«Հայաստանի Հանրապետության 2026 թվականի պետական բյուջեի մասին» օրենքում վերաբաշխում, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2025 թվականի դեկտեմբերի 25-ի N 1910-Ն որոշման մեջ փոփոխություններ կատարելու մասին
Իրավական ակտի ընդունման անհրաժեշտությունը
Թանգարանների մասնագիտական ոլորտի աշխատակիցների վարձատրության բարձրացումը հանդիսանում է նպատակային քայլ։ Ներկայումս թանգարանների մասնագիտական ոլորտի աշխատակիցները իրականացնում են բազմաբնույթ և բարձր մասնագիտական հմտություններ պահանջող գործառույթներ՝ մշակութային արժեքների պահպանություն, հանրահռչակում, հաշվառում, գիտական մշակում, ցուցադրությունների կազմակերպում, կրթական ծրագրերի իրականացում։ Վարձատրության ցածր մակարդակը բացասաբար է անդրադառնում ոլորտի կադրային կայունության, մասնագետների ներգրավման և պահպանման, ինչպես նաև թանգարանների գործունեության արդյունավետության վրա, ինչը անհրաժեշտություն է առաջացնում բարձրացնել թանգարանների մասնագիտական ոլորտի աշխատակիցների աշխատավարձերը՝ խթանելու մասնագիտական զարգացումը և բարձրացնելու մշակութային հաստատությունների գործունեության արդյունավետությունը։
Նախագծի ընդունումը կնպաստի ոլորտում միասնական գործելակարգերի ներդրմանը, ատեստավորման արդյունքների օբյեկտիվության բարձրացմանը և մարդկային ռեսուրսների կառավարման արդյունավետության ամրապնդմանը։
Ընթացիկ իրավիճակը և խնդիրները
Վերջին տարիներին թանգարանների գործառույթները զգալիորեն ընդլայնվել են․ թվայնացում, միջազգային ցուցադրությունների կազմակերպում, աճուրդների մշտադիտարկում և այլ հմտություններ պահանջող գործառույթներ։ Չնայած աշխատանքի բարձր պատասխանատվությանը և բարդությանը՝ ոլորտում վարձատրության մակարդակը շարունակում է մնալ ոչ մրցունակ, որը առաջացնում է համակարգային խնդիրներ՝ երիտասարդ կադրերի ներգրավման ցածր հետաքրքրվածություն, մասնագիտական աճի և վերապատրաստման սահմանափակում, թանգարանային կառավարման և պահպանության որակի անկման ռիսկ։ Վարձատրության բարձրացումը պետք է դիտարկել ոչ թե որպես զուտ սոցիալական միջոց, այլ որպես ռազմավարական ներդրում՝ ուղղված թանգարանային համակարգի կայունացմանը։
Միևնույն ժամանակ սահմանված կարգով շրջանառվել է «Հայաստանի Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի 2024 թվականի օգոստոսի 27-ի «Պետական թանգարանային աշխատողների ատեստավորման կարգի օրինակելի ձևը հաստատելու մասին» N 66-Ն հրամանում լրացում և փոփոխություններ կատարելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի հրամանի նախագիծը, որի ընդունումը բխում է պետական թանգարանային աշխատողների ատեստավորման գործընթացի առավել արդյունավետ, թափանցիկ և միասնական չափանիշներով կազմակերպման անհրաժեշտությունից։
Կարգավորման նպատակը և բնույթը
Սույն իրավական ակտի ընդունմամբ կբարձրանա թանգարանների մասնագիտական ոլորտի աշխատակիցների վարձատրությունը, որը միտված է ոլորտի զարգացմանը և կադրային կայուն քաղաքականությանը։
Նախագծի մշակման գործընթացում ներգրավված ինստիտուտները և անձինք
Իրավական ակտի նախագիծը մշակել են Հայաստանի Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության մասնագետները։
Իրավական ակտի կիրարկման դեպքում ակնկալվող արդյունքը
Իրավական ակտի կիրարկման արդյունքում ակնկալվում է պետական թանգարանային աշխատողների մասնագիտական ոլորտի աշխատակիցների վարձատրության բարձրացում։ Այն կնպաստի գործընթացի օպերատիվության ապահովմանը, ոլորտային առանձնահատկությունների առավել լիարժեք հաշվառմանը և պատասխանատվության հստակ բաշխմանը։
Որոշման նախագծի ընդունումը կարող է նպաստել շուրջ 583 թանգարանային աշխատողների ամսական եկամտի միջինում 68 հազար ՀՀ դրամով ավելացմանը (աճը՝ 57%)․ արդյունքում միջին ամսական աշխատավարձը 129.5 հազար դրամից կհասնի 198.2 հազար դրամի։
Իրավական ակտի ընդունման կապակցությամբ պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի բյուջեում եկամուտների և ծախսերի ավելացման կամ նվազեցման անհրաժեշտություն
Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշման նախագծի ընդունման կապակցությամբ Հայաստանի Հանրապետության պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի բյուջեում եկամուտների և ծախսերի ավելացում կամ նվազեցում չի առաջանում։
Թանգարանների մասնագիտական ոլորտի աշխատակիցների վարձատրության ավելացման համար հաշվարկված է տարեկան 507260.0 հազ. դրամ, որը նախատեսված է նաև 2027-2029թթ. ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության կողմից ներկայացված ՄԺԾԾ հայտում։ 2026թ.-ի 6 ամիսներին (նախատեսվում է վճարումներն իրականացնել հուլիս ամսից) նշված ծրագիրը իրականացնելու համար ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության 2026թ.-ի պետական բյուջեով նախատեսված մի շարք ծրագրերից կատարվում են վերաբաշխումներ։
Այդ թվում.
1075 «Մշակութային ժառանգության ծրագիր», «Մշակութային արժեքների փորձաքննության ծառայություններ» միջոցառում՝ 8,640.0 հազ. դրամ,
1075 «Մշակութային ժառանգության ծրագիր», «Աջակցություն թանգարանային միջոցառումների իրականացմանը» միջոցառում՝ 28,675.0 հազ. դրամ,
1168 «Արվեստների ծրագիր», «11025. Թատերահամերգային կազմակերպությունների ֆինանսավորման փորձնական մոդելի ներդրում» միջոցառում՝ 34,528.0 հազ. դրամ,
1198 «Մշակութային և գեղագիտական դաստիարակություն», «11009. Դպրոցական բաժանորդային համակարգի ծրագրի իրականացում» միջոցառում՝ 80,000.0 հազ. դրամ։
Միևնույն ժամանակ հարկ է նշել, որ նախատեսվող գումարը պետք է ապահովի միայն ատեստավորումը հաջողությամբ հաղթահարած թանգարանների մասնագիտական ոլորտի համապատասխան աշխատակիցներին հավելավճարի հատկացումը։
Հարկ է նշել նաև, որ նվազեցվող միջոցառումների գծով մինչև տարեվերջ ֆինանսական միջոցների վերականգնման անհրաժեշտությունը բացակայում է։
Իրավական ակտի ընդունման կապակցությամբ այլ նորմատիվ իրավական ակտերի ընդունման անհրաժեշտություն
Այլ իրավական ակտերում փոփոխությունների և/կամ լրացումների անհրաժեշտությունը. Չի առաջացնում։
Միջազգային պայմանագրերով ստանձնած պարտավորությունների հետ համապատասխանությունը. Համապատասխանում է։
8. Կապը ռազմավարական փաստաթղթերի հետ. Հայաստանի վերափոխման ռազմավարություն 2050, Կառավարության 2021-2026թթ. ծրագիր, ոլորտային և/կամ այլ ռազմավարություններ
Որոշման նախագիծը մշակվել է հիմք ընդունելով ՀՀ կառավարության 2021 թ. օգոստոսի 18-ի N 1363-Ա որոշմամբ հաստատված ՀՀ կառավարության 2021-2026 թվականների ծրագրի 4-րդ գլխի 4.8 (Սպորտ) և 4.9 (Մշակույթ) բաժիներում ամրագրված պետական քաղաքականության հիմնական ուղղությունները։
Այլ տեղեկություններ
Չկան։