ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ձեռք բերված պայմանավորվածությունները ներառել է այն ժամանակաշրջանի 25 ձեռքբերումների ցանկում, որն անվանել է իր «երրորդ ժամկետ»։ Այս մասին նա գրել է Truth Social սոցիալական ցանցի իր էջում։
Պաշտոնապես Թրամփի ներկայիս նախագահական ժամկետը երկրորդն է։
Հայ-ադրբեջանական կարգավորումը նշված է 21-րդ կետում, այն հակամարտությունների շարքում, որոնք ԱՄՆ նախագահը համարում է ավարտված։ Նույն կետում Թրամփը նշել է նաև Գազայում խաղաղության հաստատումը։
Մյուս ձեռքբերումների թվում նա նշել է ԱՄՆ սահմանի ամրապնդումը, Լեյքեն Ռայլիի մասին օրենքի ընդունումը և երկրում սպանությունների թվի նվազումը մինչև, իր պնդմամբ, վերջին 125 տարվա ամենացածր մակարդակը։
Թրամփն Իրանի դեմ հարվածները ներառել է 11-րդ կետում։ Նրա գնահատմամբ՝ «Կեսգիշերային մուրճ» և «Էպիկական ցասում» գործողությունները դադարեցրել են Իրանի ուրանի հարստացման ծրագիրը և պետք է երաշխավորեն, որ երկիրը միջուկային զենք չի ստանա։ Ծրագրի լիակատար դադարեցման անկախ հաստատում չկա։
Սպիտակ տունը նախկինում ևս հայ-ադրբեջանական կարգավորումը ներառել էր միջազգային այն հակամարտությունների ցանկում, որոնք Թրամփի վարչակազմը համարում է ավարտված։
Վաշինգտոնում 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը և Թրամփը ստորագրել էին համատեղ հռչակագիր, իսկ Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարները նախաստորագրել էին խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման մասին համաձայնագրի տեքստը։ Խաղաղության պայմանագիրը մինչ օրս ստորագրված չէ։
Բաքուն պայմանագրի ստորագրումը կապում է Հայաստանի Սահմանադրության փոփոխության հետ։ Երևանը հայտարարում է, որ Սահմանադրությունն Ադրբեջանի նկատմամբ տարածքային պահանջներ չի պարունակում, և դրա փոփոխությունը չի համարում փաստաթղթի ստորագրման պարտադիր պայման։
Վերջին հրապարակային տվյալներով՝ ադրբեջանական բանտերում շարունակում է պահվել 19 հայ, այդ թվում՝ Արցախի նախկին ռազմաքաղաքական ղեկավարության ներկայացուցիչներ։ Amnesty International իրավապաշտպան կազմակերպությունը Բաքվում կայացած դատավարություններն անվանել է «դատական ֆարս»՝ մատնանշելով արդար դատաքննության իրավունքի խախտումներն ու դաժան վերաբերմունքի մասին հաղորդումները։
