Լուսնի մակերեսին մարդու թողած առաջին հետքը այսօր արդեն դարձել է պատմական խորհրդանիշ․ դա այն հայտնի պատկերն է, որտեղ փոշոտ, մոխրագույն հողի վրա երևում է տիեզերագնացի կոշիկի կիսալուսնի նման տպվածքը։ Այդ հետքերը թողել էին «Ապոլլո» և հաջորդ առաքելությունների տիեզերագնացները՝ 1969-1972 թվականներին։ Լուսնի վրա այդ հետքերը մինչ այսօր էլ պահպանվել են։ Քանի որ այնտեղ չկա քամի կամ անձրև, որոնք կարող էին դրանք ջնջել, գիտնականների կարծիքով դրանք կարող են մնալ միլիոնավոր տարիներ։
Լուսնի նոր դարաշրջանը՝ «Արտեմիս»
NASA-ն հիմա պատրաստվում է վերադարձնել մարդուն Լուսին՝ «Արտեմիս» ծրագրի միջոցով։ Այս անգամ նպատակն այլ է՝ ոչ միայն այցելել, այլ նաև երկար ժամանակ աշխատել Լուսնի վրա, հատկապես նրա հարավային բևեռում։ 2028-ին սպասվող հաջորդ վայրէջքներից մեկի ժամանակ տիեզերագնացները պետք է քայլեն շատ ավելի բարդ պայմաններում՝
- ծայրահեղ ցուրտ՝ մինչև −225°C
- կամ ուժեղ տաքություն՝ արևի տակ մինչև +65°C
- խոր փոսերով և փոշոտ մակերեսով տարածքներ
Նոր կոշիկներ՝ նոր խնդիրների համար
NASA-ն և մասնավոր գործընկերները ստեղծում են նոր սերնդի «լուսնային բոթասներ»։ Դրանք պետք է ունենան երեք կարևոր հատկություն՝
- ամուր կպչունություն՝ քարքարոտ և փոշոտ մակերեսի վրա
- ջերմամեկուսացում՝ ծայրահեղ ջերմաստիճաններից պաշտպանվելու համար
- դիմացկունություն՝ երկար ժամեր քայլելու համար
Ինժեներները նույնիսկ մտածում են, թե ինչպիսի հետք պետք է թողնեն այդ կոշիկները։ Քանի որ «Ապոլլո»-ի հետքերը դարձել են խորհրդանիշ, նոր դիզայնը նույնպես պետք է լինի ճանաչելի և հիշվող։
Լուսնի փոշին՝ ամենամեծ վտանգներից մեկը
Լուսնի փոշին շատ վտանգավոր է․ այն սուր է, կպչուն և նույնիսկ կարող է վնասել սարքավորումները։ Այդ պատճառով նոր կոշիկները նախագծվում են այնպես, որ փոշին չկպչի և չմտնի մեխանիզմների մեջ։ Դրանք կունենան գրեթե «անմիջական» (seamless) կառուցվածք՝ նվազեցնելու համար փոշու կուտակումը։
Ինչպիսի՞ն կլինեն նոր հետքերը
«Ապոլլո»-ի ժամանակ կոշիկների տակ կային կոշտ արտաքին ծածկեր, որոնք ստեղծում էին հայտնի օվալաձև հետքերը։ Նոր «Արտեմիս»-ի կոշիկները կունենան ավելի բարդ ներբան՝ հնարավոր է՝ հատուկ նախշերով, որոնք կօգնեն ավելի լավ բռնել մակերեսը։ Գուցե նույնիսկ ներբանի վրա լինի ինչ-որ խորհրդանշական պատկեր կամ լոգո, որը կհիշեցնի մարդկության վերադարձը Լուսին։