«Մարդու վերարտադրողական առողջության և վերարտադրողական իրավունքների մասին» ՀՀ օրենքը սահմանում է, թե արդյոք թույլատրվում է պլանավորել ապագա երեխայի սեռը վերարտադրողականության օժանդակ տեխնոլոգիաների կիրառման դեպքում, և ինչ բացառություններ է նախատեսում օրենքը։ Ստորև Iravaban.net–ը ներկայացնում է հիմնական դրույթները՝ պարզ և հասկանալի լեզվով։
Ի՞նչ է ասում օրենքն ընդհանուր կանոնի մասին
Օրենքի 11-րդ հոդվածի համաձայն՝ վերարտադրողականության օժանդակ տեխնոլոգիաների կիրառման դեպքում ապագա երեխայի սեռը պլանավորել չի թույլատրվում։
Ուշադրություն դարձրեք ձևակերպմանը. արգելքը վերաբերում է վերարտադրողականության օժանդակ տեխնոլոգիաների (օրինակ՝ արտամարմնային բեղմնավորման) կիրառմանը, երբ սեռի ընտրությունը տեխնիկապես հնարավոր է դառնում։
Ի՞նչ բացառություններ է նախատեսում օրենքը
Նույն հոդվածը սահմանում է երկու բացառություն, երբ ապագա երեխայի սեռի պլանավորումը թույլատրվում է՝
– եթե առկա է սեռի հետ կապված հիվանդության ժառանգման հավանականություն,
– եթե ընտանիքն ունի նույն սեռի 3 երեխա։
Այսինքն՝ բացի բժշկական հիմքից (երբ որոշակի ժառանգական հիվանդություն փոխանցվում է ըստ սեռի), օրենքը թույլ է տալիս սեռի ընտրություն նաև այն ընտանիքներին, որոնք արդեն ունեն նույն սեռի երեք երեխա։
Ինչո՞ւ է սեռի հետ կապված հիվանդությունը համարվում բժշկական ցուցում
Որոշ ժառանգական հիվանդություններ փոխանցվում են՝ կապված երեխայի սեռի հետ։ Հենց այս պատճառով օրենքը սեռի հետ կապված հիվանդության ժառանգման հավանականությունը դիտարկում է որպես բժշկական հիմք։ Նշենք, որ նույն տրամաբանությունը կիրառվում է նաև հղիության արհեստական ընդհատման կարգավորումներում, որտեղ սեռի հետ կապված հիվանդության ժառանգման հավանականությունը համարվում է բժշկական ցուցում։
Ինչպե՞ս է վերահսկվում այս ոլորտը
Օրենքի համաձայն՝ վերարտադրողականության օժանդակ տեխնոլոգիաները կիրառվում են առողջապահության բնագավառի պետական կառավարման լիազոր մարմնի հաստատած բժշկասոցիալական ցուցումների հիման վրա, իսկ դրանց կիրառման կարգը, մեթոդների տարատեսակներն ու բժշկական գործելակերպը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը։
Բացի այդ, օրենքի 19.1-ին հոդվածի համաձայն՝ վերարտադրողականության օժանդակ տեխնոլոգիաների կիրառման նկատմամբ պետական վերահսկողությունն իրականացնում է Կառավարության լիազորած տեսչական մարմինը։
Հաճախ տրվող հարցեր
– Կարո՞ղ են ծնողներն ուղղակի ընտրել՝ տղա, թե աղջիկ երեխա ունենալ:
– Վերարտադրողականության օժանդակ տեխնոլոգիաների կիրառման դեպքում ապագա երեխայի սեռը պլանավորել չի թույլատրվում, բացառությամբ օրենքով նախատեսված երկու դեպքի։
– Ո՞ր դեպքերում է սեռի ընտրությունը թույլատրվում:
– Երկու դեպքում՝ եթե առկա է սեռի հետ կապված հիվանդության ժառանգման հավանականություն, կամ եթե ընտանիքն ունի նույն սեռի 3 երեխա։
– Երեք դուստր ունեմ: Կարո՞ղ եմ չորրորդ երեխայի սեռն ընտրել:
– Օրենքի համաձայն՝ նույն սեռի 3 երեխա ունեցող ընտանիքի դեպքում ապագա երեխայի սեռի պլանավորումն ընդգրկված է բացառությունների մեջ։ Կոնկրետ կիրառման կարգն ու պայմանները սահմանվում են ՀՀ կառավարության հաստատած բժշկասոցիալական ցուցումների և գործելակարգի հիման վրա։
– Այս արգելքը վերաբերու՞մ է ցանկացած հղիության:
– Ոչ։ Օրենքի 11-րդ հոդվածով սահմանված արգելքը վերաբերում է վերարտադրողականության օժանդակ տեխնոլոգիաների կիրառմանը, երբ սեռի ընտրությունը տեխնիկապես հնարավոր է դառնում, – տեղեկացնում է Iravaban.net–ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Վերարտադրողական իրավունքների կամ վերարտադրողականության օժանդակ տեխնոլոգիաների կիրառման հետ կապված կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը՝ զանգահարելով +374 99 970704 հեռախոսահամարին կամ գրելով [email protected] էլեկտրոնային փոստի հասցեին։
