Ջազի մեջ մտածողություն, մտածողության մեջ՝ ջազ․ Արման Պեշտմալջյանի ստեղծագործական աշխարհը․ «Երաժշտական եռանկյունի»

Արման Պեշտմալջյանը ժամանակակից հայ ջազային ոլորտի այն ներկայացուցիչներից է, որի գործունեությունը բնորոշվում է բազմաշերտ մտածողությամբ, ժանրային ճկունությամբ և հստակ հեղինակային լեզվով։ Նա հանդես է գալիս որպես դաշնակահար, կոմպոզիտոր և գործիքավորող՝ միաժամանակ ակտիվորեն ներգրավված լինելով թե՛ կատարողական, թե՛ ստեղծագործական գործընթացներում։ Նրա երաժշտական կրթությունը ձևավորվել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, որտեղ ստացած կոմպոզիտորական հիմքը հետագայում արտացոլվել է նրա ստեղծագործությունների կառուցվածքային ամբողջականության և ձևային մտածողության մեջ։

Պեշտմալջյանի ստեղծագործական դիմագիծը ձևավորվել է ժամանակակից ջազի և ֆյուժնի (fusion) շրջանակներում՝ ներառելով նաև էթնիկ տարրեր և հայկական երաժշտական մտածողության շերտեր։ Նրա երաժշտության մեջ հաճախ նկատվում է ձևի և բովանդակության հավասարակշռված համադրություն․ մի կողմից՝ ազատ իմպրովիզացիոն լեզու, մյուս կողմից՝ հստակ կոմպոզիցիոն կառուցվածք։ Այս երկակիությունը նրան թույլ է տալիս ստեղծել գործեր, որոնք միաժամանակ ինտելեկտուալ են և հաղորդակցական՝ հասանելի տարբեր լսարանների համար։

Որպես կատարող և գործիքավորող նա համագործակցել է Հայաստանի պետական ջազ նվագախմբի հետ, ինչպես նաև մասնակցել է սաքսոֆոնահար Արմեն Հյուսնունցի ղեկավարած նախագծերին՝ հանդես գալով տարբեր կազմերում։ Եղել է «MVF» խմբի ստեղնաշարայինների կատարողը և գործիքավորողը՝ նպաստելով խմբի հնչյունային դիմագծի ձևավորմանը։ Իր գործունեության ընթացքում Պեշտմալջյանը ներգրավված է եղել տարբեր համերգային և ստուդիական նախագծերում՝ համագործակցելով ինչպես հայ, այնպես էլ օտարազգի երաժիշտների հետ։

Մասնակցել է մի շարք հեղինակավոր փառատոների, որոնց թվում են «Made in New York Jazz Festival»-ը, «Smithsonian Folklife Festival»-ը Վաշինգտոնում, «MIDEM»-ը Կաննում, ինչպես նաև «Yerevan Jazz Festival»-ը, որտեղ նա բազմիցս հանդես է եկել տարբեր կազմերով։ Այս փառատոները կարևոր հարթակ են հանդիսացել նրա ստեղծագործության ներկայացման և միջազգային մասնագիտական միջավայրի հետ հաղորդակցության համար։

Պեշտմալջյանի գործունեության կարևոր ուղղություններից է նաև կրթական ոլորտը։ Նա համագործակցում է «ՆԵՔՍՈՒՍ» (NEXUS) երաժշտական դպրոցի հետ որպես դասավանդող և մենթոր, որտեղ իրականացնում է վարպետության դասեր, ներգրավվում է կրթական ծրագրերի մշակման մեջ և իր փորձը փոխանցում երիտասարդ երաժիշտներին։ Նրա այս գործունեությունը կարևոր դեր ունի նոր սերնդի երաժիշտների ձևավորման և ժամանակակից երաժշտական մտածողության տարածման գործում։

Միևնույն ժամանակ, նրա ստեղծագործական աշխատանքն ընդգրկում է նաև կիրառական երաժշտության ոլորտը․ նա հեղինակել է երաժշտություն մեդիա նախագծերի, տեսողական արվեստների և այլ հարթակների համար։

Նրա գործիքավորումներն առանձնանում են տեմբրային նուրբ լուծումներով և հնչյունային հավասարակշռվածությամբ, ինչը վկայում է կոմպոզիտորական մտածողության խորության մասին։ Պեշտմալջյանի երաժշտության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում ինտելեկտուալ և զգայական բաղադրիչների համադրությունը․ նրա ստեղծագործությունները կառուցվում են գաղափարական հիմքի վրա՝ պահպանելով հուզական լիցքերը և հնչյունային ինքնատիպությունը։

Leave a Comment