Լեհաստանի վարչապետ Դոնալդ Տուսկը հայտարարել է, որ Լիտվան դեռևս 2019 թվականին խնդրել է Հունգարիայի պատվիրակությանը հեռացնել ՆԱՏՕ-ի նիստից՝ մտավախությունների ֆոնին, որ այն կարող է գաղտնի տեղեկատվություն փոխանցած լինել Մոսկվային։
«Օրբանի արտաքին գործերի նախարարը հաստատել է, որ ինքը համակարգված կերպով տեղեկացրել է Մոսկվային այն մասին, թե ինչ են ասում ԵՄ առաջնորդները փակ դռների հետևում։ Ի՜նչ ամոթ», – գրել է վարչապետ Դոնալդ Տուսկը X սոցիալական ցանցում։
Միևնույն ժամանակ, Տուսկը նշել է, որ հաղորդագրությունները և խոստովանությունները իր համար անակնկալ չեն եղել։ Նա արդեն մարտի 22-ին, նույնիսկ նախքան արտահոսքերի հաստատումը, զգուշացրել էր, որ Օրբանի մարդիկ կարող են Մոսկվային տեղեկացնել Եվրոպական Միության Խորհրդի նիստերի մանրամասների մասին։
«Այն լուրը, որ Օրբանի մարդիկ Մոսկվային տեղեկացնում են ԵՄ Խորհրդի նիստերի մանրամասների մասին, չպետք է որևէ մեկին զարմացնի։ Մենք այս կասկածը վաղուց ունենք։ Սա այն պատճառներից մեկն է, որ ես խոսում եմ միայն այն դեպքում, երբ դա բացարձակապես անհրաժեշտ է»։ – գրել է Լեհաստանի կառավարության ղեկավարը, նախքան Հունգարիայի արտաքին գործերի նախարար Պետեր Սիյարտոն հաստատել է, որ ինքը պարբերաբար կապի մեջ է եղել Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության ղեկավար Սերգեյ Լավրովի հետ ԵՄ գաղտնի հանդիպումների ժամանակ։
Երեքշաբթի օրվա կաբինետի նիստից առաջ Տուսկը հայտնել է, որ Լիտվան արդեն խնդրել է Հունգարիայի պատվիրակությանը բացառել ՆԱՏՕ-ի նիստից 2019 թվականին՝ վախենալով, որ այն կարող է գաղտնի տեղեկատվություն փոխանցած լինել Մոսկվային։ Վարչապետը շեշտել է, որ Հունգարիայի վերաբերյալ առարկություններ էին ստացվում բազմաթիվ աղբյուրներից և երկար ժամանակ։
«Ավելի վաղ՝ 2019 թվականին, կարծում եմ, եթե ճիշտ եմ հիշում, օրինակ՝ Լիտվան խնդրել է Հունգարիայի պատվիրակությանը բացառել ՆԱՏՕ-ի նիստից՝ ասելով, որ կասկածներ կան, որ Հունգարիայի պատվիրակությունը տեղեկատվություն կփոխանցի Մոսկվային՝ գաղտնիության ամենաբարձր կարգավիճակով», – լրագրողների հետ հարցազրույցում ասել է Դոնալդ Տուսկը երեքշաբթի օրվա կաբինետի նիստից առաջ։
Արտահոսքերի քննարկման անմիջական պատճառը «Վաշինգտոն Փոստ»-ի շաբաթավերջյան հաղորդագրությունն է, ըստ որի՝ Հունգարիայի արտաքին գործերի նախարար Պետեր Սիյարտոն, իբր, տեղեկատվություն է փոխանցել իր ռուս գործընկեր Սերգեյ Լավրովին ԵՄ հանդիպումների ընդմիջումների ժամանակ։
Սիյարտոն սկզբում մերժեց հաղորդագրությունները՝ անվանելով դրանք «կեղծ լուրեր», սակայն ավելի ուշ խոստովանեց, որ նախարարական հանդիպումներից առաջ կամ հետո խորհրդակցել է ԵՄ անդամ չհանդիսացող երկրների՝ այդ թվում՝ Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Թուրքիայի և Իսրայելի հետ՝ դա համարելով «լիովին բնական»։
Մյուս կողմից, Լիտվայի նախկին արտգործնախարար Գաբրիելիուս Լանդսբերգիսը երկուշաբթի օրը ազգային հեռարձակողին հաստատեց, որ Վիլնյուսում կայանալիք 2023 թվականի ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովին նախապատրաստվելիս զգուշություն է ցուցաբերվել, որպեսզի Հունգարիայի ներկայացուցիչները չներառվեն զգայուն հարցերի շուրջ բանակցություններում։
«Վիլնյուսում կայանալիք 2023 թվականի ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովին նախապատրաստվելիս մենք փորձել ենք չներառել Հունգարիայի ներկայացուցիչներին հանդիպումներում, հատկապես այն դեպքերում, երբ քննարկվում էին զգայուն հարցեր», – բացատրեց նա։
Այնուամենայնիվ, 2015-2020 թվականներին ՆԱՏՕ-ում Լիտվայի դեսպան Վիտաուտաս Լեսկևիչուսը Reuters-ին տված հարցազրույցում ասել է, որ չի հիշում, որ Հունգարիայի բացառումը խնդրվել է, ինչպես պնդում է Տուսկը։
Մոսկվան չի մեկնաբանել այս հարցը։ Փոխարենը, ըստ Reuters-ի, վարչապետ Օրբանը հրամայել է հետաքննություն սկսել՝ պնդելով, որ իր արտգործնախարարը գաղտնալսվել է։