Վարկը մերժվելուց հետո շատերն են փնտրում «վարկային պատմությունը մաքրելու» ճանապարհ, և հաճախ վճարում են դրա համար։ Օրենքն այդպիսի ծառայություն չի ճանաչում, բայց քաղաքացուն տալիս է մի քանի իրական իրավունք, որոնք ավելի արդյունավետ են, քան ցանկացած խոստում։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, հարցը կարգավորվում է «Վարկային տեղեկատվության շրջանառության և վարկային բյուրոների գործունեության մասին» օրենքով։
Ի՞նչ է պարունակում վարկային պատմությունը
«Վատ վարկային պատմություն» հասկացությունն օրենքում ընդհանրապես չկա։ Օրենքը վարկային տեղեկատվություն է անվանում ձեր ստանձնած պարտավորությունների վերաբերյալ այն տեղեկատվությունը, որը ցույց է տալիս պարտքերը, վճարումները, վճարումների սովորությունները և պարտավորությունների կատարումը, իսկ վարկային պատմությունն այդ տեղեկատվության դինամիկան է։ Այսինքն՝ այնտեղ գրանցվում է, թե ինչ եք ստանձնել և ինչպես եք կատարել՝ օրինակ վճարումն ուշացրել եք, թե ոչ, իսկ գնահատականը՝ «վատ» կամ «լավ», դնում է ոչ թե օրենքը, այլ բանկը կամ բյուրոյի սքորինգը։ Կարևոր սահմանափակում. բյուրոն իրավունք չունի հավաքելու կամ տրամադրելու ձեր առողջության, ռասայի, կրոնի, ծագման, սոցիալական վիճակի, քաղաքական հայացքների կամ նախասիրությունների վերաբերյալ տվյալներ, ինչպես նաև սուբյեկտիվ դատողությունների հիման վրա կամ բանավոր փոխանցված տվյալներ։
Ջնջել հնարավո՞ր է
Ոչ։ Օրենքը վարկային պատմությունը ջնջելու կամ «մաքրելու» ընթացակարգ չի նախատեսում, և վարկային բյուրոն իրավունք չունի հեռացնելու տվյալ, որը ճիշտ է և ամբողջական։ Ուղղման ենթակա են միայն սխալ և թերի տվյալները։ Բայց կա ժամանակի սահմանափակում, որը գործում է ինքնաբերաբար. բյուրոն վարկային զեկույցում չի կարող ներառել զեկույցի տրամադրման պահին նախորդող հինգ տարուց ավելի վաղեմության վարկային տեղեկատվություն։ Այսինքն՝ հին ուշացումն ընդմիշտ չի հետապնդում ձեզ, և դրա համար վճարովի «ծառայության» կարիք չկա։
Ինչպե՞ս ուղղել սխալ տվյալը
Սխալ է համարվում իրականությանը չհամապատասխանող, իսկ թերի՝ ոչ ամբողջական տվյալը։ Հայտնաբերելու դեպքում տեղեկացնում եք վարկային բյուրոյին, և ծանուցումն ստանալու պահից բյուրոն պարտավոր է զեկույցում և տվյալների բազայում նշել «տվյալները վիճարկվում են»։ Իր մեղքով առաջացած սխալը բյուրոն ուղղում է ոչ ուշ, քան տասն օրվա ընթացքում։ Եթե սխալը բանկի կամ այլ տեղեկատվություն տրամադրողի մեղքով է, բյուրոն առավելագույնը հաջորդ օրը հայտնում է նրան, տրամադրողն ունի 15 օր քննարկելու համար, ապա բյուրոն հինգ օրումտեղեկացնում է ձեզ։ Ուղղումից հետո բյուրոն 15 օրում տեղեկացնում է նախորդ երեք ամսում ձեր զեկույցն ստացած բոլոր անձանց։ Կարևոր պաշտպանություն. «տվյալները վիճարկվում են» նշումը չի կարող հանվել առանց ձեր համաձայնության, բացառությամբ դատարանի կամ ֆինանսական համակարգի հաշտարարի որոշման։
Ի՞նչ իրավունք ունեք տեսնելու
Առնվազն 12 ամիսը մեկ իրավունք ունեք բյուրոյից անվճար ստանալու ձեր վերաբերյալ ամբողջական վարկային զեկույցը։ Առանձին կանոն գործում է մերժման դեպքում. եթե ձեզ մերժել են ծառայություն մատուցելը, աշխատանքային կամ քաղաքացիաիրավական պայմանագիր կնքելը հենց վարկային զեկույցի հիմքով, մերժողը պարտավոր է ձեզ տեղեկացնել այդ զեկույցի մասին և ձեր պահանջով անվճար տրամադրել դրա պատճենը, իսկ դուք մերժման փաստից հետո 30 օրվաընթացքում կարող եք զեկույցն անվճար ստանալ նաև բյուրոյից՝ ներկայացնելով մերժումը հավաստող փաստաթուղթը։ Կարող եք նաև իմանալ, թե վերջին մեկ տարում ովքեր են հարցում կատարել ձեր վերաբերյալ։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ «վատ վարկային պատմություն» հասկացությունն օրենքում չկա, պատմությունը պարզապես գրանցում է ձեր պարտավորություններն ու դրանց կատարումը, «մաքրելու» ընթացակարգ նախատեսված չէ, և ճիշտ տվյալը ջնջման ենթակա չէ, սակայն վարկային զեկույցում չի ներառվում հինգ տարուց ավելի վաղեմության տեղեկատվություն, սխալ կամ թերի տվյալը ենթակա է ուղղման՝ բյուրոյի մեղքով տասն օրում, տրամադրողի մեղքով՝ 15 օրում, տարին մեկ անգամ իրավունք ունեք անվճար ամբողջական զեկույցի, մերժման դեպքում՝ 30 օրվա ընթացքում ևս մեկի, իսկ վեճը կարող եք տանել ֆինանսական համակարգի հաշտարարին կամ դատարան, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Վարկային պատմության, վարկային զեկույցի և վարկային բյուրոյի հետ վեճերի հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։