ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի համաձայն՝ ընդհանուր սեփականության իրավունքում բաժինը երրորդ անձի վաճառելիս բաժնային սեփականության մնացած մասնակիցները, վաճառքի գնով և այլ հավասար պայմաններով, վաճառվող բաժինը գնելու նախապատվության իրավունք ունեն։ Սակայն շատերը չգիտեն, որ օրենքը սահմանում է հստակ կարգ այս իրավունքի իրականացման և դրա խախտման հետևանքների համար։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածը սահմանում է բաժնային սեփականության մասնակիցների գնելու նախապատվության իրավունքը, ծանուցման կարգը, ժամկետները և իրավունքի խախտման հետևանքները։
Գնելու նախապատվության իրավունքի էությունը
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ ընդհանուր սեփականության իրավունքում բաժինը երրորդ անձի վաճառելիս բաժնային սեփականության մնացած մասնակիցները, վաճառքի գնով և այլ հավասար պայմաններով, վաճառվող բաժինը գնելու նախապատվության իրավունք ունեն, բացառությամբ հրապարակային սակարկություններով վաճառքի դեպքի։
Ծանուցման կարգը և ժամկետները
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ բաժինը վաճառողը պարտավոր է իր բաժինը երրորդ անձի վաճառելու մտադրության մասին գրավոր տեղեկացնել բաժնային սեփականության մյուս մասնակիցներին՝ նշելով գինը և վաճառքի մյուս պայմանները։
Եթե բաժնային սեփականության մյուս մասնակիցները հրաժարվում են վաճառվող բաժինը գնելուց կամ անշարժ գույքի սեփականության իրավունքում բաժինը ձեռք չեն բերում ծանուցումը ստանալու օրվանից մեկ ամսվա, իսկ շարժական գույքի սեփականության իրավունքում՝ տասն օրվա ընթացքում, վաճառողն իրավունք ունի իր բաժինը վաճառել ցանկացած անձի։
Նախապատվության իրավունքի խախտման հետևանքները
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ գնելու նախապատվության իրավունքի խախտմամբ բաժնի վաճառքի դեպքում բաժնային սեփականության ցանկացած մասնակից իրավունք ունի երեք ամսվա ընթացքում դատական կարգով պահանջել իրեն փոխանցելու գնորդի իրավունքները և պարտականությունները։
Լրացուցիչ կանոններ
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ բաժինը գնելու նախապատվության իրավունքը չի կարող զիջվել։
ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ սույն հոդվածի կանոնները կիրառվում են նաև բաժինը փոխանակության պայմանագրով օտարելիս։
Ամփոփելով, պետք է նշել, որ բաժնային սեփականության մասնակիցները ունեն բաժինը գնելու նախապատվության իրավունք՝ նույն գնով և պայմաններով։ Վաճառողը պարտավոր է գրավոր տեղեկացնել մյուս մասնակիցներին՝ նշելով գինը և պայմանները։ Անշարժ գույքի դեպքում ժամկետը մեկ ամիս է, շարժական գույքի դեպքում՝ տասն օր։ Նախապատվության իրավունքի խախտման դեպքում մասնակիցը կարող է երեք ամսվա ընթացքում դատարանում պահանջել իրեն փոխանցելու գնորդի իրավունքները և պարտականությունները՝ տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք դիմել «ԼԻԳԼ ԸԼԱՅԸՆՍ» իրավաբանական ընկերությանը։