Օդի աղտոտվածությունը այլևս միայն բնապահպանական խնդիր չէ․ այն դարձել է գլոբալ առողջապահական ճգնաժամ, որը տարեկան միլիոնավոր մարդկանց կյանքի որակի վրա է ազդում։
Հիդրոօդերեւութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոնը հրապարակել է աշխարհում ամենաաղտոտված օդ ունեցող երկրների ցանկը։
Ըստ միջազգային առողջապահական և բնապահպանական գնահատումների՝ հատկապես Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության-ԱՀԿ՝ #WHO (World Health Organization) և Առողջապահական ազդեցությունների ինստիտուտի՝ Health Effects Institute (State of Global Air) տվյալների, աշխարհի ամենաբարձր օդային աղտոտվածություն ունեցող երկրները վերջին տարիներին գրեթե չեն փոխվում։
Աշխարհի «ռիսկային գոտիները» .
2025–2026թթ. տվյալների միտումները ցույց են տալիս, որ PM2.5-ով ամենաբարձր աղտոտվածություն ունեցող երկրներն են՝
- Չադ` հիմնականում պայմանավորված փոշու փոթորիկներով և չոր կլիմայով
- Բանգլադեշ` պայմանավորված բարձր բնակչության խտությամբ և արդյունաբերական արտանետումներով
- Պակիստան`պայմանավորված տրանսպորտային, արդյունաբերական և գյուղատնտեսական արտանետումներով, թափոնների այրմամբ
- Հնդկաստան` պայմանավորված տրանստորտային և արդյունաբերական արտանետումներով, շինարարությամբ
Աղտոտված օդը կարող է բերել՝
• շնչառական հիվանդությունների
• սրտանոթային խնդիրների
• երկարաժամկետ քրոնիկ առողջական ռիսկերի
ԱՀԿ-ի գնահատմամբ՝ աշխարհում բնակչության ավելի քան 90%-ը շնչում է անվտանգության ստանդարտներին չհամապատասխանող օդ։ Սա նշանակում է՝ խնդիրը ոչ թե միայն որոշ երկրներինն է, այլ՝ գլոբալ։
«Օդը սահմաններ չի ճանաչում․ մեկ երկրում աղտոտվածությունը կարող է տարածվել և ազդել ամբողջ տարածաշրջանի վրա։ Ուստի օդի որակի վերահսկումն այլևս միայն տեղական խնդիր չէ, այլ՝ գլոբալ պատասխանատվություն», ֊նշել է մոնիթորինգի կենտրոնը։