով՝ 2025-2026 թվականներին Հայաստանում իրեն բազմիցս ձերբակալել են Բելառուսի հարցման հիման վրա՝ այդ երկրի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյին վիրավորելու վերաբերյալ գործի շրջանակում։ Նա պնդում է, որ 2026 թվականի փետրվարի 6-ին Հայաստանի վարչական դատարանը Բելառուսի հետախուզումը Հայաստանի տարածքում հակասող է ճանաչել ՀՀ օրենսդրությանը, սակայն մարտի 19-ին իրեն «Զվարթնոց» օդանավակայանում կրկին ձերբակալել են նույն հարցման հիման վրա։
Ապրիլի 5-ին Լապշինին նաև մերժել էին Հայաստան մուտք գործել։ Լրագրողն այս որոշումը կապում է իր մասնագիտական գործունեության, մասնավորապես՝ նախկին հայ ռազմագերի Գևորգ Սուջյանի հետ հարցազրույցի հետ, որում վերջինս պատմել էր ադրբեջանական գերության ընթացքում խոշտանգումների մասին։
Լապշինի պնդմամբ՝ ԱԱԾ սահմանապահ ծառայության աշխատակիցներն իրեն հայտնել են, որ մուտքի մերժումը կապված է այդ հարցազրույցի և Բաքվի դժգոհության հետ։ Հայաստանի իշխանությունները հրապարակայնորեն չեն հաստատել այս վարկածը։
Ավելի վաղ Հայաստանի իշխանությունները պատասխանել են Լրագրության պաշտպանության և լրագրողների անվտանգության հարցերով Եվրոպայի խորհրդի հարթակի՝ Լապշինին Հայաստան մուտքի մերժման վերաբերյալ հարցմանը։ Հայկական կողմը չի հաստատել և չի հերքել մուտքի արգելքի առկայությունը՝ նշելով, որ հնարավոր սահմանափակումների մասին տեղեկությունն անձնական տվյալ է և առանց Լապշինի գրավոր համաձայնության չի կարող տրամադրվել երրորդ անձանց։
Փաստաթղթում հայկական կողմը պարզաբանել է, որ Հայաստան մուտքը կարող է արգելվել, մասնավորապես, պետական անվտանգությանը կամ հասարակական կարգին սպառնալիքի, ահաբեկչական գործունեությանն առնչության կամ կեղծ տեղեկություններ ներկայացնելու դեպքում։ Օրենքով նախատեսված են նաև մուտքը մերժելու այլ հիմքեր։
