Վարձակալությամբ բնակվողների մեծ մասը վստահ է, որ առանց սեփականատիրոջ համաձայնության հաշվառվել հնարավոր չէ, և հարցը փակում է հենց այնտեղ։ Իրականում կարգը նախատեսում է երկրորդ ճանապարհ՝ փաստացի բնակվելու փաստը հաստատող ոստիկանական տեղեկանքը, բայց այն ունի հստակ ժամկետներ, սահմաններ և մեկ լուրջ թույլ կետ, որի մասին արժե իմանալ նախապես։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, կարգը սահմանված է կառավարության 2005 թվականի հուլիսի 14-ի N 1231-Ն որոշմամբ հաստատված՝ բնակչության պետական ռեգիստրում անձանց անհատական հաշվառման կարգով, որի գործող խմբագրությունը ներառում է 2025-2026 թվականների փոփոխությունները։
Ի՞նչ փաստաթղթով է հաստատվում բնակվելու իրավունքը
Կարգի 2-րդ կետով բնակիչը հաշվառվելու համար տեղական ռեգիստրին ներկայացնում է սահմանված ձևի դիմում, անձը հաստատող և տվյալ վայրում բնակվելու իրավունքը հավաստող փաստաթղթեր։ Որոշման N 4 հավելվածի 3-րդ կետով (չհաշվառված քաղաքացիների համար) և 5-րդ կետով (բնակության վայրը փոխելու դեպքում) այդ փաստաթուղթը կարող է լինել սեփականության կամ օգտագործման իրավունքի վկայականը, դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած վճիռը, սեփականատիրոջ համաձայնությունը, ինչպես նաև ոստիկանության կողմից տրված՝ փաստացի բնակվելը հավաստող փաստաթուղթը։ Ցանկը փակ չէ. ընդունվում են բնակվելու իրավունքը հավաստող՝ օրենքով նախատեսված այլ փաստաթղթեր ևս։
Ինչպե՞ս է ընթանում ոստիկանական ստուգումը
Կարգի 20.1-ին կետով, եթե չհաշվառված կամ բնակության վայրը փոխելու կապակցությամբ հաշվառվող անձը չի կարող ներկայացնել տվյալ տարածքում բնակվելու իր իրավունքը հավաստող փաստաթուղթ, ապա դիմումում նշված հասցեում բնակվելու փաստն ստուգում է ոստիկանությունը՝ դիմումն ստանալուց հետո ոչ ուշ, քան 5 աշխատանքային օրվա ընթացքում։ Ստուգելուց հետո նույն աշխատանքային օրը, բայց ոչ ուշ, քան հաջորդ աշխատանքային օրվա ժամը 10:00-ը, ոստիկանությունը տեղական ռեգիստր է ուղարկում փաստացի բնակվելը հավաստող կամ հերքող տեղեկատվություն՝ տեղեկանք կամ գրություն։
Հաստատող տեղեկատվությունը տեղական ռեգիստր ստացվելուց հետո հաշվառումն իրականացվում է 3 աշխատանքային օրվա ընթացքում։ Հերքող տեղեկատվության դեպքում նույն՝ 3 աշխատանքային օրվա ընթացքում ռեգիստրը գրավոր մերժում է դիմումատուին։
Ո՞րն է այս ճանապարհի թույլ կետը
Ոստիկանության տված՝ փաստացի բնակվելը հավաստող փաստաթուղթը գործում է այնքան, քանի դեռ բնակելի տարածության սեփականատիրոջ կողմից հաշվառման վերաբերյալ գրավոր առարկություն չի ստացվել։ Այսինքն՝ սեփականատիրոջ գրավոր դիրքորոշումը մնում է որոշիչ գործոն։
Ուշադրություն. եթե նախապես հայտնի է սեփականատիրոջ առարկությունն իր բնակելի տարածության հասցեում դիմումատուին հաշվառելու վերաբերյալ, կամ դիմումատուն բնակվում է բնակելի տարածություն չհանդիսացող տարածքում, ապա հաշվառում չի կատարվում. ռեգիստրում կատարվում է ընդամենը նշում փաստացի բնակվելու (գտնվելու) վայրի մասին։
Երբ սեփականատերերը մի քանիսն են
Կարգի 5.1-ին կետով սեփականատիրոջ գրավոր համաձայնության ձևը սահմանում է լիազորված մարմնի ղեկավարը, և սեփականատերն այն տալիս է անձամբ կամ նոտարական վավերացմամբ։ Համաձայնության մեջ պետք է նշվեն այն անձանց անունը, ազգանունը, հայրանունը և ծննդյան օրը, ամիսը, ամսաթիվը, որոնց սեփականատերը ցանկանում է հաշվառել իր բնակելի տարածության հասցեում։ Ուշադրություն. եթե բնակելի տարածությունն ունի մի քանի սեփականատեր, ապա անձին հաշվառելու համար անհրաժեշտ է բոլոր սեփականատերերի համաձայնությունը՝ մեկի կամ մեծամասնության համաձայնությունը բավարար չէ։
Ո՞ր դեպքերում կմերժեն դիմումը
Կարգի 21-րդ կետով հաշվառման դիմումը մերժվում է, եթե՝
- անձը չունի տվյալ բնակության վայրում (կացարանում) բնակվելու իրավունք,
- ներկայացվել են կեղծ փաստաթղթեր,
- բնակելի տարածությունը չունի հասցե,
- բնակելի տարածությունը քանդված է կամ այլ կերպ դադարել է գոյություն ունենալ։
Առանձին ուշադրության է արժանի փաստաթղթերի թերի ցանկի դեպքը. այն մերժման հիմք չէ։ Կարգի 17.2-րդ կետով դիմումն ընդունվում է, և դիմումատուին առաջարկվում է 30-օրյա ժամկետում համալրել ցանկը, որից հետո անհատական տվյալները ռեգիստր են մուտքագրվում 3 աշխատանքային օրվա ընթացքում։ Իսկ եթե փաստաթղթերն այդ ժամկետում ամբողջական չեն ներկայացվում, 17.3-րդ կետով դիմումը թողնվում է անհետևանք։
Ի՞նչ է լինում երեխայի հետ
Անչափահաս երեխան ռեգիստրում հաշվառվում է ծնողներից որևէ մեկի կամ օրինական ներկայացուցչի հաշվառման վայրում՝ անկախ բնակելի տարածության սեփականատիրոջ համաձայնությունից, և այս դեպքում N 4 հավելվածի 3-րդ կամ 5-րդ կետերով սահմանված՝ բնակվելու իրավունքը հավաստող փաստաթղթերը չեն պահանջվում։ Բացառություն է այն դեպքը, երբ առկա է ծնողներից մեկի գրավոր անհամաձայնությունը՝ երեխային մյուս ծնողի հաշվառման հասցեում հաշվառելու վերաբերյալ։ Այդ դեպքում անհամաձայնությանը կցվում է երեխայի՝ ծնողներից մեկի հետ բնակվելու օրինականությունը հավաստող փաստաթուղթ (դատարանի վճիռ կամ այլ փաստաթուղթ), որի հիմքով էլ կատարվում է հաշվառումը։ Այդպիսի փաստաթղթի բացակայության դեպքում երեխայի բնակության փաստը ստուգում է ոստիկանությունը՝ նույն 20.1-ին կետով սահմանված կարգով, և երեխան հաշվառվում է այն ծնողի հաշվառման հասցեով, որի հետ փաստացի բնակվում է։
Երբ օրենքով սահմանված կարգով երեխայի խնամքը հանձնված է ծնողներից մեկին, երեխան հաշվառվում է այդ ծնողի հասցեով՝ ծնողի կողմից լիազոր մարմին դիմում և համապատասխան փաստաթուղթ ներկայացնելու դեպքում. երեխայի բնակության վայրը որոշելու՝ նոտարական կարգով վավերացված համաձայնության պատճենը կամ դատական ակտի պատճենը։
Ուշադրություն՝ զինապարտների համար
Կարգի 21-րդ կետով ռեգիստրում Հայաստանի Հանրապետության զինապարտ քաղաքացիների հաշվառումը կատարվում է զինվորական հաշվառման վերաբերյալ նշումների առկայության դեպքում։ Առցանց՝ Հարթակի միջոցով դիմում ներկայացնելու դեպքում լիազոր մարմինը զինապարտի հաշվառման դիմումի վերաբերյալ հարցումն էլեկտրոնային եղանակով ուղարկում է զինվորական հաշվառումն իրականացնող զինկոմիսարիատ, որը 2 աշխատանքային օրվա ընթացքում Հարթակ է վերբեռնում իր դիրքորոշումը։ Բացասական դիրքորոշման դեպքում տեղական ռեգիստրը 3 աշխատանքային օրվա ընթացքում մերժում է դիմումատուին։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ բնակվելու իրավունքը հավաստող փաստաթուղթ չունենալու դեպքում հաշվառումը հնարավոր է ոստիկանության՝ փաստացի բնակվելը հավաստող տեղեկանքի հիմքով, որի ստուգումն իրականացվում է դիմումն ստանալուց հետո ոչ ուշ, քան 5 աշխատանքային օրում, իսկ հաշվառումը՝ հաստատող տեղեկատվությունն ստանալուց հետո 3 աշխատանքային օրում, սակայն այս փաստաթուղթը գործում է միայն այնքան, քանի դեռ սեփականատիրոջ գրավոր առարկություն չկա, մի քանի սեփականատեր ունեցող տարածքում պահանջվում է բոլորի համաձայնությունը, դիմումը մերժվում է չորս հիմքով՝ բնակվելու իրավունքի բացակայության, կեղծ փաստաթղթերի, հասցեի բացակայության և տարածքի քանդված լինելու դեպքերում, փաստաթղթերի թերի ցանկը մերժման հիմք չէ և լրացվում է 30-օրյա ժամկետում, իսկ անչափահաս երեխան հաշվառվում է ծնողի հասցեով՝ անկախ սեփականատիրոջ համաձայնությունից, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Հակառակ իրավիճակի մասին՝ երբ սեփականատերն է ցանկանում հաշվառումից հանել բնակվելու իրավունք չունեցող անձին, կարդացեք այս նյութում։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Հաշվառման, սեփականության իրավունքի և բնակելի տարածության օգտագործման հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։