2027-2028 ուստարվանից ավագ դպրոցում կներդրվեն ինտեգրված առարկաներ. ո՞ր առարկաներին է դա վերաբերում

ՀՀ-ում 2027-2028 ուսումնական տարվանից ավագ դպրոցում կներդրվեն 10-12-րդ դասարանների ինտեգրված առարկաները. այդպես է սահմանում հանրակրթության պետական չափորոշիչը հաստատած որոշման նոր խմբագրությունը։ Սակայն շատ ծնողներ չգիտեն, թե որ առարկաներին է դա վերաբերում, և ընդհանրապես՝ որ դասարաններում են հայոց լեզուն, Հայաստանի պատմությունը և մյուս առարկաները դասավանդվում մեկ ինտեգրված առարկայով, և որ դասարանից են դառնում առանձին։

Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, հանրակրթության պետական չափորոշիչը (հաստատված ՀՀ կառավարության 2010 թվականի ապրիլի 8-ի N 439-Ն որոշմամբ, 2026 թվականի մայիսի 21-ի N 699-Ն որոշմամբ շարադրված նոր խմբագրությամբ) 43-րդ կետով սահմանում է առարկայացանկի ձևավորման հիմնական սկզբունքները՝ ըստ դասարանների։

Ե՞րբ են ներդրվելու ավագ դպրոցի ինտեգրված առարկաները

Կարևոր է իմանալ, որ որոշման 1.1-ին կետի համաձայն՝ չափորոշչի 43-րդ կետի 1-ին ենթակետի «բ» պարբերությամբ, ինչպես նաև նույն կետի 4-րդ և 7-րդ ենթակետերով նախատեսված 10-12-րդ դասարանների ինտեգրված առարկաները կներդրվեն 2027-2028 ուսումնական տարվանից։

Այսինքն՝ խոսքը երեք ուղղության մասին է․ ավագ դպրոցում բնագիտության ինտեգրված առարկայի, հայոց լեզվի և գրականության ինտեգրված առարկայի, ինչպես նաև համաշխարհային պատմությունն ու հասարակական կյանքի ոլորտները ներկայացնող ինտեգրված առարկայի ներդրումը կսկսվի ոչ թե առաջիկա, այլ 2027-2028 ուսումնական տարվանից։

Հայոց լեզու և գրականություն. մինչև 6-րդ դասարանը՝ մեկ առարկա

Չափորոշչի 43-րդ կետի 4-րդ ենթակետի համաձայն՝ «Հայոց լեզու և գրականություն» բնագավառը 1-6-րդ դասարաններում ներկայացվում է հայոց լեզուն և գրականությունը ներկայացնող մեկ ինտեգրված առարկայով, իսկ 7-9-րդ դասարաններում՝ հայոց լեզուն և գրականությունն ուսումնասիրող առանձին առարկաներով։

10-12-րդ դասարաններում նախատեսված է երկու տարբերակ. հայոց լեզուն և գրականությունն ուսումնասիրող առանձին առարկայի նպատակային ծրագիր կամ ինտեգրված առարկայի հիմնական ծրագիր։

Պատմությունը 5-6-րդ դասարաններում. մեկ ինտեգրված առարկա

Չափորոշչի 43-րդ կետի 5-րդ ենթակետի համաձայն՝ «Հայրենագիտություն» և «Հասարակություն, հասարակական գիտություններ» բնագավառները 5-6-րդ դասարաններում ներկայացվում են Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմությունը, մշակույթը և կրոնը, աշխարհագրությունը, հասարակական կյանքի ոլորտները ներկայացնող մեկ ինտեգրված առարկայով։

Այսինքն՝ այս երկու դասարաններում պատմությունը, կրոնը, աշխարհագրությունը և հասարակագիտական բովանդակությունը երեխան ուսումնասիրում է որպես մեկ առարկա։ Իսկ 2-4-րդ դասարաններում, 43-րդ կետի 2-րդ ենթակետի համաձայն, այս բնագավառները՝ բնագիտական բովանդակության հետ միասին, ներկայացվում են մարդուն և նրա շրջակա աշխարհն ուսումնասիրող մեկ ինտեգրված ուսումնական առարկայով։

7-9-րդ դասարաններ. առանձին առարկաներ

Չափորոշչի 43-րդ կետի 6-րդ և 7-րդ ենթակետերի համաձայն՝ 7-9-րդ դասարաններում «Հայրենագիտություն» բնագավառը ներկայացվում է առանձին առարկաներով, իսկ «Հասարակություն, հասարակական գիտություններ» բնագավառը՝ համաշխարհային պատմությունը և հասարակական կյանքի ոլորտները ներկայացնող առանձին առարկաներով։

Ավագ դպրոց. Հայաստանի պատմությունը՝ առանձին, մնացածը՝ երկու տարբերակով

43-րդ կետի 7-րդ ենթակետի համաձայն՝ 10-12-րդ դասարաններում Հայաստանի պատմությունը ներկայացվում է առանձին հիմնական կամ նպատակային ծրագրով, իսկ հասարակական կյանքի ոլորտները և համաշխարհային պատմությունը՝ ինտեգրված հիմնական ծրագրով կամ նպատակային ծրագրերով՝ առանձին առարկաներով։

Այսինքն՝ Հայաստանի պատմությունն ավագ դպրոցում ամեն դեպքում առանձին առարկա է, իսկ համաշխարհային պատմությունը և հասարակագիտական բովանդակությունը կարող են դասավանդվել կա՛մ մեկ ինտեգրված առարկայով, կա՛մ առանձին առարկաներով՝ նպատակային ծրագրերով։

Իսկ մյուս առարկանե՞րը

Չափորոշչի 43-րդ կետը սահմանում է նաև մյուս բնագավառների առարկաների դասավանդման կարգը։ 1-ին ենթակետի համաձայն՝ մաթեմատիկան 1-6-րդ դասարաններում ներկայացվում է մեկ ինտեգրված առարկայով, 7-9-րդ դասարաններում՝ առանձին առարկաներով, իսկ 10-12-րդ դասարաններում՝ սովորողի ընտրությամբ՝ հիմնական կամ նպատակային ծրագրերով ուսումնասիրվող ինտեգրված կամ առանձին առարկաներով։ Ընդ որում, 2-4-րդ դասարաններում նախատեսված է նաև շախմատ խաղի ուսուցման միջոցով մաթեմատիկական և քննադատական մտածողությունը զարգացնող առանձին առարկա։

Նույն ենթակետի համաձայն՝ բնագիտությունը 5-6-րդ դասարաններում ներկայացվում է մեկ ինտեգրված առարկայով, 7-9-րդ դասարաններում՝ առանձին բնագիտական առարկաներով, իսկ ավագ դպրոցում՝ 10-11-րդ դասարաններում հիմնական ծրագրով ուսումնասիրվող մեկ ինտեգրված առարկայով կամ 10-12-րդ դասարաններում նպատակային ծրագրով ուսումնասիրվող առանձին առարկաներով։ Տեխնոլոգիական (ճարտարագիտական) կրթությունը 1-6-րդ դասարաններում առանձին առարկա է, իսկ տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների կրթությունը 2-9-րդ դասարաններում ներկայացվում է հիմնական, 10-12-րդ դասարաններում՝ հիմնական կամ նպատակային ծրագրերով։

8-րդ ենթակետի համաձայն՝ «Արվեստ և արհեստ» բնագավառը 1-6-րդ դասարաններում ներկայացվում է առանձին, 7-9-րդ դասարաններում՝ առանձին կամ ինտեգրված առարկաներով, իսկ 10-12-րդ դասարաններում՝ ինտեգրված առարկայով կամ ուսումնական նախագծերի միջոցով։ Իսկ 9-րդ ենթակետի համաձայն՝ «Ֆիզկուլտուրա» առարկան 1-12-րդ դասարաններում դասավանդվում է առանձին հիմնական ծրագրով, «Անվտանգ կենսագործունեություն» և «Առողջ ապրելակերպ» առարկաները՝ 5-11-րդ դասարաններում՝ առանձին հիմնական ծրագրերով։

Հաճախ տրվող հարցեր

Ինչո՞ւ երեխաս 3-րդ դասարանում առանձին «գրականություն» առարկա չունի։

43-րդ կետի 4-րդ ենթակետի համաձայն՝ 1-6-րդ դասարաններում հայոց լեզուն և գրականությունը դասավանդվում են մեկ ինտեգրված առարկայով. դրանք առանձին առարկաներ են դառնում 7-րդ դասարանից։

5-րդ դասարանում պատմությունն առանձի՞ն առարկա է։

Ոչ։ 43-րդ կետի 5-րդ ենթակետի համաձայն՝ 5-6-րդ դասարաններում Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմությունը, մշակույթը, կրոնը, աշխարհագրությունը և հասարակական կյանքի ոլորտները ներկայացվում են մեկ ինտեգրված առարկայով։

Ո՞ր դասարանից է համաշխարհային պատմությունն առանձին առարկա։

43-րդ կետի 7-րդ ենթակետի համաձայն՝ 7-9-րդ դասարաններում համաշխարհային պատմությունը դասավանդվում է առանձին առարկայով։

Ավագ դպրոցում Հայաստանի պատմությունը կմնա՞ առանձին առարկա։

Այո։ 10-12-րդ դասարաններում Հայաստանի պատմությունը ներկայացվում է առանձին հիմնական կամ նպատակային ծրագրով։

Ե՞րբ են ներդրվելու 10-12-րդ դասարանների ինտեգրված առարկաները։

Որոշման 1.1-ին կետի համաձայն՝ 2027-2028 ուսումնական տարվանից։

Ամփոփելով՝ պետք է նշել, որ չափորոշչով հայոց լեզուն և գրականությունը 1-6-րդ դասարաններում դասավանդվում են մեկ ինտեգրված առարկայով և առանձին առարկաներ են դառնում 7-րդ դասարանից, պատմությունը, կրոնն ու աշխարհագրությունը 5-6-րդ դասարաններում մեկ ինտեգրված առարկա են, 7-9-րդ դասարաններում գործում են առանձին առարկաներ, ավագ դպրոցում Հայաստանի պատմությունն ամեն դեպքում առանձին առարկա է, նույն տրամաբանությամբ՝ «ինտեգրվածից դեպի առանձին» սկզբունքով, կառուցված է նաև մաթեմատիկայի և բնագիտության դասավանդումը. 10-12-րդ դասարանների ինտեգրված առարկաները կներդրվեն 2027-2028 ուսումնական տարվանից, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։

Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։