Հայաստանի կառավարությունը նախատեսում է հերթական քայլն իրականացնել պետական բնակելի ֆոնդի նվիրատվության և սոցիալական բնակապահովության ծրագրերի շրջանակում։ Քննության է ներկայացվել «Բնակելի տարածքներ նվիրելու մասին» կառավարության որոշման նախագիծը, որով առաջարկվում է Տավուշի մարզի Դիլիջան քաղաքում գտնվող 17 բնակելի տարածք անհատույց կարգով նվիրել այնտեղ փաստացի բնակվող ընտանիքներին։
Նախագիծը վերաբերում է Դիլիջան քաղաքի Թբիլիսյան խճուղի 8 հասցեում, առավել հայտնի «Զինավան-2» տարածքում գտնվող բնակելի տնակներին, որոնք հաշվառված են ՀՀ պաշտպանության նախարարության հաշվեկշռում։ Ըստ հիմնավորման՝ բնակիչների մի մասը շուրջ երեք տասնամյակ բնակվում է այդ տարածքներում, սեփական միջոցներով վերանորոգել է բնակարանները, դարձել կոմունալ ծառայությունների բաժանորդ և փաստացի ձևավորել մշտական բնակավայր, սակայն մինչ այժմ չի ունեցել սեփականության իրավունք։
Կառավարության որոշման նախագծով նախատեսվում է ընդհանուր առմամբ 61 անձից բաղկացած 17 ընտանիքի նվիրել իրենց կողմից զբաղեցրած բնակելի տարածքները։ Քաղաքացիների դիմումները Պետական գույքի կառավարման կոմիտե են ներկայացվել 2025 թվականի հոկտեմբերի 15-ին, ինչից հետո սկսվել է անհրաժեշտ փաստաթղթերի ուսումնասիրությունն ու որոշման նախագծի նախապատրաստումը։
Ինչու է մշակվել նախագիծը
Նախագծի հիմքում դրվել է Ֆինանսատնտեսական նախարարական կոմիտեի 2025 թվականի մարտի 14-ի նիստի հանձնարարականը, ինչպես նաև պետական հանրակացարանային և բնակելի ֆոնդի նվիրատվության գործընթացը շարունակելու անհրաժեշտությունը։
2025 թվականի ապրիլի 17-ին վարչապետի աշխատակազմում անցկացված աշխատանքային քննարկման ընթացքում տարբեր գերատեսչությունների ներկայացուցիչներ քննարկել են Դիլիջանի «Զինավան-2» հասցեում գտնվող բնակելի տարածքների սեփականաշնորհման հարցը։ Արդյունքում ընտրվել է իրավական լուծման այն տարբերակը, որով փոփոխություններ են կատարվել կառավարության համապատասխան որոշումներում՝ հնարավորություն ստեղծելով տվյալ բնակելի տարածքները նվիրատվության կարգով տրամադրել բնակիչներին։
Այդ նպատակով արդեն ընդունվել է նաև 2025 թվականի օգոստոսի 21-ի N 1180-Ն որոշումը, որով լրացումներ և փոփոխություններ են կատարվել 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի N 2037-Ն որոշման մեջ։ Վերջինս կարգավորում է պետական սեփականություն հանդիսացող գույքի նվիրատվության և հանրակացարանային ֆոնդի սեփականաշնորհման ընթացակարգերը։
Սոցիալական խնդիրների լուծում և պետական գույքի արդյունավետ կառավարում
Հիմնավորման մեջ ընդգծվում է, որ նախագծի ընդունումը միաժամանակ լուծում է մի քանի խնդիր։ Նախ՝ բարելավվում են բնակիչների սոցիալական և կենցաղային պայմանները՝ մարդկանց տրամադրելով սեփականության իրավունք։ Բացի այդ, իշխանությունները ակնկալում են, որ սեփականության իրավունքի ձեռքբերումը խթան կհանդիսանա բնակիչների համար՝ ավելի մեծ պատասխանատվությամբ պահպանելու և վերանորոգելու բնակելի տարածքները։
Կառավարությունում նաև նշում են, որ նախագիծը նպաստում է պետական գույքի օգտագործման արդյունավետության բարձրացմանը և համապատասխանում է 2021-2026 թվականների կառավարության ծրագրի այն դրույթներին, որոնք վերաբերում են հանրակացարանային բնակելի ֆոնդի նվիրատվության և սեփականաշնորհման գործընթացի ավարտին։
Լրացուցիչ ծախսեր չեն նախատեսվում
Նախագծի ընդունմամբ պետական բյուջեի վրա լրացուցիչ ֆինանսական բեռ չի առաջանա։ Հիմնավորման համաձայն՝ պետական և համայնքային բյուջեներում եկամուտների կամ ծախսերի փոփոխություններ չեն նախատեսվում, ինչպես նաև անհրաժեշտություն չի առաջանա այլ իրավական ակտերում փոփոխություններ կատարելու։
Նախագիծը մշակվել է ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության Պետական գույքի կառավարման կոմիտեի կողմից և արդեն համաձայնեցվել է պաշտպանության նախարարության հետ։
Կառավարությունում համոզված են, որ նախաձեռնությունը կդառնա բնակարանային խնդիրների լուծման հերթական քայլերից մեկը՝ հատկապես այն ընտանիքների համար, որոնք տարիներ շարունակ բնակվել են պետական ֆոնդի տարածքներում՝ առանց սեփականության իրավունքի։