Iravaban.net-ը ուսումնասիրել է Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման e-draft.am կայքում ՀՀ ֆինանսների նախարարության կողմից հանրային քննարկման դրված «Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարի 2007 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ 787-Ն հրամանում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ ֆինանսների նախարարի հրամանի նախագիծը: Նախագծով նախատեսվում է սահմանել լրիվ մաշված գույքը դուրսգրելու պարտադիր ժամկետ, ընդլայնել կարգի կիրառման շրջանակը և շտկել տեխնիկական խնդիրներ։
Ընթացիկ իրավիճակը և իրավական ակտի ընդունման անհրաժեշտությունը
ՀՀ կառավարության 2021 թվականի ապրիլի 15-ի թիվ 587-Ն որոշման 1-ին կետով հաստատված պետական կառավարման համակարգի մարմինների տիրապետմանը և օգտագործմանը հանձնված (ամրացված), պետական ոչ առևտրային կազմակերպություններին, պետական մասնակցությամբ առևտրային կազմակերպություններին և հիմնադրամներին անհատույց օգտագործման իրավունքով տրամադրված պետական սեփականություն հանդիսացող գույքի օտարման (վաճառքի) կարգի 5-րդ կետի համաձայն՝ պետական մարմնի, կազմակերպության, ընկերության կամ հիմնադրամի լրիվ մաշված (օգտագործման համար ոչ պիտանի) գույքի դուրսգրումն իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարության կողմից սահմանված կարգով։
Պետական կառավարչական հիմնարկների և պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունների լրիվ մաշված (օգտագործման համար ոչ պիտանի) գույքի դուրսգրման կարգը հաստատվել է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարի 2007 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ 787-Ն հրամանով։
Կարգավորման հարաբերությունների ներկա վիճակը և առկա խնդիրները
Հրամանով սահմանված է լրիվ մաշված (օգտագործման համար ոչ պիտանի) գույքի դուրսգրման ընթացակարգը, սակայն Հրամանը չի սահմանում լրիվ մաշված (օգտագործման համար ոչ պիտանի) գույքը դուրսգրելու իմպերատիվ պահանջ։
Լրիվ մաշված (օգտագործման համար ոչ պիտանի) գույքը դուրսգրելու իմպերատիվ պահանջ Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված չէ, ինչի արդյունքում որոշ կազմակերպություններ տարիներ շարունակ չեն իրականացնում դուրսգրում, որի հետևանքով այդ կազմակերպություններում առաջանում է օգտագործման համար ոչ պիտանի գույքի կուտակում՝ առաջացնելով պահպանման լրացուցիչ ծախսերը։
Միաժամանակ, Հրամանը չի անդրադառնում պետական մասնակցությամբ առևտրային կազմակերպություններին և հիմնադրամներին, իսկ Հրամանով նախատեսված որոշ կարգավորումներ հղում են անում ՀՀ կառավարության 2003 թվականի հունիսի 13-ի N 882-Ն որոշմանը, որն ուժը կորցրած է ճանաչվել 2021 թվականին։
Կարգավորման նպատակը և առաջարկվող փոփոխությունները
Նախագծով նախատեսվում է սահմանել լրիվ մաշված (օգտագործման համար ոչ պիտանի) գույքը դուրսգրելու իմպերատիվ պահանջ, կարգավորել պետական մասնակցությամբ առևտրային կազմակերպություններին և հիմնադրամներին գույքի դուրսգրման հետ կապված հարաբերությունները, ինչպես նաև շտկել Հրամանում առկա որոշ տեխնիկական խնդիրներ։
Հրամանում կատարվում են հետևյալ փոփոխությունները և լրացումները՝
Հիմնական փոփոխություններ
Դուրսգրման պարտադիր ժամկետի սահմանում՝ Հավելվածի 5-րդ կետից հետո լրացվում է նոր՝ 5.1-րդ կետ, ըստ որի՝ մաշվածության (ամորտիզացիայի) ժամկետը լրացած գույքը, որը չի շահագործվում պետական մարմնի կամ կազմակերպության կողմից և սույն կարգի իմաստով համարվում է լրիվ մաշված՝ ենթակա է լուծարման կամ դուրսգրման շահագործումից հանվելուց հետո առնվազն երկու տարվա ընթացքում։ Սա է նախագծի ամենակարևոր նորամուծությունը՝ սահմանվում է դուրսգրման պարտադիր երկու տարի ժամկետ։
Կարգի կիրառման շրջանակի ընդլայնում՝ Հավելվածի 1-ին կետը շարադրվում է նոր խմբագրությամբ՝ սահմանելով, որ սույն կարգով սահմանվում է ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմի, ՀՀ նախագահի աշխատակազմի, ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի, ՀՀ Ազգային ժողովի աշխատակազմի, ՀՀ հանրային հեռուստառադիոընկերության խորհրդի, պետական մարմինների (բացառությամբ ՀՀ կենտրոնական բանկի), ենթակա պետական մարմինների և մարզպետների աշխատակազմերի, ինչպես նաև պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունների լրիվ մաշված գույքի դուրսգրման կարգը։
Պետական մասնակցությամբ կազմակերպությունների ներառում՝ Հավելվածի 2-րդ կետում «տեղական ինքնակառավարման մարմինների և դրանց ենթակայության տակ գտնվող հիմնարկների և ոչ առևտրային կազմակերպությունների» բառերը փոխարինվում են «տեղական ինքնակառավարման մարմինների, դրանց ենթակայության տակ գտնվող կազմակերպությունների, ինչպես նաև պետական մասնակցությամբ առևտրային կազմակերպությունների և հիմնադրամների» բառերով։ Այսպիսով, կարգը տարածվում է նաև պետական մասնակցությամբ առևտրային կազմակերպությունների և հիմնադրամների վրա։
Դուրսգրված գույքի տեղափոխման կարգավորում՝ Հավելվածի 15-րդ կետից հետո լրացվում է նոր՝ 15.1-րդ կետ, ըստ որի՝ դուրս գրված լրիվ մաշված գույքը, ինչպես նաև լուծարված գույքի ոչ պիտանի դետալները և նյութերը ենթակա են տեղափոխման աղբավայր։
Տերմինաբանական փոփոխություններ
«Պետական կառավարչական հիմնարկ» տերմինի փոխարինում՝ Հրամանի վերնագրում, 1-ին կետում և հավելվածի վերնագրում «պետական կառավարչական հիմնարկների» բառերը փոխարինվում են «պետական մարմինների» բառերով։ Սա ապահովում է տերմինաբանական համապատասխանությունը գործող օրենսդրությանը։
«Հիմնարկ» տերմինի փոխարինում՝ Հավելվածի 3-րդ, 6-րդ, 8-րդ, 9-րդ, 12-րդ, 13-րդ, 16-րդ և 17-րդ կետերում «հիմնարկ» բառը փոխարինվում է «պետական մարմին» բառերով՝ իրենց համապատասխան հոլովաձևերով։
Մաշվածության տերմինի ճշգրտում՝ Հավելվածի 13-րդ կետում «ամորտիզացիայի» բառը փոխարինվում է «մաշվածության (ամորտիզացիայի)» բառերով։
Տեխնիկական ճշգրտումներ
Նախաբանի իրավական հիմքերի արդիականացում՝ Հրամանի նախաբանը շարադրվում է նոր խմբագրությամբ՝ հիմք ընդունելով «Հանրային հատվածի կազմակերպությունների հաշվապահական հաշվառման մասին» ՀՀ օրենքի 4-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետը և ղեկավարվելով ՀՀ կառավարության 2021 թվականի ապրիլի 15-ի N 587-Ն որոշմամբ հաստատված Հավելված 1-ի 5-րդ կետով և ՀՀ վարչապետի 2018 թվականի հունիսի 11-ի N 743-Լ որոշմամբ հաստատված կանոնադրության 26-րդ կետի 10-րդ ենթակետով։
Իրավասու մարմնի անվանման փոփոխություն՝ Հավելվածի 6-րդ կետում «Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր պետական գույքի կառավարման վարչությունից» բառերը փոխարինվում են «Հայաստանի Հանրապետության տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության պետական գույքի կառավարման կոմիտեից (այսուհետ՝ պետական գույքի կառավարման կոմիտե)» բառերով, իսկ 16-րդ կետում «Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր պետական գույքի կառավարման վարչություն» բառերը փոխարինվում են «պետական գույքի կառավարման կոմիտե» բառերով։ Սա արտացոլում է պետական կառույցի վերանվանումը։
Հնացած հղումների արդիականացում՝ Հավելվածի 16-րդ կետում «նյութերի դետալների և մասերի աճուրդ՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2003 թվականի հունիսի 13-ի N 882-Ն որոշմամբ սահմանված կարգով» բառերը փոխարինվում են «նյութերի դետալների և մասերի էլեկտրոնային աճուրդ՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության սահմանված կարգով» բառերով։ Սա ապահովում է հղումի արդիականացումը, քանի որ 2003թ. N 882-Ն որոշումն ուժը կորցրած է ճանաչվել 2021 թվականին։
Ակնկալվող արդյունքները
Նախագծի ընդունմամբ՝
- կսահմանվի լրիվ մաշված գույքի դուրսգրման պարտադիր երկու տարի ժամկետ՝ կանխելով օգտագործման համար ոչ պիտանի գույքի անորոշ ժամանակով կուտակումը կազմակերպություններում,
- կկրճատվեն պահպանման լրացուցիչ ծախսերը,
- կկարգավորվեն պետական մասնակցությամբ առևտրային կազմակերպություններին և հիմնադրամներին վերաբերող հարաբերությունները,
- կապահովվի իրավական կարգավորումների արդիականությունը և համապատասխանությունը գործող օրենսդրությանը։
Ֆինանսական ազդեցությունը
Հիմնավորման մեջ տեղեկություն ֆինանսական ազդեցության վերաբերյալ չի ներկայացված։
Կապը ռազմավարական փաստաթղթերի հետ
Հիմնավորման մեջ տեղեկություն ռազմավարական փաստաթղթերի հետ կապի վերաբերյալ չի ներկայացված։
Սույն հրամանն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը,- տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։