Iravaban.net–ի փոխանցմամբ, եթե քաղաքացին համաձայն չէ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կայացված որոշման հետ, օրենքը նրան հնարավորություն է տալիս այն բողոքարկել։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ինչպես վարչական, այնպես էլ՝ օրենքով նախատեսված դեպքերում, դատական կարգով։ Կարևոր է նաև չուշացնել բողոքարկման ժամկետը․ ընդհանուր կանոնով այն 30 օր է։
Ո՞վ կարող է բողոքարկել վարչական իրավախախտման վերաբերյալ որոշումը
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ որոշումը կարող է բողոքարկել այն անձը, որի նկատմամբ կայացվել է որոշումը, ինչպես նաև տուժողը։
Եթե ճանապարհային երթևեկության կանոնի խախտումն արձանագրվել է տեսանկարահանման կամ լուսանկարահանման միջոցով, որոշումը կարող է բողոքարկել նաև իրավախախտումը կատարած անձը։
Միաժամանակ, դատարանի կամ դատավորի կողմից վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումը, որպես ընդհանուր կանոն, վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ գործերի վարույթի կարգով գանգատարկման ենթակա չէ՝ բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի։
Որտե՞ղ կարելի է բողոքարկել որոշումը
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ որոշումը կարող է բողոքարկվել երկու եղանակով՝
- վարչական կարգով,
- դատական կարգով։
Վարչական կարգով բողոքը ներկայացվում է որոշումն ընդունած վարչական մարմին, այդ մարմնի վերադաս վարչական մարմին կամ օրենքով նախատեսված այլ իրավասու վարչական մարմին։
Միևնույն վարչական ակտը միաժամանակ վարչական և դատական կարգով վիճարկել չի կարելի։ Եթե նույն ակտն արդեն վիճարկվում է դատարանում, այն վարչական կարգով կրկին բողոքարկման ենթակա չէ։
Կարևոր բացառություն․ որոշ դեպքերում նախ պետք է բողոքարկել վարչական կարգով
Օրենսգիրքը նախատեսում է դեպքեր, երբ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ որոշումը դատարանում վիճարկելուց առաջ այն պետք է նախ բողոքարկել վարչական կարգով։
Այդ պահանջը վերաբերում է օրենսգրքի 123.4-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերով, 124.7-րդ, 137.9-րդ հոդվածներով և 224-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ գործերին։
Այսինքն՝ կոնկրետ տուգանքի դեպքում անհրաժեշտ է նախ պարզել, թե որ հոդվածով է այն նշանակվել և արդյոք տվյալ խախտման համար նախատեսված է վարչական նախնական բողոքարկման պարտադիր ընթացակարգ։
Որքա՞ն ժամանակ ունեք բողոքարկելու համար
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ որոշման դեմ գանգատ կարող է ներկայացվել որոշումը օրենքով սահմանված կարգով հանձնելու կամ հանձնված համարվելու օրվանից հետո՝ 30 օրվա ընթացքում։
Եթե քաղաքացին այդ ժամկետը բաց է թողել հարգելի պատճառով, այն կարող է վերականգնվել։ Դրա համար անհրաժեշտ է դիմել գանգատը քննելու իրավասություն ունեցող մարմնին կամ պաշտոնատար անձին՝ ներկայացնելով համապատասխան դիմում։
Հետևաբար, որոշումը ստանալու օրը կարևոր է․ հենց այդ պահից պետք է հաշվարկել բողոքարկման ժամկետը։
Բողոք ներկայացնելը կասեցնո՞ւմ է տուգանքի կատարումը
Ընդհանուր կանոնով՝ սահմանված ժամկետում գանգատ ներկայացնելը կասեցնում է վարչական տույժ նշանակելու որոշման կատարումը մինչև գանգատի քննությունը։
Սակայն օրենքը նախատեսում է բացառություններ։ Այդ պատճառով միայն բողոք ներկայացնելու փաստի վրա հենվելով պետք չէ ենթադրել, որ յուրաքանչյուր դեպքում տուգանքի կատարումը ինքնաբերաբար կասեցվում է։
Ի՞նչ է տեղի ունենում բողոքը ներկայացնելուց հետո
Բողոքը քննող իրավասու մարմինը կամ պաշտոնատար անձը ստուգում է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ ընդունված որոշման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը։
Բողոքը և գանգատը, որպես ընդհանուր կանոն, քննվում են դրանց ստացման օրվանից հետո 30 օրվա ընթացքում, եթե օրենքով այլ ժամկետ սահմանված չէ։
Քննության արդյունքում կարող է ընդունվել հետևյալ որոշումներից մեկը՝
- նախկին որոշումը թողնել անփոփոխ, իսկ բողոքը՝ առանց բավարարման,
- բեկանել որոշումը և գործն ուղարկել նոր քննության,
- բեկանել որոշումը և կարճել գործը,
- օրենքով նախատեսված շրջանակում փոխել նշանակված տույժը, սակայն այնպես, որ այն չխստացվի։
Եթե պարզվի, որ որոշումն ընդունել է տվյալ գործը քննելու համար ոչ իրավասու մարմինը կամ պաշտոնատար անձը, որոշումը բեկանվում է, իսկ գործն ուղարկվում է իրավասու մարմնի քննությանը։
Ի՞նչ անել, եթե համաձայն չեք տուգանքի հետ
Տուգանքի որոշումը ստանալուց հետո առաջին հերթին պետք է՝
1. Ստուգել որոշման հիմքը։
Պարզել, թե որ իրավական նորմի խախտման համար է նշանակվել տուգանքը։
2. Ստուգել որոշման ստացման ամսաթիվը։
Դրանից է կախված բողոքարկման 30-օրյա ժամկետի հաշվարկը։
3. Ուսումնասիրել արձանագրված խախտման ապացույցները։
Օրինակ՝ ճանապարհային խախտման դեպքում կարող են նշանակություն ունենալ լուսանկարները, տեսանյութերը և այլ փաստական տվյալները։
4. Պարզել բողոքարկման ճիշտ կարգը։
Կախված կոնկրետ իրավախախտումից՝ հնարավոր է դիմել վարչական մարմին կամ դատարան, իսկ որոշ դեպքերում դատարան դիմելուց առաջ պարտադիր է վարչական բողոք ներկայացնել։
5. Պահպանել բողոքի ներկայացման փաստը։
Քաղաքացին պետք է կարողանա ապացուցել, որ բողոքը ներկայացրել է օրենքով սահմանված ժամկետում։
Կարևոր է
Բողոքարկման կարգը բոլոր տուգանքների համար նույնը չէ։ Հետևաբար, մինչև բողոք ներկայացնելը պետք է ուսումնասիրել ոչ միայն Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքի ընդհանուր դրույթները, այլև կոնկրետ իրավախախտման համար նախատեսված հատուկ կարգավորումները։
ՀՀ վարչալան իրավախախտումների վերաբերյալ 286-296-րդ հոդվածները սահմանում են վարչական իրավախախտման վերաբերյալ որոշումների բողոքարկման հիմնական կանոնները,-տեղեկացնում է Iravaban.net–ը։