Իսրայելի Iron Beam լազեր. ի՞նչ կարող է անել և օգտագործվե՞լ է Լիբանանի հրթիռների դեմ

Իսրայելի Iron Beam լազեր. ի՞նչ կարող է անել և օգտագործվե՞լ է Լիբանանի հրթիռների դեմ

Իսրայելը, ԱՄՆ-ն և մի շարք այլ երկրներ տարիներ շարունակ աշխատել են լազերային պաշտպանության տեխնոլոգիայի վրա։ Սակայն վերջին տարիների նոր զարգացումները լազերները դարձրել են ավելի պրակտիկ ռազմական օգտագործման համար։

Այսօր առավոտյան սոցիալական ցանցերում տարածվել էր մի տեսանյութ, որը, ըստ հեղինակների, ցույց էր տալիս, թե ինչպես են լազերներն իսրայելական կողմում հնարավորինս խանգարել  «Հեզբոլլահ»-ի հրթիռներին։ Տեսանյութում երևում էին Լիբանանից արձակվող հրթիռներ, որոնցից շատերը պայթում էին արձակումից անմիջապես հետո։ Տեսանյութը փաստորեն լազերների ազդեցությունը չի ապացուցում, բայց հասարակության հետաքրքրությունը նոր տեխնոլոգիայի հանդեպ ակնհայտ է։

Իսրայելը տարիներ շարունակ առաջնահերթությամբ զարգացրել է հողային լազերային պաշտպանությունը։ Լազերների ռազմական օգտագործումը տևել է տասնամյակներ, բայց տեխնոլոգիական վերջին առաջընթացը թույլ է տվել լազերները ձևավորել փոքր, շարժական միավորների համար, որոնց ազդեցությունը կարող է հասնել մոտ 10 կմ-ի։ Իսրայելը երկար տարիներ մշակել է լազերային համակարգեր։ 2022-ին Իսրայելի վարչապետ Նաֆթալի Բենեթը հայտարարել էր, որ հաջողությամբ ավարտել են նոր «Իռոն Բիմ» լազերային օդային պաշտպանության համակարգի շարքային փորձարկումները։ Այդ ժամանակ Իսրայելի «Rafael Advanced Defense Systems»-ը աշխատում էր հողային լազերային համակարգի վրա, որը նախատեսված էր «Իռոն Դոմ»-ի հետ համատեղ աշխատելու համար։

Վերջին տարիներին Իսրայելի լազերային պաշտպանությունը սկսել է գործել՝ առաջին անգամ կիրառվելով երկրի մի քանի ճակատներով մղված պատերազմների ժամանակ։ 2025-ի մայիսին պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել էր, որ լազերները հաջողությամբ չեզոքացրել են բազմաթիվ թշնամական սպառնալիքներ։ Այս հաջողությունից հետո «Rafael»-ը ներկայացրել է պաշտպանական համակարգի «Iron Beam 450» տարբերակը՝ DSEI ցուցահանդեսում՝ Մեծ Բրիտանիայում։

Իսրայելի լազերային համակարգերը ունեն տարբեր ուժեր. բոլորն էլ բարձր էներգիայի լազերներ են՝ Lite Beam (10Kw), Iron Beam-M (50Kw)։ Iron Beam-M-ն, ինչպես Lite Beam-ը, շարժական է և կարելի է տեղադրել տրանսպորտային միջոցի վրա։ Իսրայելի բանակում այս լազերային պաշտպանությունը ներդրվել է 2025-ի դեկտեմբերի վերջին։ Լազերային օդային պաշտպանությունը այսօր լավագույնս կիրառվում է սահմանափակ թվով թիրախների դեմ, որտեղ ժամանակ կա դրանք ոչնչացնելու համար և տարածքը չի խանգարում տեսադաշտին։ Թեև լազերները դեռ չեն հասել «Star Wars»-ի տեսակի մարտական համակարգի մակարդակին, դրանք արդեն հնարավորություն են տալիս ապագայում փոխել պատերազմի բնույթը։  Տեխնոլոգիայի զարգանալուն զուգընթաց՝ դրանց կիրառման ոլորտները նույնպես կմեծանան։

Leave a Comment