Որպես կանոն ամուսնալուծությունը կարող է իրականացվել ինչպես քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման գրասենյակում, այնպես էլ դատական կարգով։ Սակայն շատ ամուսիններ չգիտեն՝ ո՞ր դեպքերում է անհրաժեշտ դատարան դիմելը և ի՞նչ հարցեր է լուծում դատարանը ամուսնալուծության ժամանակ։
Սակայն, ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, Հայաստանի Հանրապետության ընտանեկան օրենսգրքի 16-րդ և 17-րդ հոդվածները հստակ սահմանում են դատական կարգով ամուսնալուծության կարգը և դատարանի կողմից լուծվող հարցերը։
Ե՞րբ է ամուսնալուծությունը կատարվում դատական կարգով
Ամուսնալուծությունը կատարվում է դատական կարգով հետևյալ դեպքերում՝
- Բացակայում է ամուսնալուծության մասին ամուսիններից մեկի համաձայնությունը։
- Ամուսիններից մեկը, չնայած առարկության բացակայության, խուսափում է ամուսնալուծությունը քաղաքացիական կացության ակտերի պետական գրանցում իրականացնող մարմիններում կատարելուց։
- Ամուսինները ցանկանում են փոխադարձ համաձայնությամբ ամուսնալուծվել դատական կարգով։
Դատարանի իրավունքը հաշտեցնելու համար
Ամուսիններից մեկի դիմումով ամուսնալուծության գործեր քննելիս դատարանը իրավունք ունի միջոցներ ձեռնարկելու ամուսիններին հաշտեցնելու համար և իրավունք ունի գործի քննությունը հետաձգելու՝ հաշտվելու համար ամուսիններին տրամադրելով մինչև երեքամսյա ժամկետ։ Դատարանն իրավունք ունի նաև կողմերին առաջարկելու ամուսնալուծության, ինչպես նաև ամուսնալուծվելիս ամուսինների միջև ծագող վեճերով գործը լուծել հաշտարարության միջոցով։
Այս դեպքում ամուսնալուծությունը կատարվում է, եթե ամուսինները (նրանցից մեկը) պնդում են ամուսնալուծվելու համար։
Ուշադրություն. Ամուսնալուծության համար ամուսինների փոխադարձ համաձայնության առկայության դեպքում դատարանը լուծում է ամուսնությունը ամուսինների կողմից ամուսնալուծության մասին դիմում տալու օրվանից ոչ ուշ՝ մեկամսյա ժամկետում։
Ի՞նչ վեճեր է լուծում դատարանը ամուսնալուծվելիս
Դատական կարգով ամուսնալուծվելիս ամուսինները կարող են դատարան ներկայացնել համաձայնություն այն մասին, թե՝
- Նրանցից ում հետ են ապրելու երեխաները
- Երեխաների կամ անաշխատունակ, սոցիալապես անապահով ամուսնու ապրուստը հոգալու կարգի և չափերի մասին
- Ամուսինների ընդհանուր գույքի բաժանման մասին
Ամուսինների միջև համաձայնության բացակայության դեպքում դատարանը պարտավոր է՝
- Որոշել, թե ամուսնալուծությունից հետո ծնողներից ում հետ պետք է ապրեն երեխաները։
- Որոշել, թե որ ծնողից և ինչ չափով պետք է ալիմենտ (ապրուստավճար) բռնագանձվի։
- Ամուսինների (ամուսիններից մեկի) պահանջով կատարել նրանց ընդհանուր սեփականությունը համարվող գույքի բաժանումը։
- Ամուսնուց ապրուստի միջոց ստանալու իրավունք ունեցող մյուս ամուսնու պահանջով որոշել այդ միջոցների չափը։
Կարևոր է իմանալ
- Եթե գույքի բաժանումը շոշափում է երրորդ անձանց շահերը, ապա դատարանը կարող է գույքի բաժանման մասին պահանջն առանձնացնել որպես առանձին վարույթ։
- Եթե ամուսինների ընդհանուր գույքի բաժանումը չի շոշափում երրորդ անձանց շահերը, ապա ամուսիններն իրենց ընդհանուր գույքը բաժանելու հետ կապված վեճը փոխադարձ համաձայնությամբ կարող են հանձնել արբիտրաժային տրիբունալի լուծմանը՝ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի և «Առևտրային արբիտրաժի մասին» օրենքի պահանջներին համապատասխան։
- Արբիտրաժային համաձայնությունը չի սահմանափակում ամուսնու գույքը բաժանելու հետ կապված վեճը դատարան հանձնելու իրավունքը, բացառությամբ եթե արբիտրաժային համաձայնությունը կնքվել է վեճը ծագելուց հետո, և կողմերն անվերապահորեն համաձայնել են վեճը հանձնել արբիտրաժային տրիբունալի լուծմանը։
Հիշեք՝ ամուսնալուծությունը լուրջ քայլ է, որը ազդում է ամբողջ ընտանիքի, հատկապես երեխաների վրա։ Հնարավորության դեպքում օգտվեք դատարանի տված հաշտվելու ժամկետից և փորձեք լուծել խնդիրները։ Եթե ամուսնալուծությունը անխուսափելի է, ապա ձեր և ձեր երեխաների շահերը պաշտպանելու համար խորհուրդ է տրվում դիմել որակավորված իրավաբանի, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Հավելյալ տեղեկությունների համար կարող եք այցելել Iravaban.net մասնագիտական առցանց մեդիա։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։ Կոնկրետ իրավիճակներում իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալու համար անհրաժեշտ է դիմել մասնագետի։