Որպես կանոն աշխատողը իր աշխատանքային պարտականությունները կատարում է աշխատանքի վայրում։ Սակայն շատերը չգիտեն, որ Աշխատանքային օրենսգիրքը սահմանում է հեռավար աշխատանքի, կալանքի և անհաղթահարելի ուժի դեպքերում աշխատանքային հարաբերությունների կարգավորումները։
Սակայն, ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, ՀՀ Աշխատանքային օրենսգիրքը պարունակում է հստակ կարգավորումներ այս իրավիճակների վերաբերյալ։
Ի՞նչ է հեռավար աշխատանքը
Աշխատանքային օրենսգրքի 106.1-ին հոդվածի համաձայն՝ հեռավար աշխատանքն աշխատողի աշխատանքային պարտականությունների կատարումն է առանց աշխատանքի վայր ներկայանալու։
Հեռավար աշխատանքը կատարվում է աշխատողի և գործատուի փոխադարձ համաձայնությամբ, եթե աշխատանքի բնույթը թույլ է տալիս այն կատարել նաև հեռավար եղանակով։
Աշխատանքը հեռավար կատարելու մասին կողմերի համաձայնությունը ձևակերպվում է գրավոր, որն աշխատանքի էական պայմանների փոփոխություն չի համարվում։
Ե՞րբ է հեռավար աշխատանքը պարտադիր
Օրենսգրքի համաձայն՝ տարերային աղետների, տեխնոլոգիական վթարների, համաճարակների, դժբախտ պատահարների, հրդեհների և արտակարգ բնույթ կրող այլ դեպքերի կանխարգելման կամ դրանց հետևանքների անհապաղ վերացման ժամանակահատվածում, երբ, այդ դեպքերով պայմանավորված, հնարավոր չէ ապահովել աշխատողի կողմից իր աշխատանքային պարտականությունների կատարումն աշխատանքի վայրում, ապա աշխատանքը կատարվում է հեռավար։
Ի՞նչ է լինում, եթե հեռավար աշխատանքը հնարավոր չէ
Օրենսգրքի համաձայն՝ արտակարգ ժամանակահատվածներում աշխատանքային պարտականությունների կատարման անհնարինության դեպքում, այդ թվում՝ հեռավար եղանակով, գործատուն աշխատողի պահանջով տրամադրում է ամենամյա արձակուրդ (առկայության դեպքում)։
Եթե աշխատողը չի պահանջում իրեն տրամադրել ամենամյա արձակուրդ կամ չունի ամենամյա արձակուրդի չօգտագործված օրեր, ապա նա համարվում է ոչ աշխատողի մեղքով պարապուրդի մեջ։
Հեռավար աշխատանքի կարգն ու պայմանները
Օրենսգրքի համաձայն՝ հեռավար աշխատանքի իրականացման կարգն ու պայմանները, ինչպես նաև անհրաժեշտ սարքավորումները, նյութերը կամ դրանք ձեռք բերելու հետ կապված ծախսերի փոխհատուցման վերաբերյալ հարցերը որոշվում են կոլեկտիվ պայմանագրով կամ գործատուի ներքին կարգապահական կանոններով կամ կողմերի գրավոր համաձայնությամբ։
Աշխատողի պարտականությունները
Օրենսգրքի համաձայն՝ աշխատանքային պարտականությունները հեռավար եղանակով կատարելու ժամանակահատվածում աշխատողը պետք է ապահովի աշխատանքային պարտականությունների պատշաճ կատարումը, ինչպես նաև գործատուի համար իր հասանելիությունը՝ փոխադարձ համաձայնեցված եղանակով։
Աշխատողի մեղքով այս պահանջի չկատարումը համարվում է աշխատանքային կարգապահության խախտում։
Ուշադրություն. հեռավար աշխատանքի դեպքում գործատուի վրա չեն տարածվում աշխատողների առողջության և անվտանգության պահպանման նորմերի պահանջները, բացառությամբ անհատական պաշտպանության միջոցներով աշխատողներին ապահովելու պահանջների։
Կալանք որպես խափանման միջոց
Աշխատանքային օրենսգրքի 108.2-րդ հոդվածի համաձայն՝ աշխատողի, այդ թվում՝ հանրային ծառայության մեջ գտնվող անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու պահից մինչև այն այլ խափանման միջոցով փոխելը կամ վերացնելը աշխատողի լիազորությունները համարվում են կասեցված։
Տնային կալանք որպես խափանման միջոց
Օրենսգրքի համաձայն՝ աշխատողի նկատմամբ տնային կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու պահից մինչև այն այլ խափանման միջոցով փոխելը կամ վերացնելը աշխատողի լիազորությունները համարվում են կասեցված, եթե դատարանի որոշմամբ, բնակության տարածքը չլքելուց բացի, կիրառվել են աշխատանքային պարտականությունների կատարման հետ անհամատեղելի սահմանափակումներ։
Նշված սահմանափակումները կիրառված չլինելու դեպքում տնային կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածում գործատուի և աշխատողի համաձայնությամբ աշխատողի լիազորությունները չեն կասեցվում, եթե աշխատանքի բնույթը թույլ է տալիս այն կատարել հեռավար եղանակով։
Այս դեպքում աշխատողի լիազորությունները համարվում են կասեցված մինչև նշված համաձայնության ձեռքբերումը։
Անհաղթահարելի ուժ
Աշխատանքային օրենսգրքի 186-րդ հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն՝ տարերային աղետների, տեխնոլոգիական վթարների, համաճարակների, դժբախտ պատահարների, հրդեհների և արտակարգ բնույթ կրող այլ դեպքերի կանխարգելման կամ դրանց հետևանքների անհապաղ վերացման ժամանակահատվածում ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց իրավունքների ու ազատությունների՝ օրենսդրությամբ ժամանակավոր սահմանափակումը, որոնց դեպքում հնարավոր չէ իրականացնել աշխատանքային պարտականությունները, այդ թվում՝ հեռավար եղանակով, համարվում է անհաղթահարելի ուժ։
Աշխատողի իրավունքների երաշխիքներ
Օրենսգրքի համաձայն՝ աշխատանքի հեռավար կատարումը հիմք չէ աշխատողի՝ ՀՀ աշխատանքային օրենսդրությամբ սահմանված իրավունքներն ու երաշխիքները սահմանափակելու համար։
Հիշեք՝ հեռավար աշխատանքը կատարվում է կողմերի փոխադարձ համաձայնությամբ, բայց արտակարգ իրավիճակներում պարտադիր է, եթե աշխատանքի վայրում աշխատանքը հնարավոր չէ։ Կալանքի կամ տնային կալանքի դեպքում աշխատողի լիազորությունները կասեցվում են, իսկ անհաղթահարելի ուժի դեպքում աշխատանքը չկատարելը չի համարվում աշխատողի մեղքով պարապուրդ, – տեղեկացնում է Iravaban.net–ը։
Հավելյալ տեղեկությունների համար կարող եք այցելել Iravaban.net մասնագիտական առցանց մեդիա։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար անհրաժեշտ է դիմել մասնագետի։