Հայաստանից Ադրբեջան ալյումինե փայլաթիթեղ է արտահանվել։ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը հաստատել է այս փաստը, սակայն չի հրապարակել արտահանված քանակը:
Այս իրավիճակում բնական հարց է առաջանում․ մեր պետական կառույցները չգիտե՞ն, թե այդ արտադրանքը ինչ նպատակով կարող է օգտագործվել Ադրբեջանում։
Ալյումինե փայլաթիթեղը սովորական կենցաղային արտադրանք է և ինքնին ռազմական նշանակության ապրանք չէ։ Սակայն այն կարող է ունենալ նաև տեխնիկական ու երկակի նշանակության կիրառություններ։ Հետևաբար, երբ խոսքը Հայաստանի և Ադրբեջանի նման բարդ անվտանգության հարաբերություններ ունեցող պետությունների միջև առևտրի մասին է, միայն «սա սովորական ապրանք է» հիմնավորումը բավարար չէ։
Հարցն ավելի լայն է․ Հայաստանի նման անվտանգության զգայուն միջավայրում ո՞վ է վերահսկել այդ գործարքը, ո՞ւմ է այն վաճառվել և արդյոք պետությունը գիտի՞, թե ինչ նպատակով է այն օգտագործվելու։
Եթե այս հարցերի պատասխանները կան, դրանք արժե հրապարակային ներկայացնել։ Եթե չկան, ապա առաջանում է շատ ավելի լուրջ հարց՝ արդյոք արտահանման թույլտվությունից առաջ գնահատվե՞լ է ոչ միայն ապրանքի առևտրային արժեքը, այլև դրա հնարավոր օգտագործման ռիսկը, վերջնական գնորդը և վերջնական նշանակությունը։
Եթե պետությունը չի կարող հստակ պատասխանել՝ ում է վաճառվել ապրանքը, ինչ նպատակով և ինչ երաշխիքներ կան դրա օգտագործման վերաբերյալ, ապա արդեն ոչ թե ալյումինե փայլաթիթեղի, այլ պետական անվտանգության վերահսկողության արդյունավետության մասին հարց է առաջանում։
Խաղաղության և տնտեսական հարաբերությունների զարգացումը մի բան է, իսկ սեփական անվտանգության հնարավոր ռիսկերը չգնահատված թողնելը՝ մեկ այլ բան։
Արմինե Մկրտումյան