Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը հունիսի 14-ին ամփոփել է Ազգային ժողովի 9-րդ գումարման ընտրությունների արդյունքները։ Արդյունքների հիման վրա որոշվում է նաև, թե որ քաղաքական ուժերն են ստանալու պետական բյուջեից ֆինանսավորում։ Ստորև Iravaban.net-ը ներկայացնում է, թե ով, ինչքան և քանի տարի կստանա՝ հիմք ընդունելով «Կուսակցությունների մասին» սահմանադրական օրենքի 26-րդ հոդվածը և ԿԸՀ-ի կողմից հրապարակած վերջնական արդյունքների վերաբերյալ տվյալները։
Ո՞ր ուժերն ունեն ֆինանսավորման իրավունք
Օրենքի համաձայն՝ պետական ֆինանսավորում է հատկացվում առնվազն 2 տոկոս ձայն ստացած կուսակցությանը, իսկ դաշինքի դեպքում՝ ընտրական շեմը (մինչև երեք կուսակցությունից կազմված դաշինքի համար՝ 8 տոկոս, չորս և ավելի կուսակցության դաշինքի համար՝ 10 տոկոս) հաղթահարելու պայմանով։ Ֆինանսավորման 2 տոկոսի շեմը հատել է 6 ուժ.
| Քաղաքական ուժ | Ձայն | % |
| «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցություն | 726,819 | 49.7456 |
| «Ուժեղ Հայաստան» դաշինք («Ուժեղ Հայաստան», «Նոր Դարաշրջան» և «Միավորված Հայեր» կուսակցություններ) | 340,006 | 23.2710 |
| «Հայաստան» կուսակցությունների դաշինք («Հայ յեղափոխական դաշնակցություն» և «Առաջ» աջակենտրոն կուսակցություններ) | 144,983 | 9.9231 |
| «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցություն | 58,287 | 3.9893 |
| «Միասնության թևեր» կուսակցություն | 33,537 | 2.2954 |
| «Հայաստանի շնորհապետական» կուսակցություն | 30,642 | 2.0972 |
Մնացած 12 ուժերը 2 տոկոսից ցածր ձայներ են ստացել, ուստի ֆինանսավորում չեն ստանա։
Ինչու՞ ֆինանսավորում կստանան նաև խորհրդարան չանցած ուժերը
Կարևոր է չշփոթել երկու տարբեր շեմ։ Խորհրդարան մտնելու շեմը կուսակցության համար 4 տոկոս է, դաշինքի համար՝ մինչև երեք կուսակցության դեպքում 8 տոկոս (չորս և ավելի կուսակցության դաշինքի դեպքում՝ 10 տոկոս), մինչդեռ ֆինանսավորման շեմը ընդամենը 2 տոկոս է։ Ուստի «Բարգավաճ Հայաստանը» (3.99%), «Միասնության թևերը» (2.30%) և «Հայաստանի շնորհապետականը» (2.10%) խորհրդարանում տեղ չունեն, սակայն պետական ֆինանսավորման իրավունք ունեն։
Որքա՞ն գումար կստանան
Օրենքի 26-րդ հոդվածի համաձայն՝ գումարը հաշվարկվում է ստացած ձայների հիման վրա՝ «նվազագույն աշխատավարձի չափով՝ յուրաքանչյուր ձայնի դիմաց» սկզբունքով, աստիճանաբար նվազող դրույքաչափով.
- 2-ից մինչև 5 տոկոս ձայներ ստանալու դեպքում՝ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով՝ յուրաքանչյուր ձայնի դիմաց․
- 5-ից մինչև 20 տոկոս ձայներ ստանալու դեպքում՝ մինչև 5 տոկոսի սահմաններում տրված յուրաքանչյուր ձայնի դիմաց՝ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, իսկ 5-ից մինչև 20 տոկոսի սահմաններում տրված յուրաքանչյուր ձայնի դիմաց՝ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի կեսի չափով․
- 20 և ավելի տոկոս ձայներ ստանալու դեպքում` մինչև 5 տոկոսի սահմաններում տրված յուրաքանչյուր ձայնի դիմաց՝ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով, 5-ից մինչև 20 տոկոսի սահմաններում՝ յուրաքանչյուր ձայնի դիմաց՝ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի կեսի չափով, իսկ 20 տոկոսը գերազանցող սահմաններում տրված յուրաքանչյուր ձայնի դիմաց՝ օրենքով սահմանված նվազագույն աշխատավարձի մեկ քառորդի չափով։
| Քաղաքական ուժ | Մոտավոր տարեկան ֆինանսավորում |
| «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցություն | շուրջ 291.3 մլն դրամ |
| «Ուժեղ Հայաստան» դաշինք | շուրջ 194.6 մլն դրամ |
| «Հայաստան» կուսակցությունների դաշինք | շուրջ 109.0 մլն դրամ |
| «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցություն | շուրջ 58.3 մլն դրամ |
| «Միասնության թևեր» կուսակցություն | շուրջ 33.5 մլն դրամ |
| «Հայաստանի շնորհապետական» կուսակցություն | շուրջ 30.6 մլն դրամ |
Ընդհանուր առմամբ՝ տարեկան մոտ 717 միլիոն դրամ։ Հաշվարկված գումարը բաժանվում է երկու մասի՝ 80 տոկոսը՝ ընդհանուր ֆինանսավորում (տրվում է կիսամյակային սկզբունքով), 20 տոկոսը՝ նպատակային ֆինանսավորում (պայմանավորված է ղեկավար մարմնում գենդերային հավասարակշռությամբ և մարզային ստորաբաժանումներ ունենալով)։ Դաշինքների դեպքում միջոցները բաշխվում են դաշինքի կուսակցությունների միջև հավասարապես, եթե այլ բան նախատեսված չէ դաշինքի որոշմամբ։
Քանի՞ տարի է տրվում պետական ֆինանսավորումը
Պետական ֆինանսավորումը տրվում է տվյալ գումարման Ազգային ժողովի լիազորությունների ողջ ժամանակահատվածում և դադարեցվում է ԱԺ լիազորությունների ավարտման օրը։ Քանի որ ԱԺ-ի ժամկետը 5 տարի է, գործնականում ֆինանսավորումը տրվում է մինչև հաջորդ հերթական ընտրությունները, ինչը 5-ամյա ժամկետում կազմում է մոտավորապես 3,6 միլիարդ դրամ՝ վեց ուժի համար միասին։
Կարևոր է իմանալ
- Պետական ֆինանսավորում կստանա 6 ուժ՝ 2 տոկոսի շեմը հատածները։
- Ֆինանսավորման շեմը (2%) ավելի ցածր է, քան խորհրդարան մտնելու շեմը (կուսակցության՝ 4%, մինչև երեք կուսակցության դաշինքի՝ 8%, չորս և ավելիի՝ 10%), ուստի ֆինանսավորում ստացողների թիվն ավելի մեծ է, քան մանդատ ստացածներինը։
- Դաշինքները ֆինանսավորում են ստանում միայն ընտրական շեմը հաղթահարելու դեպքում, և գումարը բաշխվում է դաշինքի կուսակցությունների միջև։
- Գումարը տրվում է ԱԺ-ի ողջ 5-ամյա ժամկետում՝ ընդհանուր (80%) և նպատակային (20%) մասերով։
Աղբյուրներ՝ «Կուսակցությունների մասին» սահմանադրական օրենք, հոդված 26. ԿԸՀ-ի վերջնական արձանագրություն, «Հայաստանի Հանրապետության ընտրական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենք, հոդված 95, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. Սույն նյութում հաշվարկված և նշված ֆինանսավորման դրամային գումարները մոտավոր հաշվարկ են՝ հիմնված հաշվարկային նվազագույն աշխատավարձի (1,000 դրամ) վրա, և կարող են ճշտվել ըստ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի՝ կուսակցությունների տարեկան հաշվետվությունների ստուգման ու օրենքով սահմանված այլ պայմանների (ակտիվների սահմանաչափ, այլ եկամուտների նվազեցում)։