ՀՀ ընտանեկան օրենսգիրքը սահմանում է, թե ինչ կարգով և ում համաձայնությամբ կարելի է փոխել երեխայի անունը կամ ազգանունը, և ինչ է լինում, երբ ծնողները համաձայնության չեն գալիս։ Այս հարցը հատկապես հաճախ է ծագում ամուսնալուծված ընտանիքներում։ Ստորև Iravaban.net-ը ներկայացնում է հիմնական դրույթները՝ պարզ և հասկանալի լեզվով։
Ինչպե՞ս է որոշվում երեխայի անունն ու ազգանունը
Օրենսգրքի 45-րդ հոդվածի համաձայն՝ երեխան ունի անուն, հայրանուն և ազգանուն ունենալու իրավունք։ Անունը տրվում է ծնողների համաձայնությամբ, հայրանունը՝ հոր անունով, իսկ ազգանունը որոշվում է ծնողների ազգանունով։ Եթե ծնողները տարբեր ազգանուններ են կրում, երեխային ծնողների համաձայնությամբ տրվում է հոր կամ մոր ազգանունը։
Ծնողների միջև երեխայի անվան կամ ազգանվան վերաբերյալ համաձայնության բացակայության հետևանքով առաջացած տարաձայնությունները լուծում է խնամակալության և հոգաբարձության մարմինը։
Ո՞ր տարիքից և ինչ կարգով կարելի է փոխել անունը կամ ազգանունը
Օրենսգրքի 46-րդ հոդվածի համաձայն՝ մինչև երեխայի 16 տարին լրանալը նրա անունը, ինչպես նաև նրան տրված ազգանունը մյուս ծնողի ազգանունով կարող է փոխել քաղաքացիական կացության ակտերի պետական գրանցում կատարող մարմինը՝ հաշվի առնելով երեխայի կարծիքը։
Ընդհանուր կանոնով դա կատարվում է ծնողների համատեղ դիմումի հիման վրա։ Բացառություն է այն դեպքը, երբ ծնողներից մեկը մահացած է, անհայտ բացակայող կամ անգործունակ է ճանաչված, կամ զրկված է ծնողական իրավունքներից. այդ դեպքում փոփոխությունը կարող է կատարվել ծնողներից մեկի դիմումով։
Ի՞նչ է լինում, երբ ծնողները համաձայն չեն
Սա այս թեմայի ամենակարևոր հարցերից է։ Օրենսգրքի 46-րդ հոդվածի համաձայն՝ եթե երեխայի անվան կամ ազգանվան փոխման վերաբերյալ բացակայում է ծնողների համատեղ համաձայնությունը, ապա ծնողի դիմումի հիման վրա փոփոխությունը կատարվում է խնամակալության և հոգաբարձության մարմնի եզրակացության պարտադիր առկայությամբ։
Այսինքն՝ մի ծնողը չի կարող միակողմանիորեն, ինքնուրույն փոխել երեխայի անունը կամ ազգանունը մյուսի կամքին հակառակ. նման դեպքում պարտադիր է խնամակալության և հոգաբարձության մարմնի եզրակացությունը։
Նույն եզրակացությունն անհրաժեշտ է նաև այն դեպքում, երբ հնարավոր չէ պարզել մյուս ծնողի բնակության վայրը։
Հաշվի՞ է առնվում երեխայի կարծիքը
Այո։ Օրենսգրքի 46-րդ հոդվածն ուղղակիորեն նշում է, որ անվան կամ ազգանվան փոփոխությունը կատարվում է՝ հաշվի առնելով երեխայի կարծիքը։ Սա բխում է նաև օրենսգրքի 44-րդ հոդվածից, ըստ որի՝ երեխան իրավունք ունի ազատ արտահայտելու իր կարծիքը իրեն վերաբերող հարցերում՝ իր տարիքին և հասունության մակարդակին համապատասխան։
Ինչպե՞ս է փոխվում անունը 16 տարին լրանալուց հետո
Օրենսգրքի 46-րդ հոդվածի համաձայն՝ մինչև 18 տարին լրացած երեխայի անվան կամ ազգանվան փոխման պետական գրանցումը կատարվում է «Քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման մասին» օրենքով սահմանված կարգով։
Հաճախ տրվող հարցեր
Ամուսնալուծվել եմ և ուզում եմ երեխայի ազգանունը փոխել իմ ազգանունով: Կարո՞ղ եմ դա անել առանց նախկին ամուսնուս համաձայնության:
Ընդհանուր կանոնով մինչև երեխայի 16 տարին լրանալը ազգանվան փոփոխությունը կատարվում է ծնողների համատեղ դիմումով։ Համաձայնության բացակայության դեպքում փոփոխությունը հնարավոր է, սակայն միայն խնամակալության և հոգաբարձության մարմնի եզրակացության պարտադիր առկայությամբ։
Ի՞նչ անել, եթե հնարավոր չէ գտնել մյուս ծնողին:
Օրենսգրքի 46-րդ հոդվածի համաձայն՝ երբ հնարավոր չէ պարզել մյուս ծնողի բնակության վայրը, փոփոխությունը կատարվում է խնամակալության և հոգաբարձության մարմնի եզրակացության պարտադիր առկայությամբ։
Մինչև ո՞ր տարիքն է կիրառվում ծնողների համաձայնության կանոնը:
Ծնողների համաձայնությամբ անվան կամ ազգանվան փոփոխության կանոնը վերաբերում է մինչև 16 տարեկան երեխային։
Հաշվի՞ է առնվում երեխայի կարծիքը անունը փոխելիս:
Այո։ Օրենսգիրքն ուղղակիորեն սահմանում է, որ փոփոխությունը կատարվում է՝ հաշվի առնելով երեխայի կարծիքը։
Կարո՞ղ է մեկ ծնողն ինքնուրույն դիմել, եթե մյուսը մահացած է կամ զրկված է ծնողական իրավունքներից:
Այո։ Եթե ծնողներից մեկը մահացած է, անհայտ բացակայող կամ անգործունակ է ճանաչված, կամ զրկված է ծնողական իրավունքներից, փոփոխությունը կարող է կատարվել ծնողներից մեկի դիմումով, – տեղեկացնում է Iravaban.net–ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Երեխայի անվան կամ ազգանվան փոփոխության կամ ընտանեկան այլ հարաբերությունների հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ զանգահարելով +374 99 970704 հեռախոսահամարին կամ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։
