Ջիբրալթարի ժայռերի խորքում գիտնականները բացել են մի դուռ, որը փակվել էր դեռևս սառցե դարաշրջանում: Վանգարդ քարանձավի նորահայտ խցիկը շուրջ 40 հազար տարի մնացել է ավազե «կնիքի» տակ, որտեղ ոտք չի դրել ոչ մի ժամանակակից մարդ: Այս մեկուսացումը փրկել է տարածքը քամիներից ու քիմիական աղտոտումից՝ պահպանելով նեանդերթալցիների աշխարհն այնպիսին, ինչպիսին այն կար տասնյակ հազարամյակներ առաջ:
Քարանձավի հատակին հնագետները հայտնաբերել են լուսանի, բորենու և անգղի ոսկորներ, սակայն ամենաուշագրավ գտածոն խոշոր ծովային խխունջն է: Այն ափից բավական հեռու գտնվող այս վայր է հասել մարդու ձեռքով, ինչը վկայում է նեանդերթալցիների կողմից ծովային պաշարների գիտակցված օգտագործման մասին: Քարանձավի պատերին դեռևս երևում են ջրային հոսքերի ու կենդանիների ճանկերի հետքերը, իսկ մակերեսին ցրված քարե գործիքները ստեղծում են տպավորություն, թե դրանց տերերը հենց նոր են լքել տարածքը:
Այս հայտնագործությունը բացառիկ հնարավորություն է գիտության համար, քանի որ քարանձավի հերմետիկ վիճակը թույլ է տալիս ստանալ հնագույն ԴՆԹ-ի մաքուր նմուշներ: Հետազոտողները հույս ունեն, որ ավելի խորը շերտերում պեղումները կբացահայտեն նեանդերթալցիների գաղտնիքները կամ նույնիսկ նրանց թաղումները, ինչը վերջնականապես կպարզի, թե ինչպես են ապրել մեր Երկրի վերջին նեանդերթալցիները: