Ով է եղել առաջին կին դիվանագետը

Ով է եղել առաջին կին դիվանագետը

Սովորաբար ասում են, որ աշխարհը տղամարդկանց է պատկանում, բայց վերջին տասնամյակների ընթացքում շատ ոլորտներում իրավիճակը փոխվում է։ Քաղաքականության աշխարհում, բիզնեսում, գիտության ոլորտում կանայք սկսել են զբաղեցնել իրենց տեղը հավասար իրավունքներով։ Դիվանագիտության աշխարհը, որն ընդգրկում է ամբողջ աշխարհի քաղաքական և միջազգային հարաբերությունները, երկար ժամանակ տղամարդկային դոմինանտ էր։ Սակայն Հայաստանը մի փոքր առաջատար էր այս հարցում։ 1918 թվականի Հայաստանի Հանրապետությունը Ճապոնիայում ներկայացնում էր Դիանա Աբգարը։

Նա հայկական, պարսկական և հնդկական ծագում ունեցող առևտրականների ընտանիքից էր, որոնք 17-րդ դարից առևտրային ուղիներով գնում էին Արևելքից Արևմուտք։ Նա ծնվել է 1859 թվականին՝ Ռանգունում և կրթություն է ստացել Կալկաթայում։ Դիանա Աբգարը ոչ միայն ընտանեկան պարտականություններն էր կատարում, այլև գրող ու հրապարակախոս էր։ Նա հետևում էր Օսմանյան կայսրությունում ապրող հայերի վիճակին և հաճախ գրում էր հոդվածներ՝ փորձելով բարձրացնել միջազգային հասարակության, հատկապես Արևելյան Ասիայի արևմտյան երկրների իրազեկումը։ Նա նաև ակտիվորեն մասնակցել է Հայոց ցեղասպանության զոհերին աջակցելու համար միջոցների հավաքմանը։

Դիանա Աբգարը դարձել է առաջին կին դիվանագետը Ճապոնիայում։ Կանայք հազվադեպ էին զբաղեցնում այս պաշտոնը։ Այդ պաշտոնը թույլ էր տալիս նրան խոսել ինքնիշխան պետության անունից՝ գրելով, օրինակ, ԱՄՆ նախագահ Վուդրո Վիլսոնին և այլ բարձր պաշտոնյաներին։ Նրա դիվանագիտական կարգավիճակը նաև հնարավորություն էր տալիս օգնություն ցուցաբերել Ճապոնիայում գտնվող հայ փախստականներին՝ փաստաթղթային և այլ գործընթացներում։

Նա ավելի հայտնի է դարձել որպես «Ազգի մայրիկ», քանի որ հոգատարությամբ ու հոգևոր նվիրվածությամբ աջակցում էր իր հայրենակիցներին՝ անկախ այն բանից, թե որտեղ են ծնվել և ապրում։ Դիանան որոշակիորեն գործել է նաև իբրև պետական պաշտոնյա, և դա՝ այն ժամանակներում, երբ անգամ ավելի զարգացած երկրների մեծ մասում կանայք նույնիսկ քվեարկելու իրավունք դեռևս չունեին։ Նա գրում էր հոդվածներ և գրքեր՝ արդարության և աջակցման կոչերով, ինչպես նաև անդրադառնում էր միջազգային խաղաղությանը, կայսրապաշտության վտանգին և թույլ մարդկանց շահագործմանը։

Leave a Comment