Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, ՀՀ ընտանեկան օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն՝ երեխային վերաբերող հարցերը քննարկելիս նրա կարծիքը կարող է ունենալ իրավական նշանակություն։ Օրենքը երեխային իրավունք է տալիս լսված լինելու և իր իրավունքներին ու շահերին վերաբերող հարցերի վերաբերյալ սեփական կարծիքն արտահայտելու։
Երեխան իրավունք ունի՞ արտահայտելու իր կարծիքը
Այո։ Երեխան իրավունք ունի իր իրավունքներն ու շահերը շոշափող ցանկացած հարցի լուծման ժամանակ ունկնդիր լինելու և արտահայտելու սեփական կարծիքը։
Այս իրավունքը վերաբերում է ոչ միայն ընտանիքում առաջացող հարցերին, այլև այն դեպքերին, երբ հարցը քննարկվում է դատարանում կամ այլ մարմիններում։
Արդյո՞ք երեխայի ցանկացած կարծիք պետք է հաշվի առնվի
Օրենքը սահմանում է, որ երեխան ազատ է արտահայտելու իր կարծիքը, սակայն այն հաշվի է առնվում՝ երեխայի տարիքին և հասունության մակարդակին համապատասխան։
Այսինքն՝ երեխայի կարծիքը լսելը և այն գնահատելը պետք է իրականացվի՝ հաշվի առնելով նրա տարիքը, հասունությունը և տվյալ հարցի վերաբերյալ իրազեկվածությունը։
Ո՞վ պետք է օգնի երեխայի կարծիքը լսելու գործընթացում
Երեխայի կարծիքը լսելիս օրենքով նախատեսված դեպքերում իրավասու մարմինը ներգրավում է մանկական հոգեբանի կամ սոցիալական աշխատողի։
Նրանց ներգրավումը նախատեսված է նաև այն դեպքերում, երբ երեխայի կարծիքը ներկայացվում է տեսաձայնագրության միջոցով։
Ինչպե՞ս կարող է երեխան ներկայացնել իր կարծիքը
Երեխայի կարծիքը կարող է ներկայացվել երեք եղանակով՝
- գրավոր,
- բանավոր,
- տեսաձայնագրությամբ։
Այսինքն՝ երեխայի կարծիքը պարտադիր չէ, որ արտահայտվի անմիջապես դատարանում կամ համապատասխան մարմնի առջև։
Ի՞նչ է տեղի ունենում, եթե երեխան իր կարծիքը ներկայացնում է գրավոր
Եթե երեխան իր կարծիքը ներկայացնում է գրավոր, այն ներկայացվում է նաև մանկական հոգեբանի կամ սոցիալական աշխատողի գրավոր կարծիքի հետ միասին։
Իսկ եթե երեխայի կարծիքը ներկայացվում է բանավոր կամ տեսաձայնագրությամբ, այն պետք է ուղեկցվի մանկական հոգեբանի կամ սոցիալական աշխատողի բանավոր կարծիքով, այդ թվում՝ տեսաձայնագրությամբ ամրագրված կարծիքով։
Այդ կարծիքը արձանագրում է խնամակալության և հոգաբարձության մարմինը, դատարանը կամ երեխայի կարծիքը լսելու կարիք կամ պարտականություն ունեցող այլ մարմինը կամ կազմակերպությունը։
Ո՞ր մարմիններն են ապահովում երեխայի լսված լինելու իրավունքը
Երեխայի կարծիքը կարող է լսվել, մասնավորապես՝
- դատարանում,
- խնամակալության և հոգաբարձության մարմնում,
- այլ իրավասու մարմիններում և կազմակերպություններում։
Այս մարմինները պետք է ապահովեն երեխայի՝ սեփական կարծիքն արտահայտելու իրավունքը, երբ օրենքով նման պարտականություն կամ անհրաժեշտություն կա։
Կարևոր է իմանալ
Երեխայի կարծիքը լսելու իրավունքը չի նշանակում, որ վերջնական որոշումը պարտադիր պետք է համապատասխանի երեխայի ցանկությանը։ Օրենքը նախատեսում է, որ երեխայի կարծիքը պետք է ազատ արտահայտվի և հաշվի առնվի՝ նրա տարիքին և հասունության մակարդակին համապատասխան։
Հետևաբար, երեխային վերաբերող հարցերում նրա կարծիքը պարզապես լսելու փոխարեն պետք է ապահովվի նաև դրա պատշաճ ներկայացման և մասնագիտական աջակցության հնարավորությունը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։
