«Արար» երգչախմբի արարումները. Կոմիտասից մինչև Բախ և Մանսուրյան․ «Երաժշտական եռնակյունի»

«Արար» երգչախումբը ստեղծվել է 2012 թվականին՝ խմբավար Գոռ Մելքումյանի նախաձեռնությամբ։ Երգչախմբի գործունեության հիմքում դրված է մի կարևոր նպատակ՝ տարբեր ժամանակների և ոճերի արժեքավոր երաժշտությունը ներկայացնել բարձր մակարդակով՝ ունկնդրին փոխանցելով դրա գեղարվեստական ու հոգևոր խորությունը։

Համույթի երգացանկը լայն է և ունի մտածված կառուցվածք։ Առանցքային տեղ են զբաղեցնում Կոմիտասի ստեղծագործությունները, որոնցում հայկական ժողովրդական և հոգևոր երաժշտական մտածողությունը դրսևորվում է մաքուր ու խոր զգացմունքայնությամբ։ Երգչախումբը կատարում է նաև Յոհան Սեբաստիան Բախի բազմաձայն գործերը, որտեղ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձայների հստակ, տրամաբանված ընթացքին և հնչողության հավասարակշռությանը։ Նույն շարքում են բարոկկո դարաշրջանի հեղինակներ Դիտրիխ Բուկստեհուդեն և Յան Դիզմաս Զելենկան, որոնց երաժշտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու խիտ բազմաձայն կառուցվածքն ու զուսպ դրամատիզմը։

«Արար»-ի ծրագրերում ընդգրկվում են նաև ժամանակակից հեղինակներ։ Տիգրան Մանսուրյանի ստեղծագործությունները երգչախմբի կատարմամբ հնչում են ներքին լարվածությամբ, հնչյունային նուրբ երանգներով և լռության ու պաուզաների կարևոր դերակատարությամբ։ Այս երաժշտության մեջ մեծ նշանակություն ունի յուրաքանչյուր հնչյունի արժեքը, ինչն էլ պահանջում է կենտրոնացված և կարգապահ կատարում։ Նույն կերպ կարևոր տեղ ունի Երվանդ Երկանյանի երգչախմբային երաժշտությունը, որտեղ միավորվում են հայկական հոգևոր ավանդույթների շունչն ու ժամանակակից հնչյունային մտածողությունը։

Երգչախմբի աշխատանքում առաջնային է հնչողության մշակույթը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքուր ինտոնացիային, ձայների հավասարությանը և խոսքի հստակ արտասանությանը։ Հատկապես հայերեն տեքստերով ստեղծագործություններում կարևոր է, որ բառը հնչի պարզ ու հասկանալի, քանի որ խոսքի իմաստը երաժշտության զգացմունքային ազդեցության անբաժան մասն է։ Այդ պատճառով երաժշտական և բառային շերտերը «Արար»-ի կատարումներում կազմում են միասնական ամբողջություն։

Կատարման ոճը հիմնականում զուսպ է և խորքային։ Երգչախումբը խուսափում է չափազանցված արտահայտչականությունից՝ նախընտրելով հնչյունային մաքրությունն ու ներքին լարումը։ Սա հատկապես կարևոր է բազմաձայն գործերում, որտեղ յուրաքանչյուր ձայն ունի իր դերը, և անգամ փոքր անհավասարությունը կարող է խաթարել ամբողջական պատկերը։

Իր գործունեությամբ «Արար» երգչախումբը կամուրջ է ստեղծում հայկական և եվրոպական երաժշտական ավանդույթների միջև։ Այս մոտեցմամբ համույթը կարևոր ներդրում ունի Հայաստանի երգչախմբային արվեստի արդի զարգացման մեջ՝ պահպանելով ավանդույթը և միաժամանակ բաց մնալով նոր երաժշտական մտածողության համար։

Leave a Comment